Nút thắt chuyển hóa nguồn lực
Nhìn nhận về thực trạng địa phương, bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, thẳng thắn chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất hiện không nằm ở tiềm năng sẵn có, mà ở khả năng chuyển hóa tiềm năng đó thành các sản phẩm có sức cạnh tranh cao trên thị trường.
Ở góc độ điện ảnh, TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam, Giám đốc Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF), đặt ra câu hỏi thực tế sau các kỳ liên hoan phim: "Điều gì sẽ ở lại thành phố khi những suất chiếu kết thúc và khách mời rời đi?".
Theo TS Ngô Phương Lan, từ đào tạo dự án đến sản xuất thực tế vẫn còn khoảng cách lớn về vốn, đối tác và điều kiện triển khai. TP Đà Nẵng đang thiếu một bộ phận kết nối chuyên nghiệp để chuyển các cuộc gặp gỡ thành hợp đồng cụ thể, cũng như thiếu quy trình liên ngành minh bạch trong hỗ trợ bối cảnh và dịch vụ hậu cần cho các đoàn phim.
Ở lĩnh vực nội dung số và công nghệ, ông Lee Jinsik, đại diện Hiệp hội Kinh doanh nhân vật Hàn Quốc (KOCA) cảnh báo về "cái bẫy sản lượng gia công". Việc nhầm lẫn giữa sự gia tăng đơn hàng gia công với sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa là bài học đắt giá mà nhiều nơi trên thế giới đã mắc phải.
Nhiều sản phẩm sau khi hoàn thành bị bỏ rơi vì thiếu kênh phân phối, thị trường cấp phép và đơn vị vận hành chuyên trách. Nếu không chủ động tạo lập tài sản trí tuệ (Character IP) của riêng mình, lực lượng hơn 47.500 nhân lực IT tài năng của TP Đà Nẵng sẽ khó thoát khỏi "cái bẫy" làm thuê cho nước ngoài.
Kiến tạo chuỗi giá trị
Để giải bài toán phát triển, PGS-TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch Việt Nam, đề nghị, Đà Nẵng phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ mở rộng vốn, lao động sang dựa vào năng suất và tài sản trí tuệ; cần xây dựng hệ thống đo lường và kịch bản tăng trưởng riêng, đồng thời tổ chức chính sách theo các chuỗi giá trị ưu tiên liên ngành như: di sản - thủ công - thiết kế - du lịch, hoặc công nghệ - Media Arts - điện ảnh - game - IP.
Đặc biệt, cần phát huy vị thế Thành phố sáng tạo toàn cầu trong lĩnh vực thủ công và nghệ thuật dân gian của Hội An để mở rộng chuỗi liên kết "Creative City +" kết hợp với công nghệ và thiết kế.
Về hạ tầng sự kiện và du lịch, ông Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch Sun Group miền Trung, đề xuất nâng tầm Lễ hội Pháo hoa quốc tế (DIFF) thành chuỗi sự kiện kéo dài trọn vẹn, đồng thời chủ trì liên kết vùng "Mùa lễ hội ánh sáng miền Trung" nối liền Huế - Đà Nẵng - Hội An bằng lịch trình chung, vé liên tuyến và chuyến tàu di sản qua đèo Hải Vân; đánh thức di sản qua 3 lễ hội mới mang căn cước xứ Quảng: Tết Việt ở Hội An, Lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn và Tuần lễ di sản Chăm Pa.
Ở góc độ hệ sinh thái tích hợp, ThS Nguyễn Xuân Hà, đại diện Công ty CP Gami Hội An và Vinpearl, đưa ra bài học từ mô hình công viên giải trí Đảo Ký ức Hội An trong việc quy hoạch cấu trúc không gian di sản "Phố - Làng - Nóc".
Doanh nghiệp đầu tàu cần đóng vai trò kết nối tài nguyên, đưa di sản bản địa vào hệ sinh thái nghỉ dưỡng - giải trí và đặt cộng đồng địa phương vào trung tâm chuỗi giá trị để tạo sinh kế bền vững.
Trong khi đó, theo ông Khoi Hoang, đại diện FPT Software, ứng dụng AI, dữ liệu lớn và thực tế ảo để tạo dựng bản sao số (digital twin) di sản, trợ lý văn hóa AI và phát triển các sản phẩm văn hóa công nghệ cao như robot múa, robot nấu mì Quảng, biến công nghệ thành công cụ gia tăng năng suất và mở rộng thị trường.
TP Đà Nẵng, vì vậy cần có những hành động thể chế quyết liệt và cái bắt tay chiến lược giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nghệ sĩ và cộng đồng để bứt phá trở thành trung tâm sáng tạo hàng đầu khu vực, biến mỗi di sản thành một tài sản kinh tế.
Đối với di sản và làng nghề truyền thống, Nghệ nhân Nhân dân Huỳnh Sướng, làng mộc Kim Bồng, Hội An, bày tỏ sự trăn trở trước nguy cơ đứt gãy lực lượng lao động trẻ kế cận và sự phục hồi thiếu ổn định của làng nghề. Mối quan hệ giữa bảo tồn di sản, sinh kế cộng đồng và phát triển du lịch cần phải cân bằng, tránh tình trạng thương mại hóa đơn thuần làm suy giảm các giá trị cốt lõi.
