Mỹ vẫn sẽ quản lý Internet

Tuần qua, tại Tunis, thủ đô của nước Cộng hòa Tunisia diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh xã hội thông tin toàn cầu. Trước thềm hội nghị, câu hỏi ai sẽ thay Hoa Kỳ quản lý Internet trong tương lai trở thành đề tài tranh cãi nóng bỏng và dường như ít có hy vọng tìm ra một thỏa thuận. Hoa Kỳ tuyên bố nhất định không từ bỏ quyền quản lý Internet vì sự ổn định của Internet hiện nay, còn cộng đồng quốc tế gây áp lực phải quốc tế hóa việc quản lý Internet vì dân chủ và tự do. Vấn đề tưởng như chỉ mang tính kỹ thuật nhưng đã trở thành vấn đề chính trị nhạy cảm tại hội nghị.

  • Vì sao phải quốc tế hóa việc quản lý Internet

Tổng Thư ký LHQ Kofi Annan đang thử máy vi tính giá rẻ dành cho trẻ em nghèo (một dự án được thông qua tại hội nghị).

Người Mỹ đã phát minh ra Internet và hiện nay vẫn đang quản lý Internet bằng tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở ở California gọi là công ty đăng ký tên và số Internet (Icann). Mặc dù Hoa Kỳ cho rằng Icann là tổ chức của toàn thế giới và Icann do Ban giám đốc phát triển chính sách toàn cầu giám sát nhưng thực chất vẫn hoạt động theo hợp đồng của Bộ Thương mại Hoa Kỳ cho đến cuối năm 2006.

Người sử dụng Internet trên toàn thế giới yêu cầu phải dân chủ hóa việc sử dụng Internet. Lâu nay Icann không cho phép bổ sung thêm tên miền cấp 1 như (.eu) bên cạnh những tên miền đã có như (.com), (.org), (.net)… Hệ thống kiểm soát địa chỉ giao thức Internet (IP numbers) cũng do Icann quyết định. Và bất kỳ cuộc tranh cãi nào giữa Icann với người sử dụng Internet cũng phải tuân thủ luật của bang California của Mỹ. Tuy Icann hoạt động nhân danh toàn thế giới nhưng thực chất là dưới sự kiểm soát của Chính phủ Hoa Kỳ.

Không bao lâu trước khi diễn ra hội nghị, EU - “nhân vật” lâu nay vẫn ủng hộ vai trò quản lý và kiểm soát Internet của Hoa Kỳ - bỗng nhiên thay đổi ý kiến. EU tuyên bố ủng hộ bất kỳ ai đề nghị quốc tế hóa việc kiểm soát Internet. Các bộ trưởng công nghệ viễn thông của EU đã thông qua kế hoạch tìm kiếm mô hình hợp tác quốc tế mới mà không cần thành lập một thể chế mới hoặc có thể cải tiến cơ chế hợp tác ngày càng chặt chẽ hơn.

Hiện EU cũng đang kêu gọi thành lập một cơ chế phân xử và giải quyết tranh chấp tuân theo luật pháp quốc tế. Nhiều quốc gia như Brazil còn dọa sẽ thiết lập một cơ quan quản lý Internet riêng của khu vực nếu như không toàn cầu hóa mạng World Wide Web. Phản đối mạnh nhất vai trò của Hoa Kỳ đối với Internet là Trung Quốc. Một trong những giám đốc của Liên đoàn công nghệ viễn thông quốc tế và là quan chức cao cấp của Trung Quốc, ông Houlin Zhao cho rằng: Tự do ngôn luận dường như là vấn đề chính trị nhạy cảm, hàng loạt chính sách đang bị che giấu đàng sau nó.

  • “Một mình chống lại thế giới”

Đến dự hội nghị có 10.000 đại biểu đại diện các cơ quan LHQ, các tổ chức tư nhân, tổ chức truyền thông, các tổ chức xã hội. Tổng thư ký LKQ Kofi Annan đến dự và phát biểu tại hội nghị cùng 50 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ. Hàng loạt các công ty công nghệ thông tin hàng đầu thế giới như Microsoft, Ericsson, Nokia, NTT, DoCoMo, Sun Microsystemers, Skype cũng có mặt.

Thế nhưng có vẻ như Hoa Kỳ không muốn nhượng bộ trong vấn đề này. Các thành viên hạ viện Hoa Kỳ tuyên bố hồi tháng 10 rằng, Hoa Kỳ cần phải chống lại áp lực quốc tế về việc nhượng quyền kiểm soát các chức năng chủ yếu của Internet. Cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ của quốc hội Hoa Kỳ đã gửi thư đến LHQ khẳng định vai trò quan trọng của Internet đối với nền kinh tế thế giới vì vậy cần thiết phải có một hệ thống tên miền cơ bản ổn định và an toàn và nếu như trao Internet cho cơ quan mới sẽ làm xáo trộn mạng thông tin toàn cầu. Họ kêu gọi Chính phủ của ông G.W.Bush phải tiếp tục đấu tranh để duy trì vai trò của Icann cũng như giúp Icann có thể phát triển và đáp ứng nhu cầu phát triển Internet.

Hiệp hội công nghệ cạnh tranh, một tổ chức thương mại quốc tế về công nghiệp công nghệ thông tin và viễn thông cũng ủng hộ quan điểm của Mỹ. Họ cho rằng hệ thống này đang được quản lý tốt, chuyển sang một cơ quan chủ quản mới, chưa ai có thể xác định được Internet sẽ hoạt động như thế nào.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Xã hội thông tin ở Geneva năm 2003, các đại biểu đã kiến nghị Tổng thư ký LHQ Kofi Annan thành lập Nhóm làm việc vì sự kiểm soát Internet (WGIG) để ủng hộ để nghị quốc tế hóa việc kiểm soát Internet. Hồi tháng 7 năm nay, các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức tư nhân và nhiều chính phủ, bao gồm Saudi Arabia, Cuba, Trung Quốc, Iran và các nước EU đã thông qua báo cáo cuối cùng. WGIG đề nghị thời hạn chót để chấm dứt tranh cãi là tại hội nghị WSIS ở Tunis lần này và Hoa Kỳ phải chấp nhận chuyển quyền kiểm soát Icann cho Hội đồng Internet quốc tế.

Ngày 16-11, tại thủ đô Tunis của Tunisia diễn ra Hội nghị thượng đỉnh Xã hội thông tin toàn cầu. Đây là giai đoạn 2 của Hội nghị Xã hội thông tin toàn cầu ở Geneva năm 2003. Mục đích chung của hội nghị là thỏa thuận chiến lược xóa bỏ khoảng cách trong công nghệ thông tin được gọi chung là “sự phân chia kỹ thuật số” và vận dụng công nghệ thông tin nhằm thúc đẩy tiến trình thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ của LHQ.

Chương trình hành động tại Hội nghị Geneva năm 2003 là đến năm 2015, một nửa dân số thế giới sẽ được tiếp cận Internet.

Những vấn đề chính được đặt ra tại hội nghị lần này là:

- Quyền quản lý Internet: Giải quyết dứt điểm vấn đề quản lý Internet-Hoa Kỳ có quyền tiếp tục quản lý Internet thông qua Icann hay không?

- Xóa khoảng cách công nghệ thông tin (sự phân chia kỹ thuật số): Có nên

- Mở rộng và miễn phí các phần mềm công nghệ thông tin như Windows. thành lập cơ chế hỗ trợ tài chính mới nhằm xóa bỏ khoảng cách công nghệ thông tin giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển?

- Vấn đề nhân quyền và dân chủ trong việc sử dụng Internet.

Có nhiều vấn đề không có trong chương trình nghị sự nhưng nhiều nhà báo châu Phi rất quan tâm, đó là: rác điện tử và cách giải quyết rác điện tử của các nước giàu. Theo họ, hiện nay, nhiều nước phát triển đang tìm cách xuất khẩu máy tính second-hand giá rẻ sang châu Phi để thải rác điện tử. Họ đề nghị phải gắn liền việc vận dụng công nghệ thông tin vào cuộc sống với vấn đề bảo vệ môi trường.

Tuy vậy, kết thúc hội nghị, vấn đề đặt ra ai quản lý Internet đã không được giải quyết bởi Mỹ cương quyết không nhượng bộ.

VIỆT TRUNG
 

Các tin, bài viết khác

Chuyện đó đây

Chính trường thế giới

Thách thức lớn của tân Tổng thống Colombia

Với 54% số phiếu ủng hộ, luật sư chuyên về lĩnh vực kinh tế Ivan Duque, 42 tuổi, thuộc đảng Trung tâm Dân chủ (CD), đã trở thành tân Tổng thống Colombia và được giới quan sát đánh giá là sẽ mang lại làn gió mới trong 4 năm tới.