16 lát cắt - một bản đồ tinh thần Việt
Giải thưởng toàn quốc về Thông tin đối ngoại từ trước đến nay vẫn là “địa hạt” của những sản phẩm truyền thông, báo chí, xuất bản… mang tính chiến lược hướng đến mục tiêu giới thiệu, quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Vì thế, việc album Made In Vietnam và dự án Hành trình Tự hào Việt Nam của nhóm tác giả trẻ DTAP (gồm Thịnh Kainz, sinh năm 1996; Kata Trần, sinh năm 1997 và Tùng Cedrus, sinh năm 1998) được vinh danh ở lễ trao Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ XI - 2025 là một bất ngờ đầy thú vị.
Made In Vietnam gồm 16 tác phẩm nhưng gọi đó là 16 ca khúc có lẽ chưa đủ. Đó là 16 lát cắt được sắp đặt như một bản đồ tinh thần Việt, nơi đó có làng quê, cây tre, ngọn cờ… và cả tâm thế Việt: trầm tĩnh, chịu đựng, kiêu hãnh, mềm mại nhưng không yếu ớt. Ở đó, DTAP không cố gắng kể chuyện theo lối minh họa mà để Việt Nam tự vang lên, thông qua những chất liệu dân gian được tái cấu trúc trong một ngôn ngữ âm nhạc đương đại. Chất liệu dân gian ở đây không bị đóng khung trong sự hoài cổ hay bảo tồn thuần túy. Nó được kéo ra khỏi những nhãn mác “truyền thống” để sống cùng hơi thở đời sống hôm nay, chính là điểm mấu chốt làm nên sức thuyết phục của Made In Vietnam.
Trong đó, Nhà tôi có treo một lá cờ trở thành một hiện tượng đặc biệt. Không phải vì giai điệu dễ thuộc hay ca từ hô hào mà bởi cách bài hát chạm vào một tầng cảm xúc rất sâu của người Việt: sự bình dị của lòng yêu nước. Không khẩu hiệu. Không cao giọng. Chỉ là một hình ảnh quen đến mức không thể thân thương hơn: lá cờ treo trước hiên nhà. Nhưng chính sự giản dị đó lại mở ra một không gian cộng hưởng rộng lớn. Lá cờ không còn là biểu trưng trừu tượng mà trở thành một phần đời sống, một thói quen, một niềm tự hào lặng lẽ. Việc ca khúc này được chọn làm bài hát chủ đề cho chiến dịch đa phương tiện Tự hào Việt Nam do Trung ương Đoàn triển khai hẳn không phải là tình cờ. Nó cho thấy sự gặp gỡ của những tần số tương đồng ở những người trẻ hôm nay, cả trong tư duy quản lý, định hướng truyền thông và cảm quan nghệ thuật.
Made In Vietnam là một thông điệp truyền cảm hứng, một ví dụ sống động về cách người trẻ hôm nay có thể đứng trên nền tảng văn hóa dân tộc để sáng tạo, để đối thoại, để tiếp nối. Bởi khi người trẻ được tiếp cận văn hóa dân tộc thông qua những sản phẩm được tạo ra bằng chính ngôn ngữ của thế hệ họ, sự kết nối trở nên tự nhiên, chân thực và lắng sâu, bền bỉ hơn bao giờ.
Nhạc sĩ Huy Tuấn chia sẻ: Từ 2 năm trước, tôi đã có những nhận định về năng lực tiệm cận chuẩn quốc tế của DTAP và nhiều nghệ sĩ. Đến nay, đã có nghệ sĩ Việt “lên ngôi” bằng chính tài năng và âm nhạc Việt, các nghệ sĩ lần lượt tỏa sáng ở nhiều sân khấu quốc tế. Chúng ta tự hào về một thế hệ nghệ sĩ tài năng, dám ước mơ và dám thể hiện với thế giới. Các chiến thắng của các nghệ sĩ tạo thêm nhiều cột mốc của âm nhạc đại chúng, giới thiệu đến quốc tế âm nhạc mang dấu ấn “Made in Vietnam”.
Nếu album Made In Vietnam là không gian nghe thì dự án Hành trình Tự hào Việt Nam là không gian sống. Việc DTAP mang các ca khúc về Việt Nam đi dọc tuyến đường Trường Sơn lịch sử không chỉ là một hoạt động biểu diễn lưu động. Đó là một lựa chọn mang tính biểu tượng mạnh mẽ. Trường Sơn - nơi từng gánh trên mình những mất mát, hy sinh và ký ức chiến tranh - nay trở thành không gian tiếp nhận một dòng chảy âm nhạc mới, trẻ trung nhưng không hời hợt. Âm nhạc ở đây không tái hiện lịch sử mà đối thoại với lịch sử.
DTAP không làm âm nhạc yêu nước theo cách cũ mà từ trải nghiệm cá nhân, từ cảm xúc thật, từ những chất liệu đã ngấm vào tuổi trẻ của chính mình. Chính vì vậy, âm nhạc của DTAP chạm được vào người trẻ, để người trẻ tự thấy mình trong đó, và từ đó, tự hình thành niềm tự hào của riêng mình. Đó có lẽ là một sự chuyển dịch đầy thú vị trong cách lan tỏa giá trị văn hóa hôm nay.
Made In Vietnam không cố gắng đại diện cho Việt Nam theo nghĩa toàn diện. Nó chỉ kể những câu chuyện rất riêng, rất cụ thể. Nhưng chính từ những mảnh ghép ấy, một hình ảnh Việt Nam đa chiều, sống động và chân thật hiện lên. Đó cũng có thể xem như những chỉ dấu cho thấy người trẻ hôm nay đang nghĩ về quê hương, đất nước mình như thế nào. Có lẽ, đó là lý do vì sao album này không chỉ được đón nhận trong nước mà còn có khả năng kết nối với bạn bè quốc tế - những người tìm đến Việt Nam không chỉ vì cảnh đẹp mà còn vì một nền văn hóa đang sống, đang vận động và đang được tiếp nối bởi thế hệ trẻ.
Giải thưởng toàn quốc về Thông tin đối ngoại năm nay thu hút gần 2.500 tác phẩm, thuộc 8 hạng mục. Việc Made In Vietnam và dự án Hành trình Tự hào Việt Nam được vinh danh là một tín hiệu cho thấy ranh giới giữa nghệ thuật và truyền thông quốc gia đang được mở rộng, linh hoạt và hiện đại hơn, tươi mới hơn…
Người trẻ và cách yêu nước không cũ
“Trong khoảnh khắc đó, trái tim tôi hiện lên rất rõ: “quê hương” , “Việt Nam”, ca sĩ Đức Phúc nhớ lại cảm xúc khi đăng quang ngôi quán quân trên sân khấu Intervision 2025. “Dòng giống Tiên Rồng khắp năm châu/ Từ đất thiêng rực sáng tinh cầu/ Đưa cao danh Việt Nam/ Lên cao hơn trăng treo đỉnh đầu…”, những câu hát đầy tự hào không ngừng vang lên trên đấu trường âm nhạc hàng đầu thế giới.
Có lẽ không riêng Đức Phúc, đến hôm nay nhiều khán giả vẫn chưa quên khoảnh khắc lời bài hát Phù Đổng Thiên Vương vang lên đầy tự hào trong Chung kết Intervision 2025 diễn ra tại Nga vào tối 20-9. Bài hát giúp Đức Phúc vượt qua nhóm Nomad Trio (Kyrgyzstan), ca sĩ Dana Al Meer (Qatar) để giành ngôi quán quân.
Intervision là một sân chơi âm nhạc danh tiếng, uy tín được khởi xướng từ năm 1965. Năm 2025, cuộc thi quy tụ các giọng ca xuất sắc 23 nước. Và ngôi vị quán quân của Đức Phúc là chiến thắng quốc tế lớn nhất của ca sĩ Việt Nam kể từ năm 1981, khi ca sĩ Ái Vân giành giải thưởng lớn tại Liên hoan Âm nhạc quốc tế Dresden (Đức) với Bài ca xây dựng. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính biểu dương ca sĩ Đức Phúc, nhấn mạnh thành tích góp phần khẳng định vị thế mới của nền âm nhạc đương đại Việt Nam trên trường quốc tế, lan tỏa giá trị văn hóa, tinh thần dân tộc đến thế giới. Thủ tướng bày tỏ tin tưởng văn nghệ sĩ Việt Nam tiếp tục phát huy tài năng, sáng tạo, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
Phù Đổng Thiên Vương sáng tác bởi nhạc sĩ Hồ Hoài Anh, được lấy cảm hứng từ bài thơ Tre Việt Nam của nhà thơ Nguyễn Duy, với phần phối khí độc đáo, kết hợp chất liệu dân gian cùng rap hiện đại, mang thông điệp về tinh thần kiên cường, niềm tự hào dân tộc. Từ âm nhạc đến các yếu tố đậm chất Việt khi trình diễn trên sân khấu là lời giới thiệu văn hóa Việt đầy mãn nhãn đến khán giả quốc tế. Màn trình diễn được loạt cơ quan truyền thông uy tín toàn cầu đưa tin, khen ngợi. Ở thời khắc đăng quang, Đức Phúc khẳng định: “Chính tình yêu quê hương, đất nước đã trở thành điểm tựa tinh thần lớn nhất”. Cũng trong năm 2025, những cái tên Hà Anh Tuấn, Tùng Dương, Mỹ Linh, Phương Mỹ Chi, Hòa Minzy, Vũ… không ngừng làm nức lòng người hâm mộ.
Ngày 7-11, Tatler Asia công bố danh sách Tatler Most Influential 2025, vinh danh những cá nhân kiệt xuất góp phần kiến tạo thay đổi và truyền cảm hứng tại châu Á. Trong đó, Phương Mỹ Chi là nghệ sĩ gen Z duy nhất từ Việt Nam. Dấu ấn nổi bật của Phương Mỹ Chi là Top 3 “Sing! Asia 2025” - chương trình âm nhạc quốc tế quy tụ nghệ sĩ tài năng từ nhiều quốc gia châu Á. Phương Mỹ Chi thử sức, sử dụng chất liệu cải lương, ca trù, dân ca quan họ Bắc Ninh, hát bội và nhạc cụ truyền thống như đàn nhị, kèn Sona kết hợp với âm nhạc hiện đại như rap, EDM. Trong ca khúc chung kết Chopsticks, Phương Mỹ Chi trình diễn sử dụng 5 ngôn ngữ Việt, Trung, Thái, Nhật, Anh như thể hiện sự giao thoa văn hóa. Trên nền chất liệu truyền thống, bản phối mang màu sắc Disney-pop hiện đại, đã thành công trong việc tiếp cận khán giả quốc tế bằng bản sắc.
Ca khúc Bắc Bling của Hòa Minzy kết hợp danh hài Xuân Hinh, Tuấn Cry, Masew thực hiện lồng ghép chất liệu dân gian truyền thống và nhạc điện tử tạo “sức nóng” toàn cầu với hơn 281 triệu lượt xem tính đến hiện tại. MV giới thiệu nhiều địa danh, di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu cùng nét đẹp tinh hoa người Việt như văn hóa hội đình, tập tục để răng đen, ăn trầu cau… Đặc biệt, MV liên tục đạt nhiều danh hiệu tầm thế giới như top 1 MV Best Debut (MV ra mắt ấn tượng nhất toàn cầu), top 1 Song Best Debut (Ca khúc ra mắt ấn tượng nhất toàn cầu). Hàng loạt video ngắn “bắt trend” trào lưu nhảy và hát theo ca khúc liên tục xuất hiện trên mạng xã hội từ khán giả nhiều nước.
Nghệ sĩ Việt đã và đang khẳng định được vị thế, tài năng, có khả năng lên chiến lược dài hạn đưa nhạc Việt Nam ra sân khấu quốc tế. Hành trình này dẫu không dễ đi nhưng bằng những thế hệ nghệ sĩ dám nghĩ lớn, làm thật và vươn mình bước khỏi vùng an toàn, chúng ta có thể nghĩ nhiều hơn về vị thế nhạc Việt trong bản đồ âm nhạc toàn cầu.
