Tạo cơ chế bình đẳng hệ thống đại học

SGGP
Sau gần 30 năm ra đời, hệ thống trường đại học tư thục (ĐHTT) trên cả nước đã có những bước chuyển mình. Nhiều trường không chỉ đầu tư lớn cho cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên mà còn đẩy mạnh nghiên cứu khoa học.  
Chuyển mình mạnh mẽ
Cách đây 10 năm, một cuộc “hội chẩn” các trường ĐH ngoài công lập tại Đồng Nai đã phơi bày hàng loạt yếu kém. Trong khi cơ sở vật chất, giảng viên… các trường gần như hoàn toàn thuê và mượn thì tiền lãi lại gửi ngân hàng.
Đáng nói hơn, tỷ lệ chi của các trường cho việc thuê mướn đến trên 80%. Tuy nhiên, cuộc khảo sát mới đây do PGS-TS Phạm Thị Huyền, Trưởng nhóm khảo sát các trường ĐHTT (Bộ GD-ĐT), đã cho nhiều kết quả tích cực hơn.
Theo đó, cơ sở vật chất là điểm mạnh đáng tự hào, kể cả khi so sánh với nhiều trường ĐH công lập. Về đội ngũ giảng dạy, các trường đã có sự chuyển biến, phát triển về số lượng và chất lượng: Nhiều trường có 700 - 1.000 giảng viên, vượt xa so với nhiều trường công lập. Bên cạnh đó, quy mô và ngành nghề đào tạo của các trường cũng ngày một mở rộng, theo hướng trường đa ngành. Quá trình phát triển của các trường ĐHTT hiện nay trải rộng khắp cả nước, tạo ra nhiều cơ hội thuận lợi để người dân tiếp cận với giáo dục ĐH. 
Tạo cơ chế bình đẳng hệ thống đại học ảnh 1 Sinh viên ngành Công nghệ thực phẩm, Trường ĐH Công nghệ TPHCM 
thực hành trong phòng thí nghiệm
Theo số liệu thống kê mới nhất của Bộ GD-ĐT, đa số các trường phát triển theo hướng thực hành và ứng dụng, với 43/59 trường báo cáo có phòng thí nghiệm, 45 xưởng thực hành. Chi phí mỗi trường tự đầu tư là 8,6 tỷ đồng/phòng thí nghiệm; xưởng thực hành là 6,5 tỷ đồng. Cả nước có 3 trường ĐH đạt chuẩn 3 sao về cơ sở vật chất. Có những đơn vị đào tạo đã và đang đầu tư mạnh cho cơ sở vật chất, với mức đầu tư 1.000 - 2.000 tỷ đồng.
Nếu như trước đây các trường ĐHTT chỉ biết đào tạo, bỏ trống nghiên cứu khoa học, thì nay đã có sự khác biệt đáng kể. Trong năm 2017, Trường ĐH Duy Tân lọt vào tốp đầu của Việt Nam về số bài đăng trên các tạp chí uy tín của thế giới.   
Tháo gỡ các trở lực 
Thực tế cho thấy, những đóng góp của hệ thống trường ĐHTT cho giáo dục ĐH nói riêng và cho nguồn nhân lực của xã hội nói chung là đáng ghi nhận. Tính đến nay, các trường đã nộp ngân sách nhà nước hơn 1.000 tỷ đồng, đào tạo cho xã hội hơn 243.000 sinh viên. Nếu lấy mức học phí bình quân của các trường ĐHTT là 20 triệu đồng/sinh viên/năm, thì hàng năm các trường ĐHTT choàng gánh cho ngân sách khoảng 2.430 tỷ đồng.
Kết quả này đã cho thấy những thành công rất lớn từ chủ trương xã hội hóa giáo dục của Nhà nước. Trong tổng số sinh viên cả nước, với gần 87% là sinh viên công lập thì ngân sách nhà nước vốn đã ít vẫn tiếp tục bị dàn trải. Do đó, việc đẩy mạnh sự phát triển của sinh viên ĐHTT đạt tỷ lệ 40% như Chính phủ đã đề ra là cần thiết.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu trên thì cần phải có những cơ chế cũng như chính sách phù hợp. Theo PGS-TS Phạm Thị Huyền, Bộ GD-ĐT và Chính phủ cần có những điều chỉnh về mặt chính sách. Đầu tiên phải là chính sách thuế. Hiện nay, việc coi các trường như một doanh nghiệp để thu thuế đã làm ảnh hưởng đến chủ trương xã hội hóa giáo dục. Cần tạo lập môi trường bình đẳng về tài chính cho các trường ĐHTT, như bình đẳng trong tiếp cận nguồn vốn ODA và các nguồn vốn khác; đầu tư thông qua người học theo cơ chế đặt hàng; hỗ trợ và cấp học bổng cho sinh viên học giỏi, sinh viên hoàn cảnh khó khăn… 
Góp ý về dự thảo Luật Giáo dục ĐH sửa đổi, đại diện nhiều trường ĐHTT cho rằng ban soạn thảo còn né tránh nhiều nội dung; các quy định trong dự thảo về đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị, tỷ lệ bầu bán còn nhiều nội dung chưa rõ ràng, có thể dẫn đến nhiều cách hiểu và thực hiện khác nhau trong thực tế. Do đó, ban soạn thảo cần phải có một chương riêng về ĐHTT để có các quy định chi tiết, nhất quán và hệ thống hơn.
Hệ thống giáo dục ĐHTT của châu Á có sự tăng trưởng cao nhất khi  thu hút tới 35% trong tổng quy mô sinh viên (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc thu hút 70% - 80%) và chiếm gần 60% tổng số lượng cơ sở trường học. Trong khi đó, Việt Nam trong 2 thập niên qua, giáo dục ĐHTT tuy đã đạt được mức tăng trưởng khá ấn tượng nhưng mới chỉ thu hút gần 14% tổng số sinh viên đại học.

THANH HÙNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Tuyển sinh 2021: Có chứng chỉ quốc tế là lợi thế

Trong mùa tuyển sinh năm 2021, nhiều trường đại học (ĐH) công bố thêm phương thức xét tuyển với thí sinh có chứng chỉ quốc tế (chứng chỉ ngoại ngữ, bằng tú tài nước ngoài…). Tuy nhiên, mỗi trường lại đưa ra những quy định riêng mà thí sinh cần nắm rõ trước khi đăng ký. 

Giáo dục hội nhập

Thêm một tạp chí khoa học của Việt Nam được SCOPUS chấp nhận

Tạp chí Khoa học máy tính Việt Nam (Vietnam Journal of Computer Science - VJCS) vừa được chấp nhận vào hệ thống cơ sở dữ liệu SCOPUS. Đây là tạp chí khoa học thứ 6 của Việt Nam được chấp nhận vào hệ thống cơ sở dữ liệu của SCOPUS, một cơ sở dữ liệu thư mục chứa bản tóm tắt và trích dẫn các bài báo khoa học.

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục