Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ, việc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) tới đây cần bám sát nghị quyết mới của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội (thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5-5-2022).
Luật sửa đổi cần đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền thành phố. Tư duy xây dựng luật lần này được tiếp cận theo hướng phân quyền từ thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, của các bộ cho thành phố (trừ lĩnh vực an ninh, quốc phòng, đối ngoại, tôn giáo).
Theo lãnh đạo Bộ Tư pháp, nếu vẫn quy định theo hướng xin từng thẩm quyền cụ thể trong từng lĩnh vực thì sẽ rơi vào tình trạng nhanh chóng lạc hậu, bị các luật ban hành sau phủ định.
Cùng với đó, vấn đề liên kết vùng cần được làm rõ nét. Luật Thủ đô (sửa đổi) cần trao cho TP Hà Nội thẩm quyền quyết định trong việc giải quyết vấn đề liên vùng, nhất là về hạ tầng giao thông, hạ tầng chung cho vùng (nước sạch, thoát nước, xử lý chất thải, năng lượng,..), liên kết kinh tế xã hội, xử lý ô nhiễm, bảo vệ môi trường bền vững, kiểm soát an toàn thực phẩm; cơ chế để tạo nguồn lực giải quyết vấn đề liên vùng (quỹ phát triển vùng Thủ đô)…
TP Hà Nội cần chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng truyền thống sang mô hình kinh tế tri thức và kinh tế số để đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu của phát triển quốc gia.
Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 28-6-2024, có hiệu lực từ ngày 1-1-2025 (một số nội dung từ 1-7-2025), đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy lập pháp đối với Thủ đô Hà Nội.
Dự kiến Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI (tháng 4-2026). Hiện nay, Bộ Tư pháp đã báo cáo Chính phủ đề xuất đưa Luật Thủ đô (sửa đổi) vào chương trình lập pháp năm 2026.
