Tại hội thảo, các đại biểu đề xuất thiết lập bộ quy tắc tránh va chạm bất ngờ trên biển cho cảnh sát biển, nâng cao nhận thức không gian biển, thiết lập đường dây nóng và chia sẻ thông tin.
Các chuyên gia kỳ vọng các nước ASEAN và Trung Quốc đạt được một Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982), xác định rõ nghĩa vụ, hành vi nguy hiểm.
Tuy nhiên, không nên đặt toàn bộ gánh nặng quản lý căng thẳng vào một cơ chế duy nhất như COC. Nhiều thảo luận thừa nhận cạnh tranh nước lớn sẽ tiếp tục, nhưng các bên vẫn có lợi ích chung trong việc tránh xung đột nóng và duy trì ổn định chiến lược. Các nước lớn cần có trách nhiệm lớn hơn trong việc tự kiềm chế và tránh làm thay đổi hiện trạng bằng cưỡng ép.
Các thảo luận tại hội thảo cho thấy, ổn định ở Biển Đông cần được nhìn nhận trong một không gian bao trùm, liên thông với nhiều tuyến hàng hải chiến lược như eo biển Hormuz và Malacca; cần chuẩn bị sẵn các cơ chế và kịch bản ứng phó khủng hoảng.
Để hợp tác trong khu vực thực chất, nhiều ý kiến cho rằng các bên có thể thúc đẩy ưu tiên trong các lĩnh vực đáp ứng nhu cầu chung và lợi ích giao thoa như: tìm kiếm cứu nạn, an toàn của ngư dân, ứng phó thiên tai, bảo vệ cáp ngầm, nghiên cứu khoa học biển, quản lý nghề cá, bảo vệ môi trường, chia sẻ thông tin, bảo vệ hạ tầng, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển. Trong đó, khoa học công nghệ đóng vai trò như một nguồn lực để thúc đẩy hợp tác trong tương lai.
Phát biểu tại phiên bế mạc, TS Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao đúc rút thông điệp xuyên suốt hội thảo: tương lai hòa bình, ổn định của Biển Đông không nằm ở việc sớm giải quyết các tranh chấp mà là việc các quốc gia cần xây dựng hệ thống luật lệ, đảm bảo tính dự báo trước, tự cường và thúc đẩy hợp tác thực chất.
