Cụ thể, giữ lại 23 trường cao đẳng trực thuộc bộ, ngành; chuyển 19 trường cao đẳng, trung cấp về địa phương quản lý. Đồng thời, thực hiện sắp xếp để giảm 58 cơ sở GDNN ở địa phương, gồm 17 trường cao đẳng và 41 trường trung cấp.
Tại TPHCM, theo báo cáo của Sở GD-ĐT thành phố, địa phương đảm bảo giảm tối thiểu 30% cơ sở GDNN công lập trước ngày 1-10-2026 theo quy định. Trước thời điểm này, tại TPHCM, tổng số trường cao đẳng, trung cấp công lập là 36 trường, gồm 19 cao đẳng, 17 trường trung cấp. Sau khi sắp xếp, số lượng giảm một nửa, cụ thể là 18/36 trường, đạt tỷ lệ 50%, còn lại 18 trường công lập gồm 17 trường cao đẳng và 1 trường trung cấp.
Trong phương án sắp xếp các trường cao đẳng, trung cấp công lập ở TPHCM, việc giữ nguyên 6 trường cao đẳng được xác định vì các đơn vị này đáp ứng các quy định pháp luật về: điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo về diện tích đất, cơ sở trường lớp, thiết bị đào tạo, đội ngũ nhà giáo; có uy tín với xã hội về chất lượng đào tạo; được định hướng xây dựng trường cao đẳng chất lượng cao, trung tâm vùng về thực hành nghề và mang tính dẫn dắt đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố.
Tại cuộc họp của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu với các bộ, ngành và địa phương mới đây về tình hình triển khai, giải pháp đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở GDNN công lập, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, sắp xếp các cơ sở GDNN công lập không đồng nghĩa với giảm quy mô đào tạo mà là giảm đầu mối, nâng cao chất lượng, gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng lao động của địa phương, vùng và cả nước.
Mục tiêu đặt ra là giảm 30% số cơ sở GDNN. Những cơ sở hoạt động không hiệu quả, không cần thiết tồn tại thì phải giải thể, không chuyển về địa phương. Đối với các cơ sở chuyển về địa phương quản lý, phải bảo đảm duy trì và phát triển ít nhất 3 năm.
Theo Phó Thủ tướng, mục tiêu cuối cùng của sắp xếp lại không phải giảm đầu mối mà là gắn đào tạo nghề với nhu cầu nhân lực của thị trường lao động; đáp ứng yêu cầu của thị trường về số lượng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng nghề. Sau sắp xếp, quản trị phải tốt hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, chất lượng đào tạo cao hơn, quyền lợi của người lao động được bảo đảm hơn.
TS Nguyễn Đức Nghĩa, nguyên Phó Giám đốc ĐHQG TPHCM nhận xét, thực tế cho thấy chất lượng đào tạo ở nhiều cơ sở hiện nay bất cập do cơ sở vật chất, máy móc thiết bị cũ kỹ trong khi công nghệ thay đổi liên tục. Sự gắn kết giữa nhà trường với doanh nghiệp, địa chỉ sử dụng lao động chưa chặt chẽ. Dù có những cơ sở đào tạo đã chủ động xây dựng chương trình, mời người của doanh nghiệp về hướng dẫn tận lớp, tận xưởng, nhưng vẫn tồn tại không ít trường hợp công nhân tốt nghiệp không làm được việc, buộc doanh nghiệp phải tốn chi phí đào tạo lại. Vấn đề này cần phải sớm được khắc phục.
Ngoài ra, sau sắp xếp, cũng cần cơ chế hậu kiểm để đánh giá, kiểm tra quá trình hoạt động, chất lượng đào tạo. Các cơ sở GDNN được giữ lại không đồng nghĩa là “hoàn toàn yên tâm”, không cần đầu tư phát triển. Bởi lẽ, khi gắn yêu cầu sắp xếp trường nghề với yêu cầu nguồn nhân lực, một cơ sở giáo dục uy tín sẽ được đánh giá bằng tỷ lệ người theo học, việc làm sau tốt nghiệp, hiệu quả đầu tư và mức độ hài lòng của doanh nghiệp.
Sau sắp xếp các trường mầm non và phổ thông công lập, việc sắp xếp các cơ sở GDNN là yêu cầu cần thiết. Bởi thực tế, không ít các trường nghề hiện nay hoạt động dàn trải, manh mún, lạc hậu, tuyển sinh èo uột, không mang lại hiệu quả đào tạo. Chưa kể, một số trường không thể đáp ứng được yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là ở một số ngành, lĩnh vực trọng điểm.
