Phân cấp, phân quyền để TPHCM phát huy vai trò

SGGP

Từ đầu thập niên 90 của thế kỷ 20 đến nay, Đảng và Nhà nước ta đã xác lập 4 vùng kinh tế trọng điểm. Đây là chủ trương đúng đắn và có tầm chiến lược. 

Một góc TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Một góc TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Vấn đề tiếp theo là cần nhận diện và xác định rõ những vấn đề mà các địa phương trong vùng cùng quan tâm ở những giai đoạn nhất định, theo nhu cầu của mỗi vùng. Từ đó, Nhà nước kiến tạo các giải pháp để các địa phương trong vùng phát triển.

Vùng kinh tế trọng điểm và những vấn đề đặt ra trong phát triển bền vững luôn được quan tâm bởi các nhà hoạch định chính sách, giới khoa học và lãnh đạo các địa phương. Tầm giải quyết các vấn đề của vùng vượt quá các quy định của địa phương cũng như các khuôn khổ của luật pháp hiện hành. Trên thực tế, nhu cầu phát triển của các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm có sự khác nhau về mức độ ưu tiên, vô hình trung làm cho các quy định mang tính tổng quát chung trở nên thiếu linh hoạt. Đây cũng là đòi hỏi cần có cơ chế mới hay còn gọi là cơ chế đặc thù với những điểm khác biệt so các quy định hiện hành. 

Nhà nước với vai trò kiến tạo đòi hỏi phải nhận diện được yêu cầu từ thực tiễn và điều chỉnh chính sách thích ứng với nhu cầu của các địa phương, thông qua cơ chế phân cấp, phân quyền và nhất là cơ chế tự chủ tài chính.

Sự phân cấp, phân quyền (cho các địa phương trong vùng) là để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, du lịch, quy hoạch hạ tầng giao thông lớn, sân bay, hỗ trợ doanh nghiệp, bảo vệ nguồn nước, môi trường sinh thái, phát triển nguồn nhân lực...

Mặt khác, các địa phương trong vùng có điều kiện tự chủ về tài chính thì Nhà nước hỗ trợ ít nhưng phân quyền nhiều. Ngược lại, vùng nào khó khăn thì Nhà nước hỗ trợ nhiều hơn nhưng phân quyền ít hơn. Các loại thuế trực thu, thuế gián thu và cơ cấu phân chia tỷ lệ phần trăm đối với trung ương, địa phương và vùng cần xác định theo quy định. Cơ chế tài chính có vai trò quan trọng trong cơ chế phân cấp và phân quyền. Sự đòi hỏi cơ chế đặc thù thực chất là phân quyền với tài chính tự chủ hơn cho địa phương. Xem nhẹ yếu tố tự chủ tài chính thì sự phân cấp và phân quyền sẽ bị giới hạn.

Việc phân cấp, phân quyền cho các địa phương có đủ tiềm lực về tài chính không đe dọa đến sự tập trung quyền lực của Nhà nước mà là cơ hội để phát triển đất nước. Do đó, Nhà nước cần trao nhiều hơn cho các địa phương của vùng kinh tế trọng điểm dưới dạng phân cấp, phân quyền, nhất là về mặt tài chính để các địa phương có đủ nguồn lực và cơ chế giải quyết các nhu cầu cấp bách của địa phương. Ở giai đoạn đầu thì thực hiện phân cấp, phân quyền dưới dạng cơ chế đặc thù để giải quyết các vấn đề cấp thiết ở địa phương. Về dài hạn thì cần hoàn thiện thể chế cả 3 phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp.

PGS-TS NGUYỄN TẤN PHÁT - Giám đốc Học viện Cán bộ TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phát huy lợi thế buýt đường sông

Phát huy lợi thế buýt đường sông

Sau 2 năm rưỡi đi vào hoạt động, tuyến buýt đường sông số 1 Bạch Đằng - Linh Đông đạt bình quân gần 900 lượt khách/ngày. Kết quả này chưa đáp ứng được kỳ vọng của chính quyền TPHCM về một loại hình giao thông công cộng mới nhằm giảm tải tình trạng kẹt xe trên đường bộ. 

Bạn đọc viết

Phòng chống tác hại của thuốc lá

Nhân Ngày Thế giới không thuốc lá (31-5), tôi xin nêu ý kiến về việc phòng chống tác hại của thuốc lá. Hút thuốc là hành vi mang tính thói quen, không phải là biểu hiện về đạo đức, kể cả phụ nữ hút thuốc cũng không bị xem là người có tư cách đạo đức không tốt.

Cơ quan trả lời

Tự giám định sức khỏe để nghỉ hưu được không?

Tôi 54 tuổi, tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) từ tháng 2-1985 đến ngày 31-12-2015, theo sổ BHXH là 31 năm. Tôi nghỉ làm việc từ năm 2016. Từ tháng 3-2007 đến nay, tôi hưởng trợ cấp tai nạn lao động, mức giảm 31% sức khỏe. Hiện nay, tôi không được khỏe do các lần tai nạn lao động khiến gãy 8 xương sườn, mất 8 răng hàm và nhiều bộ phận cơ thể khác bị ảnh hưởng, nhưng đơn vị chủ quản không cho đi giám định sức khỏe. Vậy tôi có thể tự đi giám định sức khỏe được không, và bao giờ tôi có thể hưởng hưu trí? (NGUYỄN VĂN CHIẾN, TPHCM)

Từ thư bạn đọc

Chủ đầu tư né trách nhiệm làm sổ đỏ

Năm 2003, sau khi được Kiến trúc sư trưởng TPHCM phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 cho dự án khu nhà ở tại phường Thạnh Mỹ Lợi (quận 2, TPHCM) với diện tích 14,3ha, chủ đầu tư dự án là Công ty Phát triển Khu công nghiệp Sài Gòn, nay là Công ty cổ phần Tiếp vận Đông Sài Gòn (ESL), ký hợp đồng thỏa thuận bán nền đất cho khách hàng. 

Ý kiến

An toàn trong xây dựng

Nhiều vụ tai nạn sập đổ công trình xây dựng đã xảy ra, thế nhưng vẫn chưa đủ thành lời cảnh báo khẩn cấp đối với các chủ đầu tư, chủ thầu. Tại một số công trình xây dựng vẫn tiếp diễn tình trạng thi công cẩu thả, giám sát lơ là.