Trưng bày chuyên đề Từ bản vẽ đến biểu tượng diễn ra từ nay đến hết năm 2026, tại Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất (số 135 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Bến Thành, TPHCM) mở ra hành trình khám phá công trình, từ những ý tưởng kiến trúc ban đầu đến vị thế của một biểu tượng trong lịch sử dân tộc.
Trưng bày do Hội trường Thống Nhất tổ chức, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23-11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần đầu tiên (24-11-2026), đồng thời nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 60 năm ngày khánh thành Dinh Độc Lập (31-10).
Thông qua góc nhìn kiến trúc, trưng bày giúp công chúng tìm hiểu quá trình hình thành và những giá trị làm nên diện mạo đặc biệt của di tích.
Câu chuyện bắt đầu từ Dinh Norodom, tiền thân của Dinh Độc Lập và sự kiện ngày 27-2-1962, khi công trình bị ném bom. Từ biến cố này, việc tìm kiếm phương án kiến trúc cho Dinh Độc Lập mới được đặt ra.
Hệ thống hình ảnh, tư liệu, bản vẽ giới thiệu các phương án thiết kế và nhiều kiến trúc sư tham gia nghiên cứu, đề xuất. Trong đó, phương án của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ được lựa chọn, mở đầu quá trình kiến tạo một công trình mang dấu ấn riêng.
Dinh Độc Lập thể hiện sự kết hợp giữa tư duy kiến trúc hiện đại với triết lý phương Đông và các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam. Bố cục tổng thể, hình khối, cách tổ chức không gian và sử dụng vật liệu tạo nên sự hài hòa giữa công năng, thẩm mỹ. Hệ thống rèm hoa đá, khung cửa, vật liệu gỗ, cách lấy sáng và chiếu sáng nhân tạo góp phần định hình dấu ấn riêng của công trình.
Câu chuyện kiến trúc tiếp tục được mở rộng qua không gian nội thất. Từ cách bố trí bàn ghế, tủ kệ, màu sắc các phòng chức năng đến đồ nội thất phủ sơn mài và họa tiết trang trí truyền thống, mỗi yếu tố góp phần tạo nên diện mạo trang trọng, giàu chiều sâu văn hóa.
Tuy nhiên, giá trị Dinh Độc Lập không dừng ở thành tựu kiến trúc. Ngày 30-4-1975, nơi đây ghi dấu thắng lợi của cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Từ thời khắc lịch sử ấy, công trình trở thành biểu tượng của hòa bình, độc lập và thống nhất dân tộc.
Những hình ảnh về các sự kiện chính trị, ngoại giao, văn hóa diễn ra tại đây qua nhiều thời kỳ cũng cho thấy sức sống của di tích trong đời sống đương đại.
Điểm đặc sắc của trưng bày là cách đặt bản vẽ, hình ảnh và tư liệu thiết kế trong mối liên hệ trực tiếp với không gian kiến trúc hiện hữu. Cách tiếp cận “đồng hiện” giúp người xem đối chiếu ý tưởng trên bản vẽ với công trình thực tế, cảm nhận rõ hơn quá trình chuyển hóa tư duy sáng tạo thành hình hài kiến trúc. Trưng bày được bố trí tại hành lang lầu 2, di tích Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất.
Khám phá những lớp giá trị qua triển lãm Từ bản vẽ đến biểu tượng góp phần giúp công chúng hiểu sâu hơn về di sản, trân trọng sức sáng tạo của các thế hệ đi trước và nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy di sản trong đời sống hôm nay.
