Thảo luận tại tổ, các ĐB Quốc hội đều cho rằng việc sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính là cần thiết trong bối cảnh vi phạm ở nhiều lĩnh vực như an toàn giao thông, an toàn thực phẩm, không gian mạng… có chiều hướng gia tăng.
Một số ĐB đề nghị, dự thảo luật có đề xuất tăng mức xử phạt vi phạm hành chính nhưng cũng cần tính tới bối cảnh và đời sống của người dân để tạo sự đồng thuận trong tuân thủ pháp luật.
ĐB Phạm Khánh Phong Lan (TPHCM) nhận định mức phạt tiền tối đa đề xuất tăng từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức là quá cao. Theo ĐB, việc tăng mức phạt để người vi phạm ghi nhớ, tránh tái phạm chỉ đúng một phần. Để làm rõ quan điểm này, ĐB dẫn chứng mức phạt đề xuất tại Việt Nam cao hơn cả Singapore, Mỹ, Trung Quốc…
Dẫn chứng mức phạt đối với hành vi vượt đèn đỏ, ĐB Phạm Khánh Phong Lan cho biết, tại Việt Nam, ô tô vi phạm bị phạt 18-20 triệu đồng, xe máy 4-6 triệu đồng, kèm trừ điểm giấy phép lái xe. Trong khi đó, mức phạt đối với hành vi tương tự tại Singapore là 200 đô la Singapore (khoảng 3,4 triệu đồng), còn tại Mỹ khoảng 1,2-12 triệu đồng. Theo ĐB, cần đặt mức phạt trong tương quan với thu nhập và GDP của mỗi quốc gia. ĐB bày tỏ lo ngại mức phạt cao sẽ tạo gánh nặng lớn cho tài xế công nghệ, thậm chí vượt giá trị chiếc xe mà họ sử dụng để mưu sinh, đồng thời đề nghị xem xét lại quy định này.
Trong khi đó, ĐB Vũ Văn Tiến (TP Hải Phòng) nêu quan điểm, cần xử lý nghiêm các hành vi cố tình vi phạm, thu lợi bất chính, gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng đồng thời phải tính đến khả năng tài chính của người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ khi nâng trần xử phạt.
ĐB Trần Thị Diệu Thúy, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM, đánh giá việc nâng mức phạt vi phạm hành chính đã tăng tính răn đe, tạo hiệu ứng xã hội rõ nét. Thực tế, từ xử phạt vi phạm nồng độ cồn đến vi phạm giao thông, các mức phạt cao hơn đã góp phần nâng cao ý thức người dân.
ĐB Trần Thị Diệu Thúy nêu quan điểm, việc so sánh mức phạt với các quốc gia khác cần tính đến sự khác biệt về ý thức tuân thủ pháp luật. Theo ĐB, chúng ta phải chấp nhận thời điểm này, nâng mức phạt lên ở mức cao hơn và có thể xem xét, điều chỉnh sau 5-10 năm.
Cùng quan điểm, ĐB Nguyễn Minh Đức (TPHCM) cho rằng, với những vi phạm hành chính trong các lĩnh vực chuyên ngành mang lại lợi nhuận, doanh thu rất lớn, mức phạt gấp 2 lần mức 3 tỷ đồng vẫn chỉ như “muối bỏ bể”. Vì vậy, có trường hợp chấp nhận nộp phạt để tiếp tục vi phạm.
ĐB Nguyễn Minh Đức dẫn chứng, nhiều luật chuyên ngành hiện đã áp dụng theo khung quốc tế, với mức phạt theo tỷ lệ phần trăm lợi nhuận thu được, có thể lên đến mức rất cao. Với doanh nghiệp có doanh thu hàng trăm tỷ đồng, mức phạt 6 tỷ đồng có thể không đáng kể. ĐB đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung cơ chế này vào Điều 24 của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
