Sức mua chuyển dịch theo hướng chọn lọc
Khảo sát xu hướng tiêu dùng năm 2026 của Công ty nghiên cứu thị trường NielsenIQ (NIQ) cho thấy, số nhóm hàng trung bình được mua trong mỗi lần NTD đến siêu thị đã giảm từ 7,4 xuống còn 5,5 nhóm. Tại cửa hàng nhỏ và siêu thị mini, con số này giảm từ 4,4 xuống 3,6 nhóm hàng. Đáng chú ý, có tới 86% người tham gia khảo sát cho biết ưu tiên chất lượng hơn số lượng. Kết quả này cho thấy NTD không ngừng mua sắm, nhưng đang thu hẹp giỏ hàng và cân nhắc kỹ hơn khi chọn sản phẩm.
Trên các sàn thương mại điện tử, dữ liệu được ghi nhận từ Metric. vn trong 6 tháng đầu năm nay cũng chỉ ra sự thay đổi trong cơ cấu chi tiêu. Cụ thể, phân khúc giá 100.000 200.000 đồng vẫn chiếm tỷ trọng doanh số lớn nhất nhưng thị phần đã giảm từ 26,3% còn 22,9%. Trong khi đó, tất cả phân khúc từ 200.000 đồng trở lên đều tăng thị phần; riêng nhóm sản phẩm có giá trên 1 triệu đồng tăng khá mạnh. Theo bà Nho Đinh, Giám đốc vận hành Metric.vn, NTD vẫn tìm kiếm sản phẩm vừa túi tiền nhưng tỷ trọng chi tiêu dành cho các mặt hàng có giá cao hơn đang tăng lên. “Theo kinh nghiệm của chúng tôi, đây là dấu hiệu thị trường đang dịch chuyển theo chiều tăng về chất lượng”, bà Nho Đinh nhận định
Xu hướng này thể hiện khá rõ ở ngành làm đẹp và chăm sóc cá nhân. Trong quý 2-2026, giá trị bình quân mỗi sản phẩm bán ra đạt 193.200 đồng, tăng 13% so với quý trước. Tại các gian hàng chính hãng, mức bình quân đạt 235.000 đồng, cao hơn đáng kể so với mức 146.000 đồng tại gian hàng thông thường. Phân khúc giá 200.000-500.000 đồng vươn lên trở thành nhóm đóng góp doanh thu lớn nhất ngành hàng này.
Ở góc độ phân phối, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op, cho biết, qua phục vụ hàng triệu lượt khách mỗi ngày, hệ thống ghi nhận NTD đang lựa chọn cẩn trọng hơn, ưu tiên giá trị thực và chất lượng, chi tiêu theo hướng chọn lọc. Cụ thể, người dân sẵn sàng chi tiêu khi hàng hóa có giá hợp lý, chất lượng bảo đảm, nguồn gốc xuất xứ minh bạch và ưu đãi thiết thực. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp bán lẻ như Saigon Co.op không chỉ cung ứng hàng hóa mà còn phải củng cố niềm tin và tạo sự an tâm cho người mua.
Nâng chuẩn theo từng phân khúc thị trường
Trước xu hướng của thị trường, ông Vương Ngọc Dũng, Giám đốc Marketing Công ty CP Mỹ phẩm Sài Gòn (SCC), cho biết, doanh nghiệp đang phát triển danh mục theo nhiều phân khúc, phù hợp khả năng chi trả và nhu cầu của từng nhóm khách hàng. Ở phân khúc phổ thông, SCC tập trung vào sản phẩm có mức giá dễ tiếp cận. Một số dòng dầu gội dưỡng sinh có thành phần thiên nhiên được đưa ra thị trường, giá khoảng 165.000 đồng/sản phẩm. Trong khi đó, tại kênh bán lẻ phục vụ khách du lịch, được xác định là một kênh chiến lược, doanh nghiệp phát triển thêm sản phẩm thuộc phân khúc cao hơn. Tuy nhiên, theo ông Vương Ngọc Dũng, mức giá phù hợp mới là điều kiện ban đầu và doanh nghiệp phải theo dõi phản hồi từ hệ thống phân phối để kịp thời điều chỉnh. “Khi đưa hàng vào các kênh phân phối như Saigon Co.op, họ thường ưu tiên nhà sản xuất có năng lực và uy tín, đưa ra yêu cầu cụ thể về chất lượng, mùi hương riêng và tính khác biệt của sản phẩm”, ông Vương Ngọc Dũng nói.
Trong khi đó, Công ty CP Bột giặt Lix chọn tập trung vào công dụng thiết yếu, phát triển nhiều dung tích và mức giá. Tháng 6-2026, doanh nghiệp đưa ra thị trường dòng Lix Basic, gồm nước giặt và nước rửa chén. Theo đó, nước rửa chén loại 750g có giá khoảng 15.000 đồng, loại 3,3kg khoảng 73.000 đồng; nước giặt loại 3,1-3,3kg có giá từ 95.000 đồng. Cách phát triển này giúp người mua lựa chọn sản phẩm theo khả năng chi trả và tần suất sử dụng, thay vì chỉ một quy cách cho toàn bộ thị trường.
Từ phía hệ thống phân phối, sự thay đổi của sức mua được chuyển thành yêu cầu đối với nhà cung cấp. Ông Võ Hoàng Anh, Giám đốc Hàng nhãn riêng Saigon Co.op, cho biết, khi phát triển sản phẩm, đơn vị đồng thời xem xét 3 yếu tố gồm giá cả, chất lượng và xu hướng thị trường để làm việc với nhà sản xuất. Bên cạnh giá và chất lượng, Saigon Co.op cũng đưa các tiêu chí như giảm tác động đến môi trường, sử dụng bao bì phù hợp và ưu tiên nguồn cung trong nước vào quá trình phát triển hàng nhãn riêng. Yêu cầu với sản phẩm được mở rộng từ chất lượng sử dụng sang khả năng đáp ứng tiêu chí về môi trường và phát triển bền vững.
Kết quả khảo sát bình chọn Hàng Việt Nam chất lượng cao năm 2026 cho thấy, 40% NTD thuộc nhóm tiêu dùng nhạy cảm với giá và giảm khoản chi không thiết yếu; 45% thuộc nhóm tiêu dùng cân bằng, xem xét giá cả, chất lượng và độ tin cậy của thương hiệu. Cơ cấu này cho thấy thị trường dịch chuyển về chất nhưng không đồng nghĩa NTD sẵn sàng mua hàng đắt hơn bằng mọi giá. Vì vậy, nâng chuẩn hàng hóa là tất yếu để các doanh nghiệp nội tăng sức cạnh tranh và giữ chân khách hàng.
