Những buổi sáng đến trường, tôi thường đi chậm qua sân. Sương còn đọng trên mấy chiếc lá bên lối đi. Tiếng sinh viên gọi nhau, tiếng cười vang lên từ dãy phòng học. Có em đi ngang, lễ phép chào tôi. Tôi mỉm cười đáp lại, chợt nhớ những ngày đầu tiên mình đứng lớp.
Ngày ấy, tôi soạn giáo án rất kỹ, sợ giảng thiếu ý, giải thích chưa rõ điều gì. Tôi nghĩ chỉ cần có kiến thức và chuẩn bị chu đáo là có thể trở thành người thầy tốt. Nhưng những giờ dạy đầu tiên không đơn giản như tôi hình dung.
Có bài giảng đã chuẩn bị cả buổi tối, vậy mà khi đứng trước sinh viên, tôi vẫn lúng túng. Có hôm trở về nhà, tôi cứ nghĩ mãi về một ánh mắt thờ ơ hay một lời nhắc nhở mình đã nói chưa đúng lúc.
Tôi nhớ một sinh viên từng khiến mình nhiều lần phiền lòng. Em thường đi học muộn, bài tập nộp trễ, trong giờ cũng ít phát biểu. Một hôm, tôi giữ em lại sau buổi học để nhắc nhở. Em đứng trước mặt tôi, hai tay nắm chặt quai ba lô, cúi đầu nghe. Tôi hỏi có chuyện gì khó khăn không, em chỉ khẽ đáp rằng mình vẫn ổn.
Mãi sau này, tôi mới biết gia đình em khi ấy gặp nhiều chuyện không vui. Em vừa học vừa làm thêm, có những hôm gần sáng mới trở về phòng trọ. Nghe chuyện, tôi thấy lòng mình chùng xuống. Tôi đã nhìn thấy những lần em đi học muộn, nhưng không biết em phải xoay xở với cuộc sống của mình như thế nào.
Từ đó, mỗi khi một sinh viên có biểu hiện khác thường, tôi thường tự nhắc mình đừng vội kết luận. Tôi vẫn nhắc nhở khi cần, nhưng cũng học cách lắng nghe nhiều hơn. Có những chuyện người trẻ không dễ nói ra, nhất là khi họ chưa biết phải bắt đầu từ đâu.
Các khóa sinh viên lần lượt ra trường. Có em thỉnh thoảng trở lại thăm trường, có em nhắn tin hỏi thăm vào một dịp nào đó. Cũng có những em tôi không còn biết tin tức, chỉ nhớ mang máng dáng người và giọng nói ngày còn đi học.
Một buổi tối, tôi nhận được tin nhắn của một sinh viên cũ. Em kể về công việc, về những khó khăn khi mới đi làm, rồi nhắc lại một câu tôi từng nói trong giờ học: làm việc gì cũng phải nghiêm túc, nhưng đừng vì muốn mình giỏi hơn mà quên cách đối xử tử tế với người khác.
Tôi đọc lại tin nhắn ấy mấy lần. Thật lòng, tôi không nhớ mình đã nói câu đó vào lúc nào. Có lẽ hôm ấy, giữa một bài giảng, tôi chỉ thuận miệng nhắc các em như bao lần khác. Vậy mà em còn nhớ.
Tôi ngồi bên những tập bài chưa chấm xong, chợt nghĩ đến những lời thầy cô từng nói với mình. Có những điều ngày trước nghe qua tưởng bình thường, phải đi qua nhiều năm tháng mới hiểu hết. Tôi nhớ một người thầy cũ. Thầy ít nói, khi chúng tôi làm chưa tốt, thầy thường nhắc thẳng. Khi ấy, tôi từng nghĩ thầy khó tính.
Nhiều năm sau, tôi mới nhớ những buổi thầy ở lại sau giờ học, kiên nhẫn hướng dẫn từng người sửa chỗ chưa đúng. Thầy làm mẫu, chờ chúng tôi làm lại, rồi mới chuyển sang việc khác. Tôi chưa có dịp nói với thầy rằng mình vẫn nhớ những buổi học ấy.
Bây giờ, mỗi khi hướng dẫn một sinh viên còn lúng túng, tôi lại nhớ đến thầy. Tôi hiểu rằng có những việc không thể làm thay người học, chỉ có thể kiên nhẫn chỉ dẫn để các em tự làm được.
Bản thân tôi cũng còn những giờ dạy chưa như mong muốn, những lúc nóng lòng vì sinh viên chậm tiến bộ. Rồi ngày hôm sau, tôi lại mở giáo án, tìm cách giải thích khác cho những chỗ các em chưa hiểu. Chiều nay, đi qua hành lang, tôi gặp một đồng nghiệp đang hướng dẫn sinh viên thực hành.
Ở cuối dãy nhà, một thầy giáo trẻ cúi xuống xem từng trang bài làm. Tôi chào đồng nghiệp rồi bước tiếp. Những hình ảnh ấy khiến tôi nhớ mình của những năm đầu đứng lớp, cũng từng cặm cụi sửa từng dòng giáo án, loay hoay tìm cách để sinh viên hiểu bài.
Nắng cuối ngày nghiêng qua hàng cây trước sân trường. Tôi thu dọn tài liệu, khép cuốn sổ rồi bước ra cổng. Tôi không biết những điều mình nói hôm nay sẽ ở lại trong lòng học trò bao lâu.
Có thể nhiều năm sau, các em chẳng còn nhớ hết những bài giảng, nhưng tôi vẫn mong những điều tốt đẹp đã học được sẽ giúp các em sống có trách nhiệm và biết đối xử tử tế với mọi người. Còn tôi, sáng mai vẫn sẽ trở lại giảng đường, tiếp tục công việc của mình, như đã làm suốt những năm qua...
