“Những năm tháng máu và hoa”- Ký ức một thời hoa lửa

Tối nay, 8-1, tập cuối cùng của bộ phim tài liệu Những năm tháng máu và hoa được phát trên Đài Truyền hình Việt Nam, nhân kỷ niệm 30 năm ngày chiến thắng chế độ diệt chủng Pol Pot (7-1-1979).

Với độ dài 6 tập, cùng nhiều hình ảnh, tài liệu quý lần đầu tiên được công bố Những năm tháng máu và hoa được đánh giá là một trong những bộ phim tài liệu có quy mô nhất về cuộc chiến chống chế độ diệt chủng Pol Pot của nhân dân Campuchia và dấu ấn không thể phai mờ của tình nguyện quân Việt Nam, những người được nhân dân Campuchia mến tặng tên gọi “đội quân nhà Phật”.

Cầu nguyện cho nạn nhân của chế độ Pol Pot trong Bảo tàng Tuol Sleng. Ảnh: T.L.

Trải suốt 6 tập: Những quái thú; Tận cùng tội ác; Dã tâm; Máu chảy nơi biên giới; Giải phóng Phnôm Pênh; Hồi sinh và phát triển, mỗi tập dài khoảng 40 phút, trong Những năm tháng máu và hoa, nhiều tư liệu quý về lịch sử chế độ diệt chủng Pol Pot, về sự giúp đỡ của quân tình nguyện Việt Nam, và nhiều tư liệu, văn kiện, những phát biểu của các thủ lĩnh Khmer Đỏ, của Mặt trận Dân tộc giải phóng Campuchia, của Chánh án Tòa án Tối cao Campuchia… lần đầu tiên được công bố.

Được xây dựng theo kết cấu đan xen giữa quá khứ xa và gần, Những năm tháng máu và hoa đã lần lượt đưa đến cho người xem bức tranh toàn cảnh đất nước Chùa Tháp, từ trong những năm tháng đen tối dưới sự thống trị của chế độ diệt chủng Pol Pot cho đến lúc hồi sinh.

Để mở đầu thực hiện dã tâm của mình, Pol Pot đã tiến hành thanh trừng nội bộ, giết hại hàng loạt những cán bộ chủ chốt của Đảng Cộng sản Campuchia, những cán bộ đã được học tập ở Việt Nam.

Sau ngày 17-4-1975, khi Pol Pot chiếm được Phnôm Pênh, chúng bắt đầu thực hiện một chính sách tàn bạo, ra lệnh tất cả nhân dân phải rời khỏi thành phố. Đàn ông, đàn bà, già, trẻ, sư sãi, nhà giáo... bị lính Pol Pot lùa đi như những bầy nô lệ, sống tập trung ở trang trại, lao động tập thể với chủ trương xây dựng xã hội mới: không chợ, không tiền, không trường học, không trí thức, không tôn giáo… Nhân dân không có quyền nói, thậm chí ngay cả quyền mặc quần áo mới cũng không được phép. Trường học biến thành trại giam, người dân chỉ biết cúi đầu chờ đợi cái chết có thể đến với mình bất cứ lúc nào. Trang phục bị nhuộm đen, con người mất quyền sống, đất nước Campuchia phủ một màu tang tóc.

Thiếu tướng Chu Phác, nguyên Cục trưởng Cục nhà trường, Bộ Quốc phòng tâm sự: “Mặc dù tôi đã được tận mắt chứng kiến những tội ác ghê rợn của chế độ diệt chủng Pol Pot đối với nhân dân Campuchia, được chia sẻ cùng đồng đội, những người đã sát cánh cùng nhân dân Campuchia trong những thời khắc cam go nhất của lịch sử đất nước Chùa Tháp, song tới tận bây giờ, khi xem lại những thước phim Những năm tháng máu và hoa tôi vẫn không thể hiểu nổi tại sao con người lại có thể hành xử với đồng loại như vậy? Đã 30 năm trôi qua, song những cảm xúc ghê tởm, căm giận... dường như vẫn còn nguyên như những ngày đầu khi tôi đứng trước những hố chôn người tập thể, đứng trước trại giam S21 ở ngay giữa thành phố... Và thêm một lần nữa tôi lại càng tin tưởng và tự hào vì những đóng góp xương máu của tình nguyện quân Việt Nam dành cho nước bạn Campuchia”.

Đất nước Campuchia vừa được giải phóng, bộ đội, chuyên gia Việt Nam và cán bộ Campuchia lại bắt tay vào việc giúp đỡ hàng triệu người dân đang bị đói khát, xóm làng tan hoang không còn nhà ở, phải gấp rút cứu đói, giúp dân sản xuất, làm lại nhà cửa, xây dựng bệnh xá, khôi phục chùa chiền... Đất nước Campuchia lại tìm thấy được sự thanh bình và phát triển, sự thay da đổi thịt trên những cánh đồng chết 30 năm về trước.

Để có được những thước phim tư liệu sống động ấy, những người làm phim của Trung tâm Sản xuất phim tài liệu Đài Truyền hình Việt Nam đã phải vật lộn với hàng vạn các thước phim tư liệu, tài liệu được bạn bè đồng nghiệp cung cấp.

Bên cạnh đó, để đảm bảo tính xác thực, nâng tầm giá trị của mỗi hình ảnh, mỗi lời bình đến với khán giả, đoàn làm phim đã thu xếp hàng chục cuộc phỏng vấn với các nhân chứng lịch sử của cả hai nước.

Về phía Campuchia có Thủ tướng Hun Xen; Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia - Chủ tịch Thượng viện Campuchia Chia Xim, Chủ tịch Quốc hội Hêng Xom Rin. Về phía Việt Nam có nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười, nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu, nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh cùng nhiều lãnh đạo, sĩ quan quân đội hai nước.

Ba mươi năm đã trôi qua. Quân tình nguyện của Việt Nam đã trở về cùng nhân dân cả nước tiến hành công cuộc xây dựng đất nước. Song lịch sử sẽ mãi mãi  không bao giờ quên xương máu các chiến sĩ Việt Nam đã anh dũng hy sinh cho sự hồi sinh của cả một dân tộc. Ở nơi đó, nơi các anh gửi lại xương máu của mình, những cánh đồng chết ngày nào nay đã nở hoa.

MAI AN (SGGP 12G)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

H’Hen Niê, Đen Vâu, Xuân Bắc, Hà Lê lộ diện ở vòng 1 VTV Awards 2021

H’Hen Niê, Đen Vâu, Xuân Bắc, Hà Lê lộ diện ở vòng 1 VTV Awards 2021

VTV Awards 2021 vừa công bố những đề cử nhân vật ấn tượng đầu tiên trong vòng 1. Trong đó, ở hạng mục Nghệ sĩ ấn tượng đã lộ diện những cái tên nổi bật như: Hoa hậu H’Hen Niê, rapper Hà Lê, rapper Đen Vâu, nghệ sĩ Ngô Hồng Quang, NSƯT Xuân Bắc, NSND Tự Long, NSƯT Trần Ly Ly…

Phim

Phim của đạo diễn gốc Việt nhận đề cử Emmy

Giải Emmy lần thứ 42 dành cho hạng mục tin tức và phim tài liệu (News & Documentary Emmy) vừa công bố danh sách đề cử năm nay, trong đó có sự xuất hiện của đạo diễn gốc Việt - Bảo Nguyễn.

Âm nhạc

Sân khấu

Nhà hát truyền hình: Giải pháp đồng hành sân khấu

Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD), Bộ VH-TT-DL cho biết, đã lựa chọn nhiều tác phẩm nghệ thuật sân khấu chất lượng để ghi hình và phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng một số đài địa phương. Đây được cho là giải pháp đồng hành với sân khấu trong thời điểm hiện tại.

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Cho mùa xanh hy vọng

Giữa đám đàn ông con trai đen nhẻm cục mịch, Phương nổi lên như một hoàng tử với dáng dong dỏng và nước da trắng. Cùng mọi người phơi nắng trên công trường bụi đỏ khi cao điểm, Ngân mang cơm, bao bọc kín mít cũng bị ám nắng đen nhẻm, thì Phương chỉ đỏ au một, hai ngày rồi trắng như cũ. Mấy anh công nhân đùa: “Trắng như thằng Phương mới thấy bẩn cần tắm, tụi anh đen vầy dơ chẳng ai hay, tắm phí nước”.

Mỹ thuật

Hội họa hướng về cộng đồng

Trong những ngày này, rất nhiều họa sĩ đã chung tay hướng về cộng đồng qua các tác phẩm. Các bức tranh không chỉ có giá trị cao về nghệ thuật mà còn góp phần lan tỏa nguồn năng lượng tích cực, chia sẻ một phần khó khăn với cộng đồng và lực lượng tuyến đầu.