Nguyên nhân nước đục tại TPHCM

Mangan là “thủ phạm”?

Sáng 11-10, dưới sự chủ trì của UBMTTQ TPHCM, GS Chu Phạm Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch Liên Hiệp các Hội khoa học kỹ thuật TPHCM và nhóm nghiên cứu của mình đã báo cáo kết quả khảo sát ảnh hưởng của vi khuẩn sắt (Fe) và mangan (Mn) trên chất lượng nước sinh hoạt từ Nhà máy nước Tân Hiệp. Lần này, GS Chu Phạm Ngọc Sơn đã khẳng định chắn chắn: Vi khuẩn Fe, Mn chính là “thủ phạm” gây nhiễm bẩn nước sinh hoạt tại TPHCM trong thời gian qua. 

  • Quy trình sản xuất mới: Chưa hợp lý! 

Biện pháp súc xả gây nhiều tốn kém nhưng vẫn không khắc phục được tình trạng nước đục.
Ảnh: HOÀNG ANH THƯ

GS Chu Phạm Ngọc Sơn cho biết: Tình trạng nước nhiễm bẩn trên địa bàn TPHCM rộ lên trong thời gian qua do nhiều nguyên nhân.

Tuy nhiên, có những nguyên nhân tiềm ẩn, có khả năng tiếp tục tạo ảnh hưởng xấu trong nước sinh hoạt. Đề tài nghiên cứu này chính là làm rõ các nguyên nhân tiềm ẩn.

Qua đó, ông dẫn chứng: Các phân tích về % Mn và % Fe của 13 mẫu cặn lơ lửng trong nước nhiễm bẩn trong ống dẫn bằng gang của Viện Hạt nhân Đà Lạt đã cho thấy tỷ lệ Mn/Fe lớn hơn rất nhiều so với tỷ lệ Mn/Fe trong ống gang, thậm chí có đến 5 mẫu có tỷ lệ Mn/Fe lớn hơn 1.

Nhiều trường hợp nước của nhà người tiêu dùng bị nhiễm bẩn, cặn có màu nâu đen (đặc trưng cho MnO2). Chính điều đó cho thấy, khó chấp nhận khi cho rằng nước nhiễm bẩn là do đường ống bị gỉ sét (vì nếu do gỉ sét thì Mn/Fe phải rất nhỏ).

Ngoài ra, nhiều báo cáo khoa học chỉ ra rằng nguyên nhân làm nước bẩn, đục ở nhiều nước trên thế giới do vi khuẩn Fe, Mn phát triển kết thành lớp nâu đen, nâu đỏ và bám trên thành ống dẫn nước.

Khi có sự thay đổi áp lực nước sẽ làm bong tróc và gây ra bẩn nước. Đặc biệt, kết quả phân tích hóa học mẫu đợt 3 của nhóm nghiên cứu đã khẳng định mạnh hơn nữa sự hiện diện của vi khuẩn Fe, Mn.

Rõ ràng nhất là mấy tháng nay, khi Nhà máy nước (NMN) Tân Hiệp khống chế nồng độ Mn dưới 20 ppb thì gần như người tiêu dùng không còn than phiền về nước bẩn nữa.

Chính vậy, GS Chu Phạm Ngọc Sơn khẳng định chắc chắn: Vi khuẩn Fe, Mn gây nhiễm bẩn nước sinh hoạt tại TPHCM trong thời gian qua và sẽ là thủ phạm chủ yếu sắp tới nếu không giảm bớt được nồng độ Mn khá lớn trong nguồn nước thô cấp cho NMN Tân Hiệp và không súc xả kịp thời hệ thống ống dẫn.

Tuy nhiên, biện pháp xử lý nước của NMN Tân Hiệp hiện nay bằng cách hạ hàm lượng Mn nhất thời đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng nhưng không phải là biện pháp lâu dài vì nó còn nhiều điều chưa hợp lý.

Trong khi đó, ông Võ Quang Châu, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco) đến thời điểm này vẫn bảo lưu ý kiến của mình rằng nước đục do nhiều nguyên nhân, không phải Mn là nguyên nhân chính. Tuy nhiên, ông cũng thống nhất với ý kiến của GS Chu Phạm Ngọc Sơn về sự hiện diện của hàm lượng Mn nhưng ảnh hưởng là bao nhiêu và cần giảm hàm lượng Mn xuống còn bao nhiêu là được.

Mặc dù gần đây, NMN Tân Hiệp đã giảm nồng độ Mn xuống còn 20 ppb nhưng khi súc xả thỉnh thoảng, nước vẫn còn đục (?!).

  • Giải pháp: Xử lý từ nước nguồn 

Để giải quyết vấn đề một cách căn cơ, theo GS Chu Phạm Ngọc Sơn nên xem xét kỹ thời điểm nào trong ngày nước vào NMN Tân Hiệp có hàm lượng Mn cao nhất; chia sông Sài Gòn ra thành nhiều đoạn, trong mỗi đoạn sẽ lấy mẫu nước ở 2 bên bờ và giữa dòng ở nhiều thời điểm khác nhau, xác định đoạn nào có nồng độ Mn lớn nhất; kết hợp với địa phương để giám sát kỹ các nhà máy, cơ sở sản xuất nhỏ nơi gây ra ô nhiễm nước (nếu là từ sản xuất) hoặc các điều kiện tự nhiên dẫn đến sự hình thành nhiều Mn (nếu là nguồn tự nhiên) để xử lý cục bộ bằng các biện pháp thích hợp, hiệu quả nhất và tiết kiệm nhất.

Ngoài ra, cần lấy thêm mẫu nước ở NMN Thủ Đức và Bình Dương để xét nghiệm làm rõ vì sao chung một nguồn nước sông Sài Gòn nhưng nước sản xuất tại NMN Tân Hiệp thì đục còn những nơi khác thì không bị đục.

Cùng thống nhất quan điểm về các giải pháp trên của GS Chu Phạm Ngọc Sơn nhưng Th.S Phạm Kim Phương, Giám đốc Trung tâm dịch vụ Phân tích thí nghiệm nhấn mạnh Sawaco nên làm thí nghiệm để chốt lại phải xử lý hàm lượng Mn trong nước là bao nhiêu để đưa ra giải pháp phù hợp.
 

VÂN ANH

 Cũng tại buổi làm việc này, Sở Khoa học - Công nghệ TPHCM cho biết: Sở đã nhận được báo của kết quả cuối cùng của Viện Hạt nhân Đà Lạt về đề tài nghiên cứu nước đục tại TPHCM. Dự kiến, ngày 20-10 sẽ mời hội đồng đánh giá để nghiệm thu công trình. Tuy nhiên, trước mắt, ngày 14-10, 2 chuyên gia ngành nước của Pháp sẽ đến TPHCM khảo sát, nghiên cứu tiếp tục làm rõ nguyên nhân nước đục. Hiện nay, các cơ quan chức năng đang thu thập tài liệu để cung cấp cho các chuyên gia này và công trình nghiên cứu này sẽ đánh giá một cách khách quan hơn.

Các tin, bài viết khác