Đường ngoại “báo hại” đường nội và giải pháp trong tình hình mới

SGGPO
Hiệp hội Mía đường Việt Nam thông tin rằng, có đủ cơ sở bằng chứng về việc đường nhập khẩu từ nước ngoài đang bán phá giá ở thị trường Việt Nam, khiến hàng chục nhà máy đường đang đóng cửa hoặc cầm chừng và sắp tới tiếp tục có thêm nhiều nhà máy khác "đắp chiếu". Ngày 1-12, các bên liên quan tổ chức hội thảo để tìm giải pháp "giải cứu" cho ngành mía đường hiện nay.
Sáng nay 1-12, tại Hà Nội, diễn ra hội thảo “Giải pháp cho ngành mía đường Việt Nam trong tình hình mới”. Hội thảo do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Bộ Công thương tổ chức.
Đường ngoại 'báo hại' đường nội và giải pháp trong tình hình mới ảnh 1 Hội thảo thực trạng khó khăn của mía đường Việt Nam sáng nay 1-12

Sau nhiều năm duy trì chính sách bảo hộ đối với ngành mía đường, Việt Nam bắt đầu thực hiện cam kết theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) đối với ngành đường từ 1-1-2020 bằng cách không giới hạn lượng đường nhập khẩu từ các nước ASEAN và áp dụng mức thuế nhập khẩu 5%.  

Đường nhập khẩu nhiều hơn đường sản xuất

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 10 tháng năm 2020, lượng đường nhập khẩu vào Việt Nam tăng nhanh. Sau khi trừ đi lượng đường đã xuất theo loại hình sản xuất xuất khẩu, số lượng đường nhập khẩu thâm nhập vào thị trường trong nước lên đến 884.285 tấn, còn lớn hơn cả lượng đường sản xuất từ mía trong nước. 

Trong đó, lượng đường mía nhập khẩu trực tiếp từ Thái Lan vào Việt Nam chiếm 87,67%. Bên cạnh đó, lượng đường nhập khẩu từ các nước như Malaysia, Campuchia, Indonesia, Myanma cũng gia tăng…

Dưới tác động của “dòng thác” đường giá rẻ tràn vào thị trường trong nước, giá đường thị trường nội địa của Việt Nam đã giảm xuống mức rất thấp, từ đó dẫn đến giá mía của Việt Nam cũng rất thấp. 

Giá mua mía thấp khiến nhiều nông dân trồng mía lâm vào cảnh nợ nần, phải bỏ ruộng mía vì càng đầu tư càng lỗ. Đây chính là nguyên nhân khiến diện tích mía nguyên liệu trong niên vụ vừa qua suy giảm trầm trọng. 

Chỉ còn 29/40 nhà máy cầm cự

Nếu như trước đây, cả nước có 40 nhà máy mía đường hoạt động thì trong niên vụ 2019-2020 chỉ còn 29 nhà máy mía hoạt động. 

Niên vụ 2020-2021, dự báo sẽ là một năm tiếp tục nhiều khó khăn với ngành mía đường Việt Nam, đặc biệt trong điều kiện dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp. 

Đường ngoại 'báo hại' đường nội và giải pháp trong tình hình mới ảnh 2 Nông dân Hậu Giang chăm sóc mía

So với niên vụ 2019-2020, dự kiến sẽ có thêm 4 nhà máy đường gồm Sơn Dương, Nông Cống, Vạn Phát và Phổ Phong tiếp tục đóng cửa do không đảm bảo nguồn nguyên liệu, hoạt động không có hiệu quả.

Theo Hiệp hội Mía Đường Việt Nam, ngành mía đường Việt Nam đã bị thiệt hại nặng nề từ các năm trước do gian lận thương mại đường nhập lậu, với đường nhập lậu chính là loại đường phá giá xuất phát từ Thái Lan. 

Trong khi các nước sản xuất mía đường khác trong ASEAN bao gồm Thái Lan, Philippines và Indonesia dù đã hoàn thành việc thực thi cam kết ATIGA từ năm 2010 và 2015, nhưng thực tế vẫn áp dụng các biện pháp quản lý để bảo vệ ngành mía đường của họ.

Các nước đang bảo hộ mía đường dù cam kết mở cửa

Theo Hiệp hội Mía Đường Việt Nam, chính phủ các nước này vẫn đóng vai trò quyết định trong việc trợ giá, bảo vệ chặt chẽ thị trường nội địa và không để đường nhập khẩu giá rẻ trên thị trường quốc tế được tự do tiêu thụ tại thị trường nội địa. 

Mặc dù đã thực hiện dỡ bỏ hàng rào thuế quan và hạn ngạch như cam kết, cho phép cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp được nhập khẩu đường, nhưng chính phủ Thái Lan không cho phép nhập khẩu đường, còn Indonesia và Philippines chỉ cho phép nhập đường tương ứng với sản lượng thiếu hụt trong nước và chỉ cho phép đường nhập khẩu được đưa vào thị trường sau khi đã kết thúc vụ ép mía.

Đường ngoại 'báo hại' đường nội và giải pháp trong tình hình mới ảnh 3 Sản xuất đường cát ở Hậu Giang


Hiệp hội Mía Đường Việt Nam cũng thông tin, tại 3 nước này, nông dân trồng mía được hỗ trợ thông qua các khoản trợ cấp trực tiếp, gián tiếp và hệ thống chia sẻ lợi nhuận (profit sharing) với nhà máy nhằm bảo đảm thu nhập ổn định từ cây mía. Điều đó có nghĩa giá đường cao thì người nông dân sẽ được hưởng lợi lớn nhất. 

Cụ thể, Chính phủ Thái Lan đã hỗ trợ cho ngành đường ít nhất là 1,3 tỷ USD mỗi năm. Trong đó khoảng trên 775 triệu USD được sử dụng cho khoản trợ cấp xuất khẩu gián tiếp thông qua hệ thống bình ổn giá đường (Price Pooling System), tức là tăng trợ giá để bù đắp mỗi khi giá đường trên thế giới sụt giảm. 

Tại Thái Lan, khoảng 500 đến 525 triệu USD được dùng để thanh toán trực tiếp cho người trồng mía. Đó là chưa kể đến việc các nhà sản xuất mía đường trong nước được hưởng lợi đầy đủ từ các khoản vay có lãi suất thấp và các khoản trợ cấp đầu vào như tất cả các ngành khác trong lĩnh vực nông nghiệp.

Có bằng chứng đường nhập khẩu bán phá giá

Ông Nguyễn Văn Lộc, quyền Tổng thư ký Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho hay, hiệp hội đã có đầy đủ cơ sở dữ liệu để xác định đường nhập khẩu có nguồn gốc từ Thái Lan là đường phá giá và được trợ cấp để bán phá giá ra thị trường nước ngoài (theo các định nghĩa của quy tắc thương mại của WTO). Và có bằng chứng rõ ràng về đường nhập khẩu bán phá giá gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước, cũng như có mối quan hệ nhân quả giữa hàng hóa nhập khẩu bán phá giá và thiệt hại nghiêm trọng của ngành sản xuất trong nước.

Ông Lộc nói: “Để cứu ngành mía đường trong nước và sinh kế của người nông dân trồng mía, Việt Nam hoàn toàn có thể quyết định áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại phù hợp với luật pháp quốc tế và các quy tắc giao thương của WTO đối với ngành đường là việc làm chính đáng nhằm bảo vệ ngành sản xuất, giúp tăng thu ngân sách và bảo vệ việc làm cho người trồng mía. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh các nước khác trong khối ASEAN đang áp dụng các biện pháp không chính thống”.

Về vấn đề này, Cục Phòng vệ thương mại - Bộ Công thương cho biết, tính đến tháng 11-2020, Bộ Công thương đã khởi xướng điều tra 21 biện pháp phòng vệ thương mại, gồm 13 vụ việc chống bán phá giá, 1 vụ việc chống trợ cấp, 6 vụ việc tự vệ và 1 vụ việc chống lẩn tránh biện pháp tự vệ với các sản phẩm thép, kính nổi, dầu ăn, bột ngọt, phân bón, màng BOPP, nhôm, ván gỗ, sợi, đường... 

Trong đó, Bộ Công thương đã ban hành quyết định áp dụng 7 biện pháp chống bán phá giá, 5 biện pháp tự vệ và 1 biện pháp chống lẩn tránh biện pháp tự vệ. 

Đường ngoại 'báo hại' đường nội và giải pháp trong tình hình mới ảnh 4 Bắt đường nhập lậu từ Campuchia qua An Giang

Thực tế cho thấy các biện pháp phòng vệ thương mại đã được áp dụng đều đem lại hiệu quả tích cực cho các ngành sản xuất trong nước, giúp ngành khắc phục thiệt hại do sự gia tăng của hàng nhập khẩu gây ra, giữ vững và từng bước phát triển các ngành sản xuất trong nước liên quan. 

Cơ quan chức năng đang điều tra

Liên quan đến mía đường, ngành sản xuất trong nước cho rằng sản phẩm đường mía nhập khẩu từ Thái Lan đang bị bán phá giá vào Việt Nam và Chính phủ Thái Lan đã và đang duy trì một số chính sách trợ cấp cho hoạt động trồng mía của người nông dân và ngành sản xuất mía đường của nước này. Ngành sản xuất đường trong nước cũng đã cung cấp các thông tin, bằng chứng để chứng minh cho những cáo buộc này.

Trên cơ sở hồ sơ yêu cầu của các doanh nghiệp đại diện cho ngành, tháng 9-2020, Bộ Công thương đã ban hành Quyết định số 2466/QĐ-BCT về việc tiến hành điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá và chống trợ cấp đối với một số sản phẩm đường mía có xuất xứ từ Thái Lan. 

Bên cạnh đó, tháng 6-2020, Bộ Công thương đã ban hành Quyết định số 1715/QĐ-BCT về việc tiến hành điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với một số sản phẩm đường lỏng chiết xuất từ tinh bột ngô (còn gọi là HFCS) có xuất xứ từ Trung Quốc và Hàn Quốc.

Hiện tại, cả hai vụ việc đều đang trong quá trình điều tra. Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công thương sẽ tiến hành điều tra theo đúng quy định của Luật Quản lý ngoại thương và các văn bản pháp luật liên quan nhằm thiết lập một môi trường cạnh tranh công bằng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của ngành sản xuất trong nước trước các hành vi phản cạnh tranh từ bên ngoài. 

VĂN PHÚC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Kim ngạch xuất khẩu cá cảnh của TPHCM tăng hơn 27%

Kim ngạch xuất khẩu cá cảnh của TPHCM tăng hơn 27%

Sáng 22-1, Sở NN-PTNT TPHCM tổ chức Hội nghị Tổng kết thực hiện kế hoạch phát triển nông nghiệp, nông thôn năm 2020, đánh giá thực hiện giai đoạn 2016 - 2020 và triển khai kế hoạch năm 2021, giai đoạn 2021 – 2025.


Ngân hàng - Chứng khoán

Thị trường

Lượng ô tô nhập về Việt Nam giảm mạnh

Tổng cục Hải quan vừa công bố báo cáo tình hình nhập khẩu ô tô trong tháng 12-2020 và cả năm 2020. Theo đó, cả năm 2020, lượng ô tô nguyên chiếc nhập về Việt Nam là 105.201 chiếc, giảm 24,5% so với năm trước.

Địa ốc

Nông nghiệp

Nắng lên, nông dân tranh thủ xuống đồng

Mấy ngày nay, sau đợt giá rét kéo dài, thời tiết đang ấm dần lên, xuất hiện nắng ấm. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, nông dân các tỉnh Bắc miền Trung như Thanh Hóa, Nghệ An… đang xuống đồng gieo cấy cho kịp thời vụ.

Đầu tư

Hỗ trợ 100.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số

Ngày 21-1, Bộ KH-ĐT phối hợp với Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID), thông qua dự án Thúc đẩy cải cách và nâng cao năng lực kết nối của doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa (LinkSME), họp bàn giải pháp chuyển đổi số cho DN nhỏ và vừa. 

Du lịch

Khai mạc Tuần lễ du lịch Đồng Tháp 2021

Tối 22-1, Tuần lễ du lịch tỉnh Đồng Tháp năm 2021 đã khai mạc tại TP Sa Đéc (Đồng Tháp). Tham dự buổi lễ có bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch (Bộ VH-TT-DL); bà Phan Thị Thắng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cùng lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp và đông đảo người dân địa phương.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế