Trong vai người sở hữu xe tải có nhu cầu nâng cấp còi hơi, phóng viên dễ dàng tiếp cận nhiều cơ sở quảng cáo trên mạng xã hội. Qua số điện thoại 0862820…, một phụ nữ chào bán bộ còi hơi dài 70cm và 1m với giá 900.000 đồng/bộ. Từ một quảng cáo khác, phóng viên gọi số 0938080… và được chào giá còi hơi dài 7 tấc khoảng 700.000 đồng, đồng thời gửi địa chỉ lắp đặt qua Zalo. Gọi số 09671565…, chủ một cơ sở sửa chữa, độ xe tải chào giá lắp đặt “3 triệu trọn gói”, hẹn đưa xe đến lúc 8 giờ sáng hôm sau.
Từ những địa chỉ được giới thiệu qua mạng, phóng viên tiếp tục tìm đến các điểm bán và xưởng độ còi. Việc tiếp cận cũng khá dễ dàng. Tại một cửa hàng phụ tùng xe máy trên đường Lê Đức Anh (Quốc lộ 1 cũ), gần ngã tư An Sương, ban đầu nhân viên tỏ ra khá cảnh giác, khẳng định không có mặt hàng này. Chỉ khi phóng viên nói có người hướng dẫn tới, nữ nhân viên mới đổi thái độ, lấy ra bộ còi hơi báo giá 700.000 đồng và cho biết đây là loại lớn nhất tiệm có. Một số khách tới mua phụ tùng tại đây cho biết muốn độ còi lớn thì nên đến các điểm độ có tiếng khác.
Theo chỉ dẫn, chúng tôi tìm đến xưởng độ nổi tiếng trong giới tài xế tên V.T.Đ.K. trên đường Võ Trần Chí, phường Tân Tạo. Cách xưởng vài trăm mét đã nghe thấy tiếng thử còi dội ra. Bên trong, chủ xưởng - ông T. đang trực tiếp độ, chỉnh còi cho hai chiếc ô tô 4 chỗ. Tại bãi đất trống bên cạnh, một chiếc xe biển số Đồng Nai đã tháo tung phần dàn áo phía trước, lộ hệ thống điện phức tạp. Ông T. liên tục thao tác trên ứng dụng điện thoại để chỉnh âm. Âm thanh chói tai từ hệ thống 12 chiếc còi trong khoang máy, dội rung vách tôn. Ông T. tự hào khoe: “Dàn còi này tầm 20 triệu đồng” và diễn giải thêm: Hệ thống được gia cố bằng khung thép, bình tích khí đặt ở cốp sau, máy nén lấy điện từ ắc quy; các ống dẫn khí tỏa đi khắp xe. Khoảng 12 chiếc còi với nhiều kích cỡ được giấu trong khoang máy, khi lắp dàn áo gần như không thể nhận biết xe đã độ còi.
Tiếp cận một thợ đang cắt gọt ống kim loại chuẩn bị hàn kèn, phóng viên hỏi giá chế còi hơi cho xe tải thì người này trao đổi: “Lên hơi hay xin hơi (tức lấy hơi nén từ thiết bị có sẵn trên xe tải). Nếu xin hơi thì khoảng 3,4 triệu đồng, còn độ thêm bình hơi thì khoảng 15 triệu”. Khi phóng viên hỏi về việc đăng kiểm, thợ độ thản nhiên hướng dẫn: “Đi đăng kiểm thì tháo ra thôi”, đồng thời cho biết đây là dòng còi Basuri, có các loại 6, 12 hoặc 18 loa, phát được nhiều bài nhạc.
Đưa chiếc còi phóng viên vừa mua được với giá 700.000 đồng, ông T. khuyên “Mang về cho trẻ con chơi”. Nhưng nếu muốn cũng sẵn sàng lắp đặt bộ còi khác với giá 3,4 triệu đồng và cam kết “công suất âm thanh gấp 10 lần còi zin trên xe”. Hệ thống được điều khiển qua điện thoại, phát nhiều bài nhạc.
Thấy chúng tôi có vẻ "tay mơ", chủ chiếc xe biển số Đồng Nai sấn lại khoe, dàn còi vừa độ hết 20 triệu đồng. Còn ông T. sau khi hoàn thành việc độ cho dàn còi khủng đang lúi húi quay video đăng mạng xã hội quảng cáo. Chiếc xe liên tục phát nhạc với âm lượng cực lớn. Bình hơi phía sau cốp xe tự chế bằng nhôm, đường kính khoảng 30cm, dài hơn 1m, mối hàn sơ sài. Lấy cớ lo ngại về an toàn khi bình tự chế trông rất mỏng, dễ phát nổ, chúng tôi rút lui.
Thực tế, tình trạng ô tô độ kèn công suất lớn lưu thông bấm còi inh ỏi trên đường phố diễn ra khá phổ biến. Cuối năm 2025, dư luận từng xôn xao trước clip ghi lại cảnh chiếc xe tải độ còi khi di chuyển qua trước Trường THCS Lê Minh Xuân (xã Bình Lợi, TPHCM) đã cố tình bấm còi phát nhạc công suất lớn, làm nhiều học sinh bị thu hút, tràn ra đường nhảy múa, gây mất an toàn giao thông nghiêm trọng. Cơ quan chức năng TPHCM sau đó đã mời làm việc xử lý tài xế này.
Nguy hại hơn, loại còi công suất lớn, thường được cánh tài xế "dương oai, diễu cánh" trên xa lộ, gây hốt hoảng cho người đi đường. Đáng chú ý, hiện nay tình trạng độ chế bình khí nén để gắn kèn hơi còn xuất hiện trên cả xe du lịch, xe bốn chỗ. Điều này dẫn đến thực tế là nhiều xe lưu thông trên đường nhưng lại phát ra tiếng còi lớn giống xe tải, gây hoảng sợ cho người tham gia giao thông. Anh Nguyễn Tuấn (36 tuổi, ngụ phường Thủ Đức, TPHCM) cho biết thường xuyên di chuyển bằng xe máy trên các tuyến đường có mật độ phương tiện cao, nhất là khu vực giáp ranh TPHCM với các tỉnh, thành lân cận. Theo anh Tuấn, trên đường, một số tài xế xe tải, xe khách đường dài thường xuyên sử dụng còi với âm lượng lớn, gây ảnh hưởng đến người tham gia giao thông. Anh Tuấn mong muốn cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp sử dụng còi, đèn không đúng quy định, đồng thời có chế tài đủ sức răn đe để hạn chế tình trạng này, góp phần bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông.
Dù bị nghiêm cấm, tình trạng “độ” còi hơi công suất lớn vẫn diễn ra với nhiều thủ đoạn đối phó tinh vi, gây khó khăn cho công tác đăng kiểm. Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, một lãnh đạo Trung tâm đăng kiểm 60.05D Đồng Nai, nêu nguyên tắc mọi phụ tùng trên xe phải được lắp đặt đúng tiêu chuẩn của nhà sản xuất, chủ phương tiện tuyệt đối không được tự ý độ chế.
Theo vị này, tình trạng vi phạm này đã tồn tại từ lâu với nhiều thủ đoạn đối phó. Về công tác kiểm định, nhân viên đăng kiểm nắm rất rõ cấu tạo của từng dòng xe nên dù chủ phương tiện cố tình cất giấu, thiết bị vẫn có thể bị phát hiện. Với các trường hợp vi phạm, trung tâm sẽ lập tức từ chối đăng kiểm, yêu cầu chủ xe khắc phục, tháo gỡ. Tuy nhiên, số vi phạm được phát hiện trực tiếp tại trung tâm không nhiều do phần lớn chủ xe đã chủ động tháo dỡ thiết bị trước khi đưa xe đi kiểm định.
Ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM, thông tin qua rà soát trên địa bàn, các trung tâm đăng kiểm đều báo cáo không phát hiện loại còi hơi vi phạm. Lý giải thực tế còi hơi vẫn xuất hiện trên đường phố, ông An cho rằng chủ xe, tài xế có thể đối phó bằng cách tháo gỡ hoặc cất giấu thiết bị trước khi đưa xe đi kiểm định, sau đó tự lắp đặt lại giữa hai kỳ đăng kiểm. Trong thời gian tới, thông qua các kỳ họp giao ban hàng tháng về tình hình an toàn giao thông liên ngành, Sở Xây dựng sẽ đưa vấn đề này vào cuộc họp và lưu ý các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng Công an và các địa phương, để có biện pháp xử lý triệt để.
Tình trạng tự ý độ chế, sử dụng còi hơi công suất lớn như Basuri không chỉ gây bức xúc, đe dọa an toàn người đi đường mà còn vi phạm pháp luật. Theo luật sư Đỗ Lâm Trúc, Đoàn Luật sư TPHCM, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định xe cơ giới tham gia giao thông phải bảo đảm chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Người điều khiển xe không được sử dụng còi liên tục, còi có âm lượng không đúng quy định; không sử dụng còi từ 22 giờ hôm trước đến 5 giờ hôm sau trong khu đông dân cư, khu vực cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trừ xe ưu tiên.
Theo Luật sư Trúc, căn cứ Quy chuẩn quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô, QCVN 09:2024/BGTVT, ban hành kèm Thông tư số 48/2024/TT-BGTVT, còi hoặc hệ thống còi phải có âm thanh liên tục, âm lượng ổn định; âm lượng không nhỏ hơn 87 dB(A), không lớn hơn 112 dB(A). Người điều khiển xe lắp đặt, sử dụng còi hơi vượt quá âm lượng quy định bị phạt 3-4 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP).
Về vấn đề này, luật sư Hoàng Xuân Tiến, Đoàn Luật sư TP Đồng Nai, cho biết trường hợp người lái xe bấm còi lớn khiến người đi đường giật mình, té ngã và trực tiếp gây tai nạn nghiêm trọng (làm chết người, gây thương tích nặng...) có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015, đồng thời bồi thường thiệt hại theo quy định.
Luật sư Tiến thông tin thêm, hiện chưa có quy định xử phạt riêng đối với hành vi gara ô tô “độ chế”, lắp đặt còi hơi, còi Basuri. Tuy nhiên, Nghị định 98/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP, Nghị định 24/2025/NĐ-CP) quy định hành vi kinh doanh còi hơi, còi Basuri không có hóa đơn chứng từ, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có tem hợp quy có thể bị phạt đến 50 triệu đồng, tịch thu toàn bộ hàng hóa không rõ nguồn gốc và nộp lại khoản thu lợi bất hợp pháp. Mức phạt này áp dụng đối với cá nhân; tổ chức vi phạm bị phạt gấp 2 lần. Chủ gara còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm nếu cố ý độ chế, can thiệp vào hệ thống điện hoặc khí nén của xe để lắp kèn hơi, kèn Basuri, dẫn đến mất an toàn kỹ thuật hoặc âm thanh kèn gây tai nạn giao thông nghiêm trọng, khiến người tham gia giao thông giật mình, té ngã dẫn đến chết người hoặc bị thương nặng.
