Loạt bài của Báo Sài Gòn Giải Phóng, khởi đăng từ ngày 26-10-2026, đã phản ánh sinh động luồng sinh khí mới trong tổ chức thực thi các nghị quyết của Đảng ở mọi cấp, mọi ngành, mọi địa phương.
Để đúc kết loạt bài, đồng thời làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa công tác tư tưởng với hành động thực tiễn nhằm khơi thông điểm nghẽn, đổi mới toàn diện công tác cán bộ, tạo đồng thuận xã hội, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Báo Sài Gòn Giải Phóng đã có cuộc phỏng vấn đồng chí TRỊNH VĂN QUYẾT (ảnh), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.
* PHÓNG VIÊN: Đại hội XIV của Đảng đã mở ra kỷ nguyên mới với khát vọng đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Khi quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát đi thông điệp: “Nhiệm vụ của chúng ta hiện nay là làm và làm đúng, làm quyết liệt, hiệu quả”. Thưa đồng chí, mệnh lệnh hành động này có ý nghĩa đột phá như thế nào khi quỹ thời gian để hiện thực hóa khát vọng phát triển của dân tộc không còn dài?
Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương
- Đồng chí TRỊNH VĂN QUYẾT: Đại hội XIV của Đảng đã xác lập hai mục tiêu chiến lược: đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Đó là khát vọng của cả dân tộc, đồng thời là mệnh lệnh của thời gian: đến năm 2030 chỉ còn hơn bốn năm, đến năm 2045 chưa đầy hai mươi năm. Mỗi quý chậm trễ hôm nay đều có thể phải trả giá bằng một cơ hội bị bỏ lỡ, một khoảng cách bị nới rộng.
Nhận thức rõ điều đó, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị đã liên tục ban hành các nghị quyết trụ cột, tháo gỡ những điểm nghẽn lớn nhất về thể chế: từ đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, đổi mới xây dựng và thi hành pháp luật, đến vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Nhưng chủ trương đúng mới là điều kiện cần. Điều kiện đủ là chủ trương ấy phải đi vào cuộc sống, thành sự phát triển của đất nước và sự đổi thay trong đời sống nhân dân.
Thông điệp “Làm và làm đúng, làm quyết liệt, hiệu quả” của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là mệnh lệnh để toàn hệ thống chính trị chuyển trạng thái - từ hoàn thiện thể chế sang tăng tốc thực thi. Ý nghĩa đột phá thể hiện ở ba tầng gắn kết chặt chẽ.
“Làm” là dứt khoát chấm dứt căn bệnh nói nhiều làm ít, ban hành rồi để đó. Nghị quyết chỉ có giá trị khi được hiện thực hóa.
“Làm đúng” là đúng đường lối của Đảng, đúng Hiến pháp và pháp luật, đúng lợi ích của nhân dân, đúng trọng tâm, đúng thời điểm. Nhanh nhưng không ẩu; quyết liệt nhưng không duy ý chí.
“Làm quyết liệt, hiệu quả” là làm đến nơi đến chốn, lấy kết quả cuối cùng làm thước đo; không lấy số văn bản, số cuộc họp thay cho sản phẩm thực tế.
Cơ hội bứt phá không chờ một ai. Chần chừ lúc này là lực cản; cầu toàn, chờ đủ điều kiện mới làm là lỡ hẹn với lịch sử. Vì vậy, phải hành động với tâm thế không chờ đợi, không trì hoãn.
* Tuy nhiên, một trong những “lực cản” hiện nay là tâm lý sợ sai, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Để phá vỡ “sức ỳ” này, công tác tư tưởng phải đi trước, mở đường như thế nào?
- Dấu ấn của Hội nghị Trung ương 4 vừa qua là tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật. Trung ương đã thẳng thắn chỉ ra ba vấn đề: có khuyết điểm đã được chỉ ra từ lâu nhưng chậm khắc phục; có vi phạm đã cảnh báo nhiều lần nhưng vẫn tái diễn; có nơi làm đúng quy trình, đủ các bước mà vẫn chưa chọn được đúng người.
Chúng ta không thiếu nghị quyết, không thiếu quy định. Cái yếu là khâu tổ chức thực hiện, là chưa sửa từ gốc, chưa gắn trách nhiệm của tổ chức, cá nhân với kết quả cuối cùng. Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Phá vỡ sức ỳ phải bắt đầu từ con người, từ tư tưởng của cán bộ. Công tác tư tưởng phải mở đường trên ba hướng.
Thứ nhất, đả thông nhận thức, tháo gỡ tâm lý. Nghị quyết số 24-NQ/TW của Bộ Chính trị đã phân định rõ ranh giới giữa cố ý làm trái, vụ lợi với rủi ro khách quan khi đổi mới vì lợi ích chung. Người dám làm vì lợi ích chung được bảo vệ; kẻ lợi dụng đổi mới để trục lợi bị xử lý nghiêm. Công tác tư tưởng phải đưa tinh thần ấy đến từng cán bộ, đảng viên, để không ai phải đơn độc khi dám nghĩ, dám làm vì nước, vì dân.
Thứ hai, xây dựng văn hóa trách nhiệm. Phải nói thẳng: sợ sai mà không làm cũng là sai. Né tránh, đùn đẩy, “chọn an toàn cho mình” là đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích chung. Cán bộ để việc của dân phải chờ, để cơ hội của đất nước trôi qua thì không thể coi là hoàn thành nhiệm vụ.
Thứ ba, nêu gương và lan tỏa cái mới. Báo chí, truyền thông phải là lực lượng xung kích: phát hiện, cổ vũ, nhân rộng cách làm sáng tạo, cán bộ dám đột phá; phê phán thẳng thắn sự trì trệ, cầu an, hình thức. Lấy cái đẹp dẹp cái xấu; lấy gương người tốt, việc tốt thúc đẩy cả phong trào.
Khi nhận thức được đả thông, rào cản tâm lý được tháo bỏ, tinh thần dấn thân, cống hiến của cán bộ, đảng viên sẽ trở thành nguồn năng lượng to lớn biến nghị quyết thành hiện thực.
* Loạt bài của Báo Sài Gòn Giải Phóng ghi nhận nhiều địa phương đang nỗ lực lượng hóa công việc bằng hệ thống KPI. Việc đổi mới đánh giá cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, bằng “sản phẩm thực chất” cần được triển khai như thế nào để chọn đúng người tài, thưa đồng chí?
- Điểm mới có ý nghĩa quyết định là đánh giá cán bộ phải xuất phát từ vị trí việc làm, đo bằng sản phẩm thực tế, bằng việc khó đã làm được, có tính đến độ khó và điều kiện thực hiện. Đánh giá không phải để xếp loại cho đủ thủ tục, mà để chọn đúng người, giao đúng việc, không để quy trình thành chỗ “ẩn nấp” trách nhiệm.
Trung ương đã xác lập những nguyên tắc rõ ràng: thành tích không bù trừ cho vi phạm về chính trị, đạo đức, liêm chính; ai giới thiệu, đề xuất phải chịu trách nhiệm về người mình giới thiệu; không chờ hết nhiệm kỳ mới thay thế người không đáp ứng yêu cầu. Việc điều chỉnh phải có lộ trình, nhịp nhàng, không gây xáo trộn trong đội ngũ.
Thước đo phải phù hợp với từng cấp. Với cán bộ cấp chiến lược, đó là năng lực dự báo, bản lĩnh chọn đúng ưu tiên, khả năng quy tụ đội ngũ, dám chịu trách nhiệm trước những quyết định lớn, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn liên ngành, liên vùng. Với cán bộ cơ sở, đó là nắm chắc địa bàn, sát dân và giải quyết được việc của dân.
KPI là công cụ để lượng hóa, không phải mục đích. Phải kiên quyết ngăn chặn chạy theo chỉ số, làm đẹp hồ sơ, “KPI hình thức”. Kiểm tra, giám sát phải đồng hành ngay từ khi triển khai, không đợi đến sơ kết, tổng kết; kiểm tra bằng sản phẩm định lượng rõ ràng, không nặng hồ sơ, giấy tờ.
Mỗi cấp phải trả lời được: Bao nhiêu điểm nghẽn đã được tháo gỡ? Bao nhiêu việc tồn đọng đã giải quyết dứt điểm? Cán bộ không đáp ứng yêu cầu đã được thay thế ra sao? Và quan trọng nhất: Người dân thấy điều gì đổi khác?
Đánh giá thực chất thì người làm được việc được trọng dụng, người không làm được việc phải nhường chỗ. Đó là cách tốt nhất tạo động lực, tạo môi trường cho người tài cống hiến.
* Thưa đồng chí, năm 2027 được xác định là năm bứt phá với mục tiêu hướng tới tăng trưởng 2 con số. Đặt trong hệ quy chiếu “lấy sản phẩm làm thước đo”, chất lượng của tăng trưởng cần được định hình ra sao để người dân thực sự được thụ hưởng thành quả?
- Năm 2026, đất nước đạt nhiều thành tựu đáng tự hào; tăng trưởng cải thiện rõ qua từng quý, riêng quý 3 đạt 9,95%. Đó là kết quả của sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Năm 2027 là năm tăng tốc, bứt phá hướng tới tăng trưởng 2 con số. Định hướng là tăng trưởng dựa trên năng suất lao động, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông mạnh mẽ nguồn lực đầu tư tư nhân; giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kỷ luật tài chính, kiên quyết chống lãng phí. Nhanh nhưng phải bền vững; mở rộng quy mô nhưng phải nâng cao chất lượng.
Điều cốt lõi là quan điểm của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt nhấn mạnh: “Thành quả tăng trưởng phải tạo điều kiện để mỗi người dân phát triển bản thân và đóng góp cho đất nước”.
Tăng trưởng phải gắn với tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước, từng chính sách. Nếu GDP tăng cao mà người lao động không mua được nhà ở; học phí, viện phí vượt quá khả năng chi trả; khoảng cách giàu nghèo, vùng miền bị nới rộng, thì con số tăng trưởng ấy chưa mang lại giá trị trọn vẹn.
Vì vậy, chất lượng tăng trưởng phải được đo bằng những “sản phẩm” người dân cảm nhận được: việc làm ổn định, thu nhập thực tế tăng lên; tiếp cận bình đẳng nhà ở, giáo dục, y tế; môi trường sống an toàn, xanh, sạch; không ai bị bỏ lại phía sau.
Ảnh: VIỆT DŨNG
* Như vậy, có thể khẳng định, đích đến cuối cùng của mọi nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn hay lượng hóa KPI chính là sự hài lòng của nhân dân. Hệ giá trị cốt lõi này cần được lan tỏa như thế nào để xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, thưa đồng chí?
- Đúng như vậy. Sự đồng thuận của nhân dân không đến từ lời kêu gọi, mà được tạo dựng bằng kết quả cụ thể, bằng sự dấn thân vì nước, vì dân của cán bộ, đảng viên. Lòng dân là thước đo khắt khe nhất và cũng công bằng nhất.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định nguyên tắc lấy lợi ích và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo. Công tác tư tưởng phải đưa nguyên tắc ấy thấm vào nhận thức và hành động của từng cấp ủy, chính quyền, từng cán bộ, đảng viên.
Tuyên truyền phải chuyển mạnh từ “nói cho dân nghe” sang “cùng dân làm, lắng nghe dân nói”: truyền thông chính sách đi trước một bước để dân hiểu, dân tin; tiếp nhận, phản hồi kịp thời tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân; kiên quyết đấu tranh với thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
Không chờ đủ mọi điều kiện mới bắt đầu. Ngay trong những tháng cuối năm 2026, đầu năm 2027, toàn hệ thống phải làm ngay những việc có tính “đòn bẩy”; rà soát từng chỉ tiêu, từng động lực tăng trưởng, từng thủ tục còn gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp, chỉ rõ: chậm ở đâu, vì sao, ai chịu trách nhiệm, bao giờ khắc phục xong. Việc đã rõ thì làm ngay; việc đã giao phải có sản phẩm; việc đã hứa với dân phải làm đến cùng.
Mỗi cấp ủy, mỗi cán bộ, đảng viên hãy tự đặt câu hỏi: Sau mỗi nghị quyết, ở nơi mình phụ trách, người dân thấy điều gì đổi khác? Trả lời được câu hỏi ấy bằng kết quả cụ thể, bằng sự ấm no, hạnh phúc của nhân dân, chúng ta sẽ xây dựng được khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững chắc, một “thế trận lòng dân” không gì lay chuyển nổi.
Đó là cội nguồn sức mạnh nội sinh để biến nghị quyết thành những bước đột phá thực sự, đưa đất nước vững vàng tiến vào kỷ nguyên giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng.
* Trân trọng cảm ơn đồng chí!
