Ngày 10-9, Công an tỉnh An Giang đã khởi tố ông Lâm Định Quốc về tội “Trốn thuế”. Ban đầu, ông Quốc mua 6.000m2 đất tại Đặc khu Phú Quốc với giá hơn 38 tỷ đồng. Thay vì ký hợp đồng chuyển nhượng, ông Quốc ký hợp đồng ủy quyền nhằm trốn nghĩa vụ nộp lệ phí trước bạ gần 200 triệu đồng. Sau đó, ông bán lại mảnh đất này cho người khác với giá 40 tỷ đồng, nhưng trong hợp đồng mua bán ông chỉ ghi giá 2 tỷ đồng, làm thất thu thuế của Nhà nước hơn 1 tỷ đồng.
Theo TS Trần Ngọc Tuấn, giảng viên Khoa Luật Dân sự, Trường Đại học Luật TPHCM, mặc dù pháp luật dân sự tôn trọng quyền tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận của các bên, tuy nhiên việc xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự không được vi phạm điều cấm của luật.
Theo đó, Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định giao dịch dân sự giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba sẽ bị vô hiệu, các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường...
Về pháp luật hành chính, việc khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp có thể bị phạt 20% số tiền thuế nộp thiếu. Nếu bị xác định là trốn thuế, người vi phạm phải nộp đủ số thuế và tiền chậm nộp theo Nghị định số 125/2020/NĐ-CP; đồng thời có thể bị phạt lên tới 3 lần số tiền trốn thuế.
Về hình sự, việc kê khai giá chuyển nhượng không đúng thực tế nhằm giảm số thuế phải nộp có thể phạm tội “Trốn thuế”, với mức phạt tiền tối đa là 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 7 năm.
Ngoài ra, rủi ro còn xảy ra đối với chính người mua khi khai giá thấp, đó là khi phát sinh tranh chấp thì hợp đồng bị tuyên vô hiệu và khó chứng minh số tiền thực tế đã thanh toán. Do đó, việc người dân tự giác tuân thủ việc mua bán đúng giá và đúng nghĩa vụ là biện pháp tốt nhất để bảo vệ tài sản của mình.
