Bên cạnh tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, TPHCM chuẩn bị khởi công hàng loạt công trình mới từ nay đến năm 2027. Thành phố vận dụng các cơ chế đặc thù của Nghị quyết 260/2025/QH15 và Luật Phát triển đô thị để đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, huy động vốn đầu tư, từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn ở cửa ngõ và tăng cường kết nối liên vùng.
Sắp khởi công nhiều công trình quy mô lớn
TPHCM đang đẩy nhanh tiến độ các dự án đường Vành đai 2, Vành đai 3, Vành đai 4, nút giao thông An Phú, nút giao thông Mỹ Thủy và mở rộng tuyến cao tốc TPHCM - Long Thành, mở rộng quốc lộ 13... Những công trình này khi đưa vào khai thác sẽ góp phần giảm áp lực giao thông tại các cửa ngõ, đồng thời cải thiện kết nối giữa nội đô với các địa phương.
Bên cạnh đó, từ nay đến đầu năm 2027, TPHCM dự kiến khởi công hàng loạt công trình quy mô lớn. Đáng chú ý là các dự án cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2; đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu kết nối Vành đai 3; nâng cấp đường trục Bắc - Nam (Nguyễn Hữu Thọ) và mở rộng quốc lộ 1 (cửa ngõ về miền Tây). Đây đều là những công trình có ý nghĩa quan trọng giúp tăng khả năng kết nối khu vực cảng biển, khu đô thị và các tuyến giao thông huyết mạch.
Theo Sở Xây dựng TPHCM, các cơ quan chức năng đang tham mưu UBND TPHCM trình HĐND TPHCM thông qua chủ trương đầu tư 12 công trình, dự án trọng điểm nhóm A, trong đó có quốc lộ 50B, tuyến đường mở mới phía Tây Bắc, các dự án mở rộng đường Bùi Công Trừng, Ung Văn Khiêm, Lê Văn Lương... Thành phố cũng tiếp tục đầu tư nâng cấp, mở rộng các tuyến đường hiện hữu tại những khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ phương tiện cao.
Những dự án như đường Ung Văn Khiêm (phường Thạnh Mỹ Tây), đường Lê Văn Lương, Nguyễn Bình (xã Nhà Bè), đường Phan Anh - An Dương Vương (qua các phường Phú Thạnh, Bình Trị Đông, Phú Lâm, An Lạc, Phú Định)... được kỳ vọng từng bước giải quyết tình trạng quá tải giao thông.
Tháo gỡ các điểm nghẽn
TPHCM đang tập trung vận dụng các cơ chế đặc thù của Luật Phát triển đô thị để tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông. Ông Lê Ngọc Hùng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM, cho biết, năm 2025 ghi dấu bước tiến đáng kể trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB).
Trong năm qua, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM đã tiếp nhận mặt bằng tại nhiều dự án từng đình trệ nhiều năm do vướng mắc GPMB. Đáng chú ý, các công trình nút giao thông An Phú, nút giao thông Mỹ Thủy, đường Vành đai 2 và đường Lương Định Của đã có chuyển biến quan trọng.
Theo ông Lê Ngọc Hùng, Nghị quyết 260/2025/QH15 và Luật Phát triển đô thị mở ra nhiều cơ chế quan trọng để thành phố tháo gỡ những điểm nghẽn về vốn, thủ tục đầu tư và GPMB. Trước hết, TPHCM được phép tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập đối với các dự án nhóm A và dự án trọng điểm quốc gia. Nhờ đó, có thể triển khai GPMB ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, song song với quá trình lập dự án, thay vì thực hiện tuần tự như trước. Cách làm này có thể giúp rút ngắn thời gian từ 6 tháng đến 1 năm. Thành phố cũng chủ động xây dựng chính sách bồi thường phù hợp, bảo đảm quyền lợi người dân, tạo sự đồng thuận.
Thứ hai, cơ chế đặc thù cho phép áp dụng hợp đồng BOT (xây dựng - vận hành - chuyển giao) đối với các tuyến đường hiện hữu, mở rộng khả năng huy động nguồn lực xã hội để đầu tư nâng cấp, mở rộng các cửa ngõ. Thành phố đang chuẩn bị triển khai 5 dự án gồm quốc lộ 1, quốc lộ 13, quốc lộ 22, trục đường Bắc - Nam (Nguyễn Hữu Thọ) và cầu đường Bình Tiên, với tổng vốn đầu tư gần 67.000 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, sử dụng quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư tại các dự án BT (xây dựng - chuyển giao) chuyển tiếp; triển khai mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và sử dụng vốn ngân sách đầu tư các công trình giao thông liên vùng. Thông qua khai thác hiệu quả quỹ đất quanh các nhà ga, tuyến giao thông công cộng, thành phố có thể điều chỉnh quy hoạch, tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, khai thác giá trị gia tăng từ đất đai.
Theo Sở Xây dựng TPHCM, năm 2026 là thời điểm những kết quả bước đầu từ việc vận dụng cơ chế đặc thù dần được hiện thực hóa. Nhiều công trình giao thông hoàn thành, đưa vào phục vụ người dân; các dự án BOT cửa ngõ đang được chuẩn bị triển khai.
Việc vận dụng đồng bộ các cơ chế đặc thù không chỉ giúp rút ngắn thủ tục, tháo gỡ vướng mắc mà còn mở rộng khả năng huy động nguồn lực đầu tư. Đây là cơ sở để TPHCM phát triển hạ tầng giao thông theo mạng lưới, tăng cường kết nối liên vùng, tạo động lực cho thành phố phát triển trong giai đoạn mới.