Lúng túng trong kiểm định chất lượng nón bảo hiểm

Doanh nghiệp và người tiêu dùng đều bức xúc

Trong bối cảnh “sốt” nón bảo hiểm (NBH) như hiện nay, cách làm của các cơ quan nhà nước về tiêu chuẩn chất lượng có quá nhiều bất cập đã khiến không ít doanh nghiệp dù thực hiện đúng quy định nhưng vẫn phải đối mặt với những khó khăn mà đáng ra họ không phải gánh chịu. Ngược lại, nhiều sản phẩm NBH kém chất lượng vẫn được đưa ra ngoài thị trường tiếp tục gây hoang mang cho người tiêu dùng.

Tiêu chuẩn nào?

Người tiêu dùng băn khoăn không biết chọn mua loại NBH nào.

Hiện nay các đơn vị sản xuất NBH đều được công bố chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN 5756-2001. Tuy nhiên, trong thời gian qua một số đơn vị sản xuất khi đăng ký kiểm định chất lượng NBH lại được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (TCĐLCL) chứng nhận đạt tiêu chuẩn TCVN 5756-2005. Theo đó, các đơn vị sản xuất dán tem TCVN 5756-2005 trên NBH của mình và đưa ra thị trường.

Nhưng khi đoàn thanh tra của Sở Khoa học-Công nghệ và Quản lý thị trường tiến hành kiểm tra vào đầu tháng 9 vừa qua thì các đơn vị này bị “liệt” vào danh sách vi phạm và bị lập biên bản xử phạt. Về việc này, ông Ngô Quý Việt, Tổng cục trưởng TCĐLCL lại cho rằng, hai tiêu chuẩn chỉ thay đổi “một số chi tiết thuật ngữ” và TCVN 5756-2005 thường không được chi cục công nhận. Nhưng giả sử có chi cục nào không biết mà nhận thì cũng không ảnh hưởng gì (?!)…

Đến Sở Khoa học-Công nghệ để tìm hiểu về vấn đề này, Chánh Thanh tra Võ Việt Hà cho chúng tôi biết, tiêu chuẩn TCVN 5756-2005 còn nằm trong dự thảo, chưa được công bố. Việc xử lý các doanh nghiệp dán tem kiểm định theo TCVN 5756-2005, Sở KH - CN làm đúng theo quy định. Tổng cục TCĐLCL cũng không có văn bản nào gửi Sở KH-CN về vấn đề này. Hỏi sâu thêm về việc tại sao tiêu chuẩn TCVN 5756-2005 không được áp dụng thì bà Hà nói việc này sở không trả lời được vì nó thuộc thẩm quyền của bộ.

Mỏng và lỏng

Những con số thống kê về những vụ vi phạm và số lượng NBH kém chất lượng bị phát hiện và xử lý trong thời gian qua chỉ là những con số nhỏ lẻ so với thực tế. Các nội dung vi phạm bị xử lý nhiều nhất thường liên quan đến hàng không chứng từ hóa đơn, hàng giả nhãn hiệu, tem không hợp chuẩn… Báo cáo của Chi cục Quản lý thị trường trong tháng 9 cho biết, trong thời gian qua, nhiều cửa hàng kinh doanh vi phạm dưới 6 NBH mỗi loại nên không đủ yêu cầu gửi kiểm nghiệm. Trong khi đó, đối với NBH không ghi rõ nguồn gốc được khai là hàng Việt Nam sản xuất nên không thể tịch thu nếu không kiểm tra về chất lượng.

Như vậy, đoàn kiểm tra chỉ xử phạt mà không được phép tịch thu lô hàng kém chất lượng nên sau đó số NBH này vẫn được đưa ra ngoài thị trường. Đã vậy, các trung tâm kiểm định chất lượng lại đang thiếu trầm trọng. Cả nước hiện nay chỉ có 3 Trung tâm TCĐLCL thực hiện công tác kiểm định, trong khi có tới 37 đơn vị sản xuất NBH (riêng TPHCM là 25 đơn vị) với hơn 100 nhãn hiệu khác nhau.

Thời gian kiểm định mỗi mẫu nón thường mất cả tháng trời với chi phí không nhỏ (khoảng 1.400.000 đồng/mẫu). Công tác kiểm tra chất lượng ở các tỉnh thành cũng phải đến 25-10 mới có thể hoàn tất (cho đến gần cuối tháng 9 mới có 24 tỉnh thành có báo cáo). Thêm nữa, đến giờ vẫn chưa có văn bản của các cơ quan chức năng hướng dẫn cụ thể cho người tiêu dùng chọn NBH khi mà trên thị trường vẫn đang lưu hành nhiều nhãn hiệu NBH chưa được dán tem kiểm định. Nhiều người cũng băn khoăn về danh sách hợp chuẩn lần 2, Tổng cục TCĐLCL công bố thêm 29 đơn vị sản xuất mà không có đơn vị nào có nhãn hiệu hàng hóa.

Doanh nghiệp chịu thiệt, người tiêu dùng hoang mang

Việc các cơ quan không thống nhất với nhau trong công tác kiêûm định khiến nhiều doanh nghiệp rất bức xúc. Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo Công ty C.T (quận 6, TPHCM) cho biết, họ đã đăng ký kiểm định từ rất sớm và gần đây, ngày 1-1-2007, Trung tâm TCĐLCL 1 tái kiểm định và chứng nhận tiêu chuẩn TCVN 5756-2005. Tuy nhiên, sau đó doanh nghiệp lại nằm trong danh sách 17/25 đơn vị vi phạm, không đạt tiêu chuẩn, gây thiệt hại không nhỏ về mặt kinh tế cũng như uy tín của doanh nghiệp. Cơ sở N.P (quận Bình Tân) đăng ký kiểm định tại Trung tâm TCĐLCL 3 ngày 25-7 nhưng đến ngày 17-9, Chi cục QLTT kiểm tra và lập biên bản khiến doanh nghiệp cũng phải tốn khá nhiều chi phí để thu hồi các lô hàng đã xuất cho các đại lý.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn mất thêm nhiều thời gian để đăng ký kiểm định lại theo tiêu chuẩn để được Sở KH-CN và Chi cục TCĐLCL chấp nhận. Các nhà sản xuất đều yêu cầu có một văn bản thống nhất và rõ ràng giữa Tổng cục, Chi cục và Sở về hai tiêu chuẩn này. Chúng tôi tự hỏi, không biết đã có bao nhiêu đơn vị sản xuất NBH đã được chứng nhận tiêu chuẩn TCVN 5756-2005 bị xử phạt và phải đăng khí lại theo tiêu chuẩn TCVN 5756-2001?

Công tác thanh tra, kiểm tra của Sở KH-CN và Chi cục QLTT phản ứng quá chậm đối với NBH không đạt chất lượng, không dán tem, tem giả, không đóng dấu kiểm định… dẫn tới những tổn thất trực tiếp cho người tiêu dùng. Việc các cơ quan quản lý nhà nước sớm công khai thông tin về NBH tốt-xấu, ngăn chặn triệt để các doanh nghiệp sản xuất và buôn bán NBH kém chất lượng là việc rất quan trọng để người tiêu dùng không còn hoang mang khi chọn mua NBH. Đồng thời các nhà sản xuất cũng yên tâm hơn, tránh những thiệt thòi cạnh tranh trong thời điểm này.

TUÂN NGUYỄN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bút Sài Gòn

Chuyện dài hơi

- Vậy là đoàn thể thao xứ mình tại Olympic 2020 không thể giành được tấm huy chương nào làm thuốc. Sao lần trước xứ mình có huy chương vàng lẫn bạc, mà lần này thì không? Hay lần trước ăn hên?

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Cần quy hoạch đồng bộ cho khu đô thị mới

Những thập niên trước, nhiều dự án khu đô thị mới (KĐTM) hình thành đã mang lại diện mạo khác biệt cho sự phát triển của TPHCM. Bên cạnh sự thành công còn là những bài học bổ ích, nhất là khi sắp tới TPHCM tiếp tục dành dư địa cho sự phát triển loại hình này.

Tin buồn