Lòng hồ thủy điện Thác Mơ

Đang trở về nguyên trạng

Như Báo SGGP ngày 12-1-2005 phản ánh, thời gian gần đây, vùng bán ngập lòng hồ thủy điện Thác Mơ (tỉnh Bình Phước) bị xâm chiếm vô tội vạ. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi nhiều, nhất là sau khi có ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ…

  • Lòng hồ đang dần trở về nguyên trạng

Theo các tài liệu do ngành điện lực cung cấp, hồ thủy điện Thác Mơ có diện tích 109km2, giáp với 2 huyện Phước Long và Bù Đăng, tỉnh Bình Phước, trong đó có 10.300 ha đất được thu hồi của 2 huyện này. Tuy nhiên, nếu kết quả kiểm tra vùng ngập lòng hồ các năm từ 1995 đến đầu 2003 của Nhà máy Thủy điện Thác Mơ chưa phát hiện trường hợp lấn chiếm nào trên vùng bán ngập lòng hồ, thì từ mùa khô năm 2003, hiện tượng xâm chiếm vùng bán ngập lòng hồ này để nuôi trồng thủy sản bắt đầu xuất hiện.

Cơ quan chức năng đang giám sát việc tháo dỡ đập bao chiếm trái phép lòng hồ thủy điện Thác Mơ.

Tháng 10-2003, tại thôn Phước Lộc và thôn Bầu Nghé xã Phước Ninh, huyện Phước Long, đoàn kiểm tra của nhà máy đã phát hiện Công ty TNHH Thủy sản Phước Sơn do ông Nguyễn Văn Nhớ làm chủ (trụ sở tại thôn Phước Sơn, xã Phước Tín của huyện này) san lấp, bao đê, lấn chiếm 8 ha ở 2 khu vực vùng bán ngập.

Trong đợt kiểm tra từ ngày 7 đến 26-10-2004, nhà máy phát hiện tình trạng san lấp, bao chiếm vùng bán ngập lòng hồ đã diễn ra ồ ạt trong mùa khô 2004 (tháng 5, 6).

Tổng diện tích vùng bán ngập lòng hồ Thác Mơ bị lấn chiếm lên đến 171,4 ha, tập trung chủ yếu ở các sông, suối, bưng, bầu thuộc các xã vùng thượng nguồn lòng hồ Thác Mơ như: Bom Bo, Minh Hưng, Đức Liễu (huyện Bù Đăng); xã Phước Tín (huyện Phước Long). Trong đó, diện tích lấn chiếm có đắp đập là 76,4 ha (Bù Đăng 64,4 ha, Phước Long 12 ha).

Đáng chú ý, hộ ông Nguyễn Văn Thơ thuộc ấp 9 xã Minh Hưng, huyện Bù Đăng còn được UBND xã và Ban quản lý rừng phòng hộ Bom Bo xác nhận và cho phép đắp đập làm hồ với diện tích 8ha.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên trong ngày 15-2, đúng như sự quyết tâm của Nhà máy Thủy điện Thác Mơ, Tổng Công ty Điện lực Việt Nam cũng như các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương, trong những ngày đầu năm 2005, những con đập bề thế và lưới thép bao chiếm 171,4 ha (trong tổng số 109 km2) lòng hồ thủy điện Thác Mơ, tỉnh Bình Phước đang bị thu hẹp dần theo tỉ lệ thuận với lượng nước mỗi ngày một cạn tại đây.

Chỉ vào những chiếc đập đã bị phá để trả lại nguyên trạng lòng hồ, ông Nguyễn Sĩ Thưởng – Trưởng phòng Thanh tra - Bảo vệ nhà máy kiêm Tổ trưởng tổ xử lý lấn chiếm lòng hồ cho biết, sau khi triển khai vận động, đến thời điểm này đã có tổng cộng 20 ha do 6 hộ dân bao đắp đê đập và giăng lưới đã được tháo dỡ hoàn toàn để trả lại nguyên trạng lòng hồ.

Trong đó, có 5 hộ là Nguyễn Văn Nhỡ, Võ Nguyên Tướng, Thạch Văn Lóng (ở huyện Bù Đăng) và Đào Công Năng Lê Trọng Hữu (ở huyện Phước Long) đã tự nguyện tháo dỡ; một hộ (ông Nguyễn Quang Bảy) được chính quyền địa phương và nhà máy thủy điện hỗ trợ xe ủi thực hiện.

Trước đó, ngay khi phát hiện Công ty TNHH Thủy sản Phước Sơn do ông Nguyễn Văn Nhớ làm chủ bao chiếm 8 ha ở 2 khu vực vùng bán ngập tại thôn Phước Lộc và thôn Bầu Nghé xã Phước Ninh, huyện Phước Long, đoàn kiểm tra của nhà máy đã lập biên bản và buộc tháo dỡ trả lại nguyên trạng.

  • Kết quả của sự phối hợp và tinh thần trách nhiệm

Quan sát và ghi nhận toàn bộ động thái và quá trình xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả việc bao chiếm trái phép lòng hồ thủy điện Thác Mơ, có thể khẳng định đó là kết quả của sự phối hợp thật sự tận tâm, kiên quyết và trách nhiệm của lãnh đạo Nhà máy Thủy điện Thác Mơ, ngành điện lực và cơ quan chức năng tỉnh Bình Phước.

Ngay sau khi kiểm tra phát hiện vi phạm, nhà máy đã có công văn gửi UBND tỉnh Bình Phước và các địa phương nơi xảy ra vi phạm để phối hợp giải quyết. Ngay khi nhận được công văn của nhà máy thủy điện, trong ngày 20-10-2004, UBND tỉnh Bình Phước và huyện Bù Đăng, Phước Long đã có công văn hợp tác.

Cũng trong ngày này, chính quyền các địa phương đã làm việc với lãnh đạo các xã có vi phạm bàn biện pháp xử lý và giải quyết hậu quả. Sau đó UBND huyện Bù Đăng ra chỉ thị chấm dứt tình trạng vi phạm và lập đoàn kiểm tra xử lý vi phạm với thành phần gồm đại diện chính quyền địa phương và nhà máy thủy điện và tiến hành lập biên bản các trường hợp vi phạm.

Tiếp theo, Sở NN&PTNT Bình Phước có công văn hướng dẫn chính quyền các địa phương về hành lang an toàn và phạm vi bảo vệ công trình hồ chứa nước Thác Mơ theo Pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi để thực hiện. Đầu tháng 12-2004, Tổng Công ty Điện lực Việt Nam, ngoài việc có văn bản gửi UBND tỉnh Bình Phước, đã cử một đoàn công tác do một phó tổng giám đốc chủ trì vào làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu phối hợp giải quyết dứt điểm tình trạng lấn chiếm lòng hồ.

Và tại cuộc họp này (ngày 7-12-2004) đã đưa ra được giải pháp để xử lý dứt điểm vi phạm tại lòng hồ thủy điện Thác Mơ.

Theo ông Nguyễn Sĩ Thưởng, rút kinh nghiệm từ vụ lòng hồ Trị An, lãnh đạo nhà máy thủy điện, ngành điện lực và cơ quan chức năng đã xác định phải kiên quyết xử lý mọi trường hợp vi phạm (vì nếu không sẽ phát sinh những chuyện khó lường), tuyệt đối không để xảy ra tình trạng nuôi heo, thả chất độc hại xuống hồ.

Để việc xử lý mang lại hiệu quả, các cơ quan đã thống nhất: đối với các hộ đã vi phạm đắp đập, lập biên bản từng hộ và buộc cam kết rõ ràng về thời gian tháo dỡ, đồng thời vận động từng hộ thực hiện, quá thời hạn không thực hiện sẽ lập tức bị cưỡng chế.

Hiện nay đang vào mùa khô và cũng vào mùa thu hoạch cá nên để hạn chế thiệt hại cho người vi phạm, cơ quan chức năng đã ra tối hậu thư: “nước rút tới đâu, phải tháo dỡ đến đó”.

Và hiện nay, nhà máy thủy điện đã tính toán, xác định toàn bộ diện tích, độ cao mặt đập, độ cao đáy hồ, mực nước hiện tại của hồ và dự báo thời gian hồ cạn đến từng hộ dân. “Theo đó, tất cả các hồ vi phạm đều sẽ cạn trong vòng từ nay đến đầu tháng 5 tới đây, và vì thế chúng tôi sẽ bằng mọi cách xử lý dứt điểm vi phạm trong quý 2 năm nay”, ông Thưởng khẳng định.

PHẠM TRƯỜNG

Các tin, bài viết khác