Đẩy lùi lối sống ít vận động
Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, khi công việc văn phòng và tự động hóa ngày càng phổ biến, một “đại dịch thầm lặng” đang lan rộng, đó là lối sống ít vận động. Nhiều người lao động (NLĐ) dành phần lớn thời gian ngồi trước màn hình máy tính hoặc làm những công việc có cường độ vận động thấp, khiến cơ thể rơi vào trạng thái tĩnh kéo dài. Đây không chỉ là vấn đề sức khỏe cá nhân mà đang trở thành bài toán sức khỏe cộng đồng và năng suất quốc gia.
Tại Việt Nam, số ca bệnh không lây nhiễm chiếm khoảng 73% số ca tử vong. Nhóm bệnh này tiến triển âm thầm, kéo dài, gây tổn thất lớn về chi phí điều trị và ngày công lao động. “Chi phí y tế thảm họa” - tức chi phí khám chữa bệnh vượt quá khả năng chi trả của gia đình - khiến nhiều người rơi vào cảnh khó khăn tài chính. Ít vận động không chỉ làm giảm tuổi thọ và chất lượng cuộc sống mà còn ảnh hưởng đến thu nhập của NLĐ và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp (DN).
Trước những tác động đó, Quyết định 103/QĐ-PB về Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cho cộng đồng, vừa được Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) ban hành, đưa ra một cách tiếp cận mới: Khuyến khích DN tạo điều kiện để NLĐ tăng cường vận động, từ những bài tập ngắn 5-10 phút đến phát động các cuộc thi “10.000 bước mỗi ngày”, “Tháng vận động vì sức khỏe”...
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Ô xy cao áp Việt Nam, vận động thể chất không đơn thuần là đốt calo mà tạo ra nhiều tác động tích cực đến cơ thể. Vận động giúp tăng tuần hoàn máu đến cơ; hạn chế tình trạng tích tụ acid lactic gây mỏi cơ; tăng độ linh hoạt khớp và sức bền cơ; tác động lên não bộ: chống stress và tăng hiệu suất.
Bác sĩ chuyên khoa II Cồ Nguyễn Phương Dung, Giám đốc Y khoa Bệnh viện Quốc tế Minh Anh (TPHCM) nhận định, thể thao mang lại lợi thế cạnh tranh vô hình trong thị trường lao động hiện nay. Những DN có phòng tập thể lực, xây dựng phong trào thể dục giữa giờ thường có lợi thế trong việc thu hút nhân tài trẻ.
Khi nhân sự ổn định, tỷ lệ nghỉ việc giảm, chi phí tuyển dụng sẽ giảm theo. Tình trạng nghỉ làm do bệnh, đi làm nhưng hiệu suất kém vì mệt mỏi cũng giảm. Nhiều nghiên cứu cho thấy nhân viên vận động thường xuyên có năng suất cao hơn 15%-25% và giảm 25%-30% số ngày nghỉ bệnh.
Giảm căng thẳng, tăng năng suất
Vào giờ nghỉ giữa ca, anh Nguyễn Tăng Pháp, Bộ phận Cải tiến chất lượng sản xuất Công ty TNHH Điện tử Samsung HCMC CE Complex (Khu Công nghệ cao TPHCM), cùng đồng nghiệp chơi banh lắc tại bàn đặt cạnh xưởng. Ngoài giờ làm, anh còn tham gia đá bóng tại sân công ty hay những giải chạy do công đoàn tổ chức. Những hoạt động này không chỉ giúp anh cải thiện sức khỏe mà còn giảm căng thẳng trong công việc.
Theo Giám đốc nhân sự Công ty Kiều Ngọc Hoa, những vấn đề như căng thẳng, mệt mỏi, thiếu vận động, bệnh nghề nghiệp đang ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và hiệu suất làm việc. Năm 2024, công ty đã thành lập trung tâm nâng cao sức khỏe cho NLĐ, được thiết kế đặc biệt với nhiều dịch vụ chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu của NLĐ như điều trị vật lý trị liệu; sơ cấp cứu, khám chữa bệnh và cấp thuốc; siêu âm; các lớp yoga, gym...
Tại Công ty TNHH Sanofi Aventis (TPHCM), hoạt động rèn luyện thể dục thể thao cũng được khuyến khích. Hàng năm, công ty đều tổ chức hội thao với nhiều môn: bóng đá, cầu lông, bóng bàn, bóng ném, chạy bộ, đạp xe... Theo ông Mai Thuận Phước, Chủ tịch Công đoàn Sanofi Aventis, việc rèn luyện thể thao không chỉ giúp NLĐ nâng cao sức khỏe mà còn tăng sự gắn kết, tinh thần tập thể và khả năng làm việc nhóm tại DN.
Bà Nguyễn Kim Loan, Phó Chủ tịch LĐLĐ TPHCM, cho biết, phong trào tập thể dục giữa giờ “Khỏe để lao động sản xuất” được LĐLĐ thành phố triển khai đã nhận được sự đón nhận, hưởng ứng tích cực của các cấp công đoàn và đội ngũ công nhân viên chức, NLĐ thành phố. Phong trào còn nhận được sự đồng thuận của lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, DN trên địa bàn.
Bà Nguyễn Kim Loan đề nghị, DN và công đoàn cơ sở có hình thức khen thưởng, động viên những tập thể, cá nhân duy trì tốt việc tập luyện. Đây là cách tạo sức lan tỏa, từng bước đưa tập thể dục giữa giờ trở thành nét văn hóa tại nơi làm việc, thay vì chỉ là phong trào mang tính “thời vụ”.
Nam giới hoạt động thể lực ít hơn nữ
Điều tra quốc gia của Bộ Y tế về những yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm gần đây cho thấy 22,2% người trưởng thành không đạt mức hoạt động thể lực khuyến nghị. Tỷ lệ này ở nữ là 28%, cao hơn mức 16% của nam giới. Cùng với đó, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành là 15%, riêng khu vực thành thị là 21%.
Tình trạng ngồi quá lâu, ít vận động làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì; liên quan đến nhiều bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp; đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần. Vì vậy, Bộ Y tế lưu ý, việc tăng cường vận động trong đời sống hàng ngày cần được triển khai đồng bộ tại cơ quan, trường học, DN và cộng đồng.
