Thuốc nội: Làm gì để tăng thị phần?

Theo số liệu khảo sát của Bộ Y tế, cả nước hiện có 165 doanh nghiệp sản xuất thuốc tân dược, trong đó 48 cơ sở đạt tiêu chuẩn “thực hành tốt sản xuất thuốc” (GMP). Doanh nghiệp dược trong nước đã sản xuất được 7.569 trên tổng số 12.000 mặt hàng thuốc được cấp số đăng ký, đưa vào sản xuất 401 hoạt chất trên tổng số 1.000 hoạt chất. Thế nhưng, tỉ lệ sử dụng thuốc trong nước vẫn còn thấp...

  • Không thể nâng tỉ lệ sử dụng thuốc nội được nữa?

Năm 2004, doanh thu sản xuất thuốc đạt 4.700 tỷ đồng, tăng gần 18,4% so với năm 2003 (năm 2003, doanh thu đạt khoảng 3.970 tỷ đồng). Việt Nam cũng đã xuất khẩu thành phẩm dược đạt 13 triệu USD năm 2004 và dự kiến sẽ đạt khoảng 14 triệu USD vào năm 2005. Tại Hội nghị tăng cường sử dụng thuốc sản xuất trong nước, vừa diễn ra tại Hà Nội, hầu hết các cơ sở y tế đều khẳng định đã thực hiện chủ trương ưu tiên sử dụng thuốc nội.

Bào chế thuốc

Nhưng thực tế cho thấy, tỉ lệ sử dụng thuốc trong nước vẫn còn thấp, chỉ chiếm trung bình khoảng 26,2% (theo kết quả khảo sát tình hình sử dụng thuốc trong 3 tháng đầu năm 2005 tại 85 bệnh viện Trung ương và địa phương).

Thạc sĩ Tô Minh Hương, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, cho biết, danh mục thuốc nội tại cơ sở hiện chiếm khoảng 33,2% và chi phí chỉ đạt 17,7% trong tổng số tiền mua thuốc hàng năm, tập trung ở một số loại thuốc thông thường, giá rẻ.

Kinh phí của bệnh viện này dành mua thuốc kháng sinh nội là 17,2%; vitamin nội là 13%. Theo lời bà Hương, “thế đã là cao, bởi có nơi con số này tương ứng chỉ đạt 6,8% và 2,7%”.

Còn theo GS.TS Trần Quỵ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), Bệnh viện Bạch Mai là bệnh viện đầu ngành nên thường xuyên tiếp nhận các bệnh nhân nặng từ các tuyến dưới chuyển lên. Nhiều bệnh nhân khi tới đây đã có thời gian dài lạm dụng kháng sinh nên bác sĩ phải kê đơn kháng sinh tốt, chủ yếu là thuốc ngoại để điều trị.

Bên cạnh đó, bệnh viện có nhiều chuyên khoa sâu (như chuyên khoa tim mạch, tâm thần...) mà các thuốc chuyên khoa đó rất hiếm, thuốc nội chưa sản xuất được. Tiêu chí khám và điều trị cần phải đặt lên hàng đầu nên sử dụng thuốc phải lấy chất lượng làm tiêu chuẩn, không thể cứ theo giá rẻ để thực hiện.

Vì vậy, tỷ lệ sử dụng thuốc nội của Bệnh viện Bạch Mai tuy đã tăng từ 12% lên đến 25% nhưng, theo lời ông Quỵ, “không thể nâng cao hơn được nữa”.

  • Thông tin về thuốc nội còn quá ít

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Ngọc Trọng, tỉ lệ sử dụng thuốc nội thấp, trước hết là do các doanh nghiệp dược chưa chú trọng đầu tư nâng cao chất lượng thuốc. Bên cạnh đó, hoạt động quảng bá thông tin thuốc còn kém, bệnh viện chưa hiểu hết về công dụng, chất lượng thuốc nên đôi khi bác sĩ không dám kê đơn thuốc nội. Cũng còn phải kể đến tâm lý sử dụng thuốc ngoại cho “an toàn” của bác sĩ.

Đặc biệt, nhiều cuộc hội thảo chuyên khoa chỉ thấy các công ty dược phẩm nước ngoài đến giới thiệu sản phẩm chứ ít thấy sự có mặt của các công ty dược trong nước. “Vậy là các công ty dược trong nước cũng chưa năng động để tiếp cận thị trường”, ông Trọng nói.

Đại diện Bệnh viện Việt Đức - bệnh viện lớn nhất về ngoại khoa ở Hà Nội - thì cho rằng, nhiều loại thuốc nội có bao bì bảo quản chưa tốt, hướng dẫn sử dụng sơ sài, hạn sử dụng ngắn, đôi khi không có ghi hạn sử dụng. Những hạn chế trên cần khắc phục, thì mới tạo được niềm tin cho khách hàng và dần dần xóa bỏ quan niệm “sính” ngoại của cả bác sĩ và bệnh nhân tồn tại từ lâu nay.

Dược sĩ Đống Viết Thắng, Chủ tịch Hiệp hội sản xuất kinh doanh dược Việt Nam, cho rằng, thuốc sản xuất trong nước mới đạt được trình độ “chấp nhận được”. Doanh nghiệp dược trong nước mới chỉ sản xuất được những sản phẩm mình có mà chưa chú trọng đến những mặt hàng mà khách hàng (bác sĩ và bệnh nhân) cần.

Còn theo ông Hoàng Hữu Đoàn, Giám đốc Xí nghiệp Dược phẩm Trung ương I, ngoài chính sách ưu tiên sử dụng thuốc nội, các doanh nghiệp sản xuất thuốc mong muốn Bộ Y tế cần sớm ban hành quy chế hướng dẫn đẩy mạnh ngành công nghiệp dược trong nước.

Vì vậy, doanh nghiệp sản xuất thuốc cần phải có những tổ tư vấn, tập hợp được nhiều bác sĩ có kinh nghiệm nghiên cứu, đề xuất ý tưởng sản xuất sản phẩm phù hợp. Các doanh nghiệp nhất thiết phải tự nâng cao chất lượng sản phẩm của mình, đồng thời tìm nguyên liệu trong nước có thể thay thế nguyên liệu nhập khẩu để giảm giá thành sản xuất, đó là những hướng đi đúng để thuốc nội tiến gần hơn với người tiêu dùng trong nước. 

LÊ TRỌNG

Các tin, bài viết khác