Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung: Triệt tiêu lợi thế vì giẫm chân nhau

Vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ) miền Trung được xem là “mặt tiền” của cả nước trong quan hệ kinh tế toàn cầu. Song thực tế, một vòng luẩn quẩn lại đang hình thành tại vùng kinh tế nhiều lợi thế và giàu tiềm năng này, khi càng phát huy lợi thế, sức hấp dẫn đầu tư càng bị phân tán...
Nhà máy lọc dầu Dung Quất xây dựng trong KKT Dung Quất với hệ thống cảng biển nước sâu và  vịnh kín gió đã tạo nên một vị trí chiến lược trong Vùng KTTĐ miền Trung
Nhà máy lọc dầu Dung Quất xây dựng trong KKT Dung Quất với hệ thống cảng biển nước sâu và vịnh kín gió đã tạo nên một vị trí chiến lược trong Vùng KTTĐ miền Trung
Na ná nhau
Vùng KTTĐ miền Trung gồm các tỉnh Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định và TP Đà Nẵng là cửa ngõ ra biển quan trọng của các tỉnh Tây Nguyên, khu vực tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam và tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây. Tiềm lực và sức mạnh Vùng KTTĐ miền Trung còn nhờ một phần vào sự ưu ái của Trung ương về đầu tư và chính sách phát triển, đặc biệt là phát triển công nghiệp. 
Vào năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội Vùng KTTĐ miền Trung đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 với mục tiêu trở thành khu vực phát triển năng động với tốc độ nhanh và bền vững, đồng thời là động lực phát triển cho toàn vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung. Hàng loạt khu kinh tế (KKT) ven biển tại đây lần lượt được Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập như Chân Mây - Lăng Cô, Chu Lai, Dung Quất và Nhơn Hội cùng 19 khu công nghiệp (KCN) với những ưu đãi vượt trội. Khó nơi nào có mật độ cảng biển nước sâu lại san sát như ở đây. Chưa hết, trừ Quảng Ngãi phải “dùng nhờ” sân bay Chu Lai của Quảng Nam thì tỉnh, thành nào cũng có sân bay riêng… Thế nhưng, sau 10 năm thành lập Vùng KTTĐ miền Trung, các KKT và KCN vẫn chưa tạo đột phá trong phát triển so với lợi thế và tiềm năng.
Đầu tháng 5-2018, tại hội nghị “Liên kết phát triển các KKT và KCN tại Vùng KTTĐ miền Trung”, hầu hết các đại biểu đều thống nhất cho rằng, tiềm năng và lợi thế giống nhau nên Vùng KTTĐ miền Trung có sự phát triển kinh tế na ná nhau. Vì giống nhau nhiều thứ nên tỉnh, thành nào cũng ra sức tiếp thị, quảng bá hình ảnh của mình và “trải thảm đỏ” mời gọi các nhà đầu tư với những chủ trương, chính sách, cơ chế riêng của địa phương, như hạ giá đất cho thuê, kéo dài thời hạn nộp thuế... Chính sự giẫm chân nhau đó đã triệt tiêu lợi thế lẫn nhau và làm lệch lạc hướng đi trong khai thác tiềm năng sẵn có vào phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương trong vùng. 
Ông Nguyễn Văn Cao, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế, thẳng thắn nói, các KKT, KCN trong vùng tính đến cuối năm 2016 mới thu hút được hơn 1.280 dự án, với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 500.000 tỷ đồng, vốn đầu tư thực hiện hơn 210.000 tỷ đồng, thu ngân sách khoảng 36.000 - 40.000 tỷ đồng. Nhưng phần lớn lại thu hút các ngành thâm dụng lao động, sử dụng nhiều năng lượng, ít công nghệ cao như dệt may, da giày, sản phẩm nhựa, vật liệu nung, chế biến nông - lâm - thủy sản... làm cho chất lượng và tốc độ phát triển các KKT, KCN của vùng không cao. 
Còn theo Tiến sĩ Dương Đình Giám, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công nghiệp (Bộ Công thương), mục tiêu thu hút vốn đầu tư, nhất là nguồn vốn FDI của các KCN ở Vùng KTTĐ miền Trung chưa đạt như kỳ vọng. Đà Nẵng có số dự án FDI cao nhất với 384 dự án, Bình Định 224 dự án, thấp nhất là Thừa Thiên - Huế với 85 dự án. Sự chênh lệch này dẫn đến chênh lệch số vốn đầu tư, thu hút lao động, phát triển cơ sở hạ tầng và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế cho các địa phương.
“Chính sách thu hút đầu tư của các tỉnh, thành chưa có gì vượt trội.Công tác quản lý KKT, KCN gặp nhiều khó khăn. Hệ thống kết cấu hạ tầng thiếu đồng bộ. Thiếu gắn kết và hợp tác lẫn nhau giữa các doanh nghiệp trong vùng. Chưa hết, còn tình trạng tranh giành tài nguyên, đùn đẩy trong xử lý ô nhiễm môi trường…”, Tiến sĩ Dương Đình Giám lo ngại.
Nhà đầu tư phải chọn mình
PGS-TS Trần Đình Thiên, thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng Chính phủ, cho rằng, Vùng KTTĐ miền Trung phát triển cần phải đảo ngược tư duy. Mỗi địa phương phải chọn cho mình một chiến lược phát triển, phải để nhà đầu tư chọn mình chứ mình đừng chọn nhà đầu tư. Muốn vậy, các địa phương phải chọn cho mình một thế mạnh riêng chứ không cạnh tranh theo kiểu bên được bên mất. Phải tuân thủ 2 nguyên tắc chung, là phân bổ nguồn lực dựa trên nguyên tắc thị trường và tận dụng lợi thế để tạo ra lợi thế. Chẳng hạn, Thừa Thiên - Huế có tiềm năng về du lịch…

Phó Trưởng ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi Đàm Minh Lễ cho rằng, để phát huy tiềm năng và liên kết phát triển vùng, phải có cơ chế điều phối, quản trị vùng; xây dựng cơ chế chính sách thích hợp, thúc đẩy liên kết để tạo điều kiện phát triển nhanh hơn cho các địa phương. Mặt khác, tập trung nguồn lực để đầu tư, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là kết cấu hạ tầng giao thông trong vùng, như xây dựng các con đường ven biển, mở rộng các sân bay và các tuyến đường cao tốc.

Ngoài ra, còn có lợi thế là trung tâm y tế chuyên sâu, cần tăng cường thu hút đầu tư các lĩnh vực sản xuất dược phẩm, thực phẩm chức năng… Bình Định và Quảng Ngãi cần tập trung nhiều hơn vào sản xuất công nghiệp, nhất là công nghiệp nặng.

Tiến sĩ Dương Đình Giám gợi mở: “Vấn đề cốt lõi là rà soát chức năng các KKT trong vùng để điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh phát triển mới, đồng thời giảm bớt quy hoạch treo, góp phần ổn định cuộc sống của cư dân trong vùng. Mặt khác, cần tăng cường liên kết để bổ trợ cho nhau và tận dụng quy mô của thị trường, chú trọng phát triển các KKT được lựa chọn theo hướng liên kết chặt chẽ với phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương”.

Đọc nhiều nhất

Một góc Cảng Hiệp Phước - Nhà Bè, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Tạo cơ chế liên kết hiệu quả cho cảng biển vùng TPHCM

Mặc dù đang chờ chủ trương chính thức từ Bộ KH-ĐT nhưng có thể nói việc đầu tư xây dựng cảng biển trung chuyển quốc tế trị giá 6 tỷ USD ở huyện Cần Giờ, TPHCM đã được khẳng định. Làm thế nào để cảng này liên kết với các cảng hiện hữu, tạo được sức mạnh chung là điều mà nhiều chuyên gia băn khoăn.

Thị trường

Nhộn nhịp mua vàng ngày vía Thần Tài tại TPHCM

Từ sáng sớm 31-1, ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng), nhiều cửa hàng kinh doanh vàng bạc, đá quý lớn tại TPHCM đã nhộn nhịp đón khách đến mua vàng lấy hên. Năm nay, các doanh nghiệp kinh doanh vàng áp dụng nhiều phương thức thanh toán qua các ứng dụng (app), ví điện tử, quét mã QR, mua hàng trực tuyến… nhằm tạo sự thuận lợi cho khách hàng.

Địa ốc

Người trẻ ngày càng khó mua nhà

Cuộc sống ngày càng khó khăn, khiến người trẻ phải “thắt lưng buộc bụng” để chăm lo cuộc sống. Chưa kể vài tháng nay, lãi suất ngân hàng được điều chỉnh tăng đáng kể, khiến những người lỡ vay tiền mua nhà càng trở nên chật vật. Giấc mơ an cư lập nghiệp với ngôi nhà nhỏ ở đô thị như TPHCM để có nẻo đi về, không quá xa tầm với, nhưng đòi hỏi người trẻ phải nỗ lực hơn rất nhiều.

Nông nghiệp

Đầu tư

Điểm sáng thu hút đầu tư

Những năm qua, tỉnh Long An có bước đột phá mạnh mẽ về phát triển hạ tầng giao thông, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của địa phương. Theo Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Được, phát triển hạ tầng giao thông được xem là một “điểm sáng” cho tỉnh trong thu hút đầu tư, cũng như cải tạo hạ tầng giao thông, nhất là kết nối với TPHCM và các tỉnh thành lân cận.

Du lịch

Du lịch Tu Mơ Rông chờ “đại bàng” đánh thức

Dù chưa có tên trong bản đồ du lịch Tây Nguyên nhưng Tu Mơ Rông lại sở hữu nhiều cảnh quan thiên nhiên đẹp mê hồn, đủ sức làm du khách mê mệt. Đó là những con thác hùng vĩ với nhiều vệ tinh bao quanh như quần thể rừng nguyên sinh, những cánh đồng cỏ miên man, đồi săn mây ngút ngàn và hệ thống ruộng bậc thang uốn lượn. Nơi đây cũng sở hữu vườn Sâm Ngọc linh lớn nhất thế giới, trở thành sản phẩm du lịch không nơi nào có được.

Thông tin kinh tế

VietinBank tiếp tục có sự tăng trưởng tích cực trong hoạt động kinh doanh

VietinBank: Chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ, chuyển dịch kênh số

Theo Báo cáo tài chính quý IV/2022 của VietinBank, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ năm 2022 tăng 22,8% so với năm trước. Kết quả đạt được do Ngân hàng đã tích cực triển khai các giải pháp đồng bộ thúc đẩy công tác bán đi đôi với nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng đa dạng, toàn diện các nhu cầu dịch vụ tài chính của khách hàng…
Sẵn sàng phương án vận hành ổn định, an toàn hệ thống điện trong Tết Quý Mão

Sẵn sàng phương án vận hành ổn định, an toàn hệ thống điện trong Tết Quý Mão

Dự báo trong những ngày Tết Nguyên đán Quý Mãi 2023, mức tiêu thụ điện sẽ thấp hơn nhiều so với ngày thường, trong khi tổng công suất lắp đặt của nguồn năng lượng tái tạo (21.000MW) đã cao hơn nhiều công suất tiêu thụ của toàn hệ thống. Do đó, khi phụ tải xuống quá thấp, bắt buộc phải giảm công suất huy động từ các loại nguồn…
Ông Đào Xuân Dinh, Đồng sáng lập - Chủ tịch Merap và TS Itsuo Hama, Chủ tịch Lion Nhật Bản

Merap và Lion hợp tác chiến lược nâng tầm thương hiệu dược phẩm Việt Nam

Ngày 16-1, tại Nhật Bản, Công ty Merap và Lion Corporation Nhật Bản đã ký kết Thỏa thuận Hợp tác Chiến lược - Nâng tầm thương hiệu. Sự kiện này càng có ý nghĩa trong bối cảnh năm 2023, Merap đặt mục tiêu trở thành công ty chăm sóc sức khỏe tiên tiến cũng như năm đánh dấu chặng đường 50 năm phát triển quan hệ hợp tác ngoại giao giữa Nhật Bản và Việt Nam.