An tâm lao động vì có nơi vắt, trữ sữa cho con
Giờ nghỉ trưa, phòng vắt sữa của Công ty TNHH Juki Việt Nam (KCX Tân Thuận, TPHCM) rộn ràng tiếng nói cười của các bà mẹ. Tại đây, họ vắt và trữ sữa mang về cho con, gìn giữ nguồn dinh dưỡng quý giá cho những năm tháng đầu đời của trẻ.
Vừa lắp máy vắt sữa, chị Lê Thị Tuyết Mai (kế toán) cho biết chị rất an tâm vì có thể duy trì được nguồn sữa mẹ cho con. Nhờ phòng vắt sữa của công ty, chị đã nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ từ lúc bé chào đời đến nay- 16 tháng tuổi.
Bà Nguyễn Thị Mỹ Linh, Phó Chủ tịch Công đoàn công ty, cho hay doanh nghiệp có 1.100 lao động, trong đó có khoảng 300 lao động nữ. Từ năm 2023, công ty đã xây dựng phòng vắt sữa. Căn phòng nhỏ nhưng sạch sẽ, có bàn ghế, tủ lạnh và nội quy.
“Tuy số lao động nữ không nhiều nhưng có nhu cầu vắt và trữ sữa cho con nên công đoàn đề xuất xây dựng phòng vắt sữa. Lao động nữ có nhu cầu được sử dụng phòng bất cứ lúc nào, không bị giới hạn về giờ giấc”, bà Linh cho biết.
12 giờ trưa, tại Công ty TNHH Điện tử Samsung HCMC CE Complex (Khu Công nghệ cao TPHCM), nhiều lao động nữ đang mang thai, nuôi con nhỏ đến phòng vắt sữa để nghỉ ngơi, ăn uống hoặc vắt sữa. Phòng được trang bị giường, ghế, tủ lạnh… được vệ sinh, thay ga, gối mỗi ngày.
“Vắt sữa xong, tôi bảo quản trong tủ lạnh. Tan ca, tôi cho vào thùng giữ lạnh, đem về trữ trong tủ lạnh ở nhà để đảm bảo chất lượng. Có khi tôi vừa vắt xong, chồng tôi đến mang về cho con uống ngay. Những giọt sữa mẹ vừa nuôi con lớn khôn mà cũng giúp cha mẹ tiết kiệm được nhiều”, một lao động nữ chia sẻ.
Theo bà Kiều Ngọc Hoa, Giám đốc nhân sự công ty, doanh nghiệp hiện có 5.700 lao động, trong đó hơn 2.000 lao động nữ. Ngay từ khi xây dựng nhà máy tại Khu Công nghệ cao TPHCM, công ty đã bố trí phòng vắt sữa cho lao động nữ. 4 tòa nhà của công ty có 4 phòng vắt sữa.
ThS Quang Thị Mộng Chi, Giảng viên khoa Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM):
Điều người mẹ cần không chỉ là một căn phòng
Một phòng vắt sữa sẽ chưa đủ nếu phụ nữ vẫn e ngại bị đánh giá khi sử dụng hoặc không thể sắp xếp công việc để thực hiện quyền của mình. Vì vậy, bên cạnh cơ sở vật chất, cần có văn hóa tổ chức thân thiện với gia đình, sự ủng hộ thực chất từ người quản lý và đồng nghiệp, thời gian nghỉ linh hoạt, khối lượng công việc phù hợp và các chính sách hỗ trợ phụ nữ trở lại làm việc sau sinh.
Xa hơn, cần thay đổi quan niệm rằng nuôi con bằng sữa mẹ hay chăm sóc con nhỏ là trách nhiệm riêng của phụ nữ. Khi gia đình, doanh nghiệp và xã hội cùng chia sẻ trách nhiệm, phụ nữ sẽ có nhiều cơ hội hơn để vừa tiếp tục phát triển nghề nghiệp vừa được chăm sóc và dành cho con những điều tốt đẹp, quý giá.
Đầu tư cho người mẹ, giữ nguồn nhân lực nữ
Quy định thiết lập không gian riêng biệt cho lao động nữ nuôi con nhỏ đã có từ Nghị định 145/2020/NĐ-CP (hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động).
Tiếp đến, tại Nghị định 12/2022, điểm l khoản 2 Điều 28 quy định phạt tiền từ 10-20 triệu đồng nếu người sử dụng lao động không lắp đặt phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc khi sử dụng từ 1.000 lao động nữ trở lên. Từ ngày 10-9-2026, điểm l khoản 2 Điều 26 Nghị định 283/2026/NĐ-CP (về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động) tiếp tục ràng buộc trách nhiệm này đối với doanh nghiệp.
ThS Lê Ngọc Anh, giảng viên khoa Luật Dân sự, Trường Đại học Luật TPHCM, đánh giá, quy định này có ý nghĩa trên cả phương diện bảo vệ lao động nữ và trách nhiệm của doanh nghiệp.
Đối với lao động nữ, việc có không gian riêng để vắt, trữ sữa vừa giúp duy trì việc nuôi con bằng sữa mẹ sau khi trở lại làm việc, góp phần bảo vệ sức khỏe mẹ và bé, vừa giúp họ yên tâm hơn trong quá trình làm việc. Đây cũng là cách bảo đảm sự riêng tư, tôn trọng nhu cầu cá nhân và phẩm giá của người lao động tại nơi làm việc.
Đối với doanh nghiệp, không chỉ là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội trong việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, nhân văn, thân thiện với lao động nữ, qua đó hỗ trợ họ cân bằng giữa công việc và trách nhiệm gia đình.
Ở góc độ quản trị doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực bền vững, TS Đinh Thế Hiển, Viện trưởng Viện Nghiên cứu tin học và kinh tế ứng dụng, cho rằng, đầu tư cơ sở hạ tầng, trong đó có phòng vắt sữa, là khoản đầu tư dài hạn nhằm giữ chân người lao động, đặc biệt tại các ngành sử dụng nhiều lao động nữ như dệt may, da giày, điện tử.
Những tiêu chuẩn của phòng vắt sữa
Theo Quyết định 5175/QĐ-BYT ngày 9-11-2021 của Bộ Y tế, phòng vắt và trữ sữa mẹ tại nơi làm việc phải đáp ứng các tiêu chuẩn cơ bản như: không gian riêng tư; vị trí thuận tiện, đi bộ tối đa khoảng 5 phút là tới. Phòng vắt sữa phải có trang thiết bị thiết yếu: nguồn điện và nguồn nước sạch để rửa tay, vệ sinh dụng cụ; có bàn, ghế ngồi thoải mái; có quạt mát hoặc điều hòa nhiệt độ; có tủ lạnh chuyên dụng để bảo quản sữa sau khi vắt. Doanh nghiệp có từ 1.000 lao động nữ trở lên phải bố trí tối thiểu 4 phòng vắt sữa, bình quân khoảng 300 lao động nữ/phòng.
TS-BS Nguyễn Thanh Danh, Viện Nghiên cứu dinh dưỡng TPHCM, cho biết, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo đối với trẻ nhỏ; đồng thời chứa các kháng thể tự nhiên giúp bảo vệ hệ tiêu hóa và miễn dịch. Trẻ bú sữa mẹ ít ốm đau hơn, giúp người mẹ giảm thời gian nghỉ việc để chăm con bệnh. Cần lưu ý là quy trình bảo quản phải nghiêm ngặt: sữa sau khi vắt phải được lưu trữ trong tủ lạnh chuyên dụng, dán mã số riêng, dụng cụ riêng cho từng người gửi sữa để tránh nhầm lẫn. Khi vận chuyển sữa về nhà, cần sử dụng túi đá khô cách nhiệt theo quy chuẩn.
DIỆU HIỀN ghi
