Chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Phương thuốc nào hiệu quả?

Trong những năm gần đây, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trở nên nóng bỏng ở nước ta. Không chỉ các lĩnh vực sở hữu công nghiệp, kinh doanh thương mại bị xâm phạm về kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, bí mật kinh doanh, hàng nhái hàng giả..., mà các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, xuất bản cũng đau đầu vì nạn sao chép lậu, ăn cắp bản quyền. Chỉ tính 6 tháng đầu năm 2005, Cục SHTT đã giải quyết trên 7.000 đơn khiếu nại liên quan đến xâm phạm quyền SHTT.

  • Đủ kiểu vi phạm quyền SHTT

Bửng, vè xe... vi phạm kiểu dáng công nghiệp xe Wave Alpha do Đội quản lý thị trường 11, TPHCM phát hiện thu giữ. Ảnh: CAO THĂNG

Hiện nay, việc xâm phạm quyền SHTT phổ biến ở hai dạng: vi phạm quyền tác giả và vi phạm các đối tượng sở hữu công nghiệp đang được bảo hộ.

Chẳng hạn, ngày 30-8 vừa qua, Tổ công tác liên ngành 814 Hà Nội đã kiểm tra cơ sở in ấn tại số 23, ngõ 10 đường Giải Phóng do Nguyễn Thị Thanh làm chủ và phát hiện 28.500 bản in lậu sách “Mãi mãi tuổi 20” của NXB Thanh Niên; 68.000 bản sách “Một cõi” của NXB Thuận Hóa...

Hay như một vụ kiện cáo liên quan đến vi phạm quyền tác giả đáng chú ý cũng diễn ra mới đây là ông Lê Phước Vinh, phóng viên Đài Phát thanh-Truyền hình Cần Thơ, đã kiện NXB Văn nghệ TPHCM vì đã in lại trong cuốn sách “Đồng bằng sông Cửu Long đón chào thế kỷ 21” bài viết của ông nhưng không xin phép ông. Vụ kiện đã được TAND TPHCM xét xử và cho ông Lê Phước Vinh thắng kiện...

Nhái nhãn hiệu hàng hóa, ăn cắp kiểu dáng công nghiệp, tên thương mại, là những hình thức vi phạm phổ biến hiện nay. Năm 2004, Chi cục QLTT TPHCM đã phát hiện và xử phạt 266 vụ vi phạm SHTT và 9 tháng đầu năm 2005 đã phát hiện 241 vụ.

Cụ thể, ngày 17-8-2005, Chi cục QLTT TPHCM phát hiện chi nhánh Công ty TNHH SX-TM Phú Phú (tổ 1 ấp 8 xã Bình Mỹ, huyện Củ Chi) sản xuất rượu nhãn hiệu Remus, trên nhãn sản phẩm, nắp chai và bao bì hộp giấy có in chữ Cognac vi phạm tên gọi, xuất xứ hàng hóa đã được bảo hộ cho sản phẩm cùng loại của Văn phòng quốc gia liên ngành Cognac (Pháp).

Hay như ngày 7-9 vừa qua, Chi cục QLTT TPHCM phát hiện cửa hàng bánh Trung thu ở số 490 Trường Chinh (P13 Q.Tân Bình) kinh doanh bánh Trung thu không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, bao bì, nhãn có in hình vương miện tương tự sản phẩm bánh Trung thu cùng nhãn hiệu đã được bảo hộ độc quyền của Công ty cổ phần Kinh Đô...

  • Luật SHTT: Bao giờ?
Tiêu hủy các hàng hóa vi phạm kiểu dáng công nghiệp.  Ảnh: C.TH.

Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2005, Cục SHTT đã giải quyết khoảng 7.000 đơn khiếu nại liên quan đến xâm phạm quyền SHTT và thu, nộp ngân sách nhà nước trên 21 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các cơ quan hải quan, quản lý thị trường, công an cũng đã phát hiện, xử lý hàng ngàn vụ vi phạm hàng nhái, hàng giả, xử phạt hàng chục tỷ đồng.

Lý giải về tình trạng vi phạm quyền SHTT có xu hướng tăng nhanh và phức tạp, ông Trần Việt Hùng, Phó Cục trưởng Cục SHTT cho rằng đây là vấn nạn lớn nhất hiện nay do chưa nâng cao được hiệu lực, hiệu quả của cơ chế bảo hộ SHTT cũng như thực thi quyền SHTT.

Đại tá Phạm Hùng Chiến, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm kinh tế - Bộ Công an, cho rằng pháp luật xử lý chưa đầy đủ; các cơ quan chức năng thi hành pháp luật, đấu tranh ngăn chặn tội phạm về SHTT còn... giơ cao đánh khẽ. Hình thức xử phạt cũng chưa nghiêm, chủ yếu là phạt hành chính. Chẳng hạn như số vụ hàng giả mà cơ quan công an phát hiện chiếm khoảng 10%-20% số vụ xâm phạm quyền SHTT thì xử lý hình sự chưa tới 1%.

Tại hội thảo về thực thi quyền SHTT do Cục SHTT phối hợp với Cơ quan Sáng chế Nhật Bản (JPO) và Viện Sáng chế, sáng kiến Nhật Bản (JIII) tổ chức ngày 13-9 vừa qua, nhiều ý kiến cho rằng biện pháp chống xâm phạm quyền SHTT của Việt Nam là sớm ban hành Luật SHTT, nêu cao vai trò, trách nhiệm của cơ quan thực thi pháp luật về SHTT.

Ông Tsuyoshi Kashimoto, Phó Trưởng phòng Quan hệ quốc tế JPO, khẳng định trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế hiện nay, với Việt Nam, việc xây dựng và duy trì hệ thống bảo hộ SHTT, thực thi quyền SHTT có hiệu quả là một yếu tố quan trọng quyết định thành công của tiến trình hội nhập. Ông Tsuyoshi Kashimoto cho rằng Việt Nam cần nhanh chóng ban hành Luật SHTT; tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật; tăng cường hợp tác quốc tế và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ sở sản xuất kinh doanh với các cơ quan khoa học, pháp luật trong phòng ngừa, ngăn chặn sản xuất, buôn bán hàng giả...

Nhiều ý kiến tại hội thảo cũng kiến nghị là nhân dân cần tích cực tham gia phát hiện và đấu tranh với các loại tội phạm vi phạm quyền SHTT; các chủ thể chủ động phối hợp với lực lượng cảnh sát để điều tra, xử lý; thành lập các cơ quan chuyên trách về chống hàng giả...

TƯỜNG LÂM 

 Ngưng bán hàng giả sản phẩm Nike từ ngày 23-9

Sau 1 tháng khảo sát chợ Bến Thành, Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam đã phát hiện 20 hộ kinh doanh hàng hóa vi phạm quyền sở hữu công nghiệp của Công ty Nike.

Xét thấy việc kinh doanh các sản phẩm giả nhãn hiệu Nike của các tiểu thương tại chợ Bến Thành trong thời gian qua đã ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các nhà sản xuất và phân phối sản phẩm Nike tại Việt Nam, gây thiệt hại cho người tiêu dùng, làm thất thu ngân sách của nhà nước…, hiệp hội cùng BQL chợ Bến Thành đã đề nghị các tiểu thương ngưng buôn bán các hàng giả sản phẩm Nike tại chợ từ ngày 23-9-2005 trở đi.

L.M.TH

Các tin, bài viết khác