Công trình trái phép tại di sản Tràng An: Lo ngại bị UNESCO “tuýt còi”

SGGP
Chỉ trong vòng 6 tháng, một công trình “khủng” trái phép trên núi Cái Hạ thuộc vùng lõi quần thể danh thắng Tràng An đã hoàn tất với chiều dài khoảng 1km, hơn 2.000 bậc lên xuống bằng bê tông.

Tin liên quan

Sau khi bị báo chí lên tiếng, tỉnh Ninh Bình đã thành lập đoàn thanh tra liên ngành kiểm tra toàn diện vi phạm này, Bộ VH-TT-DL cũng có nhiều văn bản yêu cầu địa phương khẩn trương có phương án tháo dỡ, hoàn trả cảnh quan nguyên gốc của di sản… Tuy vậy, sự hiện hữu của một công trình lớn trong trung tâm của di sản thế giới cũng dấy lên những lo ngại về nguy cơ bị UNESCO “tuýt còi”!
Sự việc đáng báo động…
Chia sẻ với báo chí về những vi phạm tại di sản Tràng An, ông Michael Croft, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam cho rằng, sự việc này đáng lo ngại, báo động đối với các khu di sản thế giới.
Theo đại diện UNESCO, trong lịch sử tổ chức từng 2 lần dùng tới biện pháp mạnh. Lần thứ nhất là tại khu bảo tồn linh dương Arập ở Vương quốc Oman và thung lũng Elbe, Dresden, Đức.
Trường hợp đầu tiên do quốc gia chịu áp lực phát triển kinh tế, quyết định thu nhỏ khu bảo tồn xuống 10% để thăm dò dầu mỏ. Vì lẽ đó, chính phủ tự nguyện đề nghị với Ủy ban Di sản thế giới của UNESCO rút tên khỏi danh sách di sản thế giới.
Đối với thung lũng Elbe, di sản thiên nhiên thế giới này rơi vào danh sách di sản bị đe dọa từ năm 2006 đến 2009 do chính quyền Dresden xây dựng cây cầu vắt ngang sông sang thung lũng, phá vỡ giá trị nổi bật về cảnh quan của di sản. Chính quyền Dresden và người dân vẫn quyết định giữ cây cầu khiến UNESCO bắt buộc phải ra quyết định tước danh hiệu.
Công trình trái phép tại di sản Tràng An: Lo ngại bị UNESCO “tuýt còi” ảnh 1 Công trình sai phạm tại núi Cái Hạ, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư
“Tràng An không phải trường hợp vi phạm đầu tiên, nhưng tôi hy vọng là trường hợp cuối cùng. UNESCO không thể ngăn chặn hết tác động tiêu cực ở các khu di sản thế giới, điều quan trọng là xem xét phản ứng của nhà quản lý với vi phạm ấy. Trong trường hợp này, tôi rất mừng vì Chính phủ Việt Nam, mà ở đây là Bộ VH-TT-DL, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và chính quyền tỉnh Ninh Bình phản ứng rất nhanh nhạy. Sau khi báo chí lên tiếng về công trình sai phạm tại vùng lõi ở Tràng An, Bộ VH-TT-DL có văn bản chỉ đạo khẩn trương đề xuất giải pháp khắc phục, làm việc với UBND tỉnh Ninh Bình để đẩy nhanh tiến độ. Trong báo cáo ngày 14-3, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình cam kết sớm lập phương án tháo dỡ, tiếp tục thanh tra toàn diện các sai phạm của Công ty CP Du lịch Tràng An. Về nguyên tắc, đối với các vi phạm tại các di sản thế giới, UNESCO luôn tạo cơ hội cho các nhà quản lý, các cấp chính quyền có đủ thời gian và nguồn lực để xử lý sai phạm”, ông Michael Croft nói.
Ông thừa nhận, ban đầu khi tiếp nhận thông tin từ truyền thông và báo cáo, ông cảm thấy “lo ngại”. “Sau khi khảo sát thực tế, tôi nhận thấy ảnh hưởng của công trình tới di sản không nghiêm trọng như phán đoán ban đầu”, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam cũng khẳng định, Tràng An chưa bị đưa vào danh sách “báo động” của di sản thiên nhiên thế giới.
Bài toán cân bằng giữa bảo tồn và phát triển
Đại diện UNESCO cũng cho rằng, những trường hợp xảy ra sai phạm không chỉ ở Tràng An mà diễn ra khắp nơi trên thế giới. Đây là mâu thuẫn phát sinh giữa quá trình phát triển và công tác bảo tồn di sản. Để giải quyết bài toán cân bằng giữa phát triển và bảo tồn di sản, đại diện UNESCO khuyến nghị nhà quản lý, chính quyền địa phương cần có sự thống nhất và lựa chọn mô hình cũng như phương thức bảo tồn phù hợp.
Trường hợp Tràng An là bài học cho nhiều khu di sản khác, theo phân tích của ông Michael Croft, không chỉ cần rà soát hệ thống quy định pháp luật về di sản mà cần tăng cường đối thoại với doanh nghiệp tư nhân.
“Cơ quan quản lý nhà nước có thể nắm rõ quy định về di sản, tuy nhiên hướng dẫn áp dụng cho vùng lõi, vùng đệm của di sản có lẽ chưa đủ rõ ràng đối với người dân và doanh nghiệp. Tôi đánh giá cao các doanh nghiệp tư nhân, chúng tôi không nhìn họ ở góc độ đối địch trong công tác bảo tồn. Ở đây, chúng ta cần đánh giá vai trò của họ trong quá trình bảo tồn và phát triển, vì vậy không còn cách nào khác ngoài tăng cường đối thoại để tìm giải pháp”, đại diện UNESCO Việt Nam nhìn nhận.
“Chúng ta phải chờ kết quả thanh tra do tỉnh chủ trì, tuy nhiên theo đánh giá sơ bộ, công trình này được dựng lên nhanh chóng và sử dụng vật liệu tiền chế nên việc tháo dỡ dự kiến sẽ không quá lâu”, ông Michael Croft nói. Ông bày tỏ hy vọng vào sự tư vấn của các chuyên gia Việt Nam, giảm thiểu tác động tiêu cực tới di sản.
“Quan điểm của UNESCO không phản đối sự phát triển, tuy nhiên phát triển phải phù hợp và có sự tham gia giữa các bên liên quan, nhất là cộng đồng cư dân tại di sản thế giới đó”, ông Michael Croft lưu ý.
Tại thời điểm này, song song với công tác thanh tra, kiểm tra, các ban ngành địa phương của Ninh Bình đã vào cuộc khảo sát để lập phương án tháo dỡ công trình sai phạm tại núi Cái Hạ, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư. Hiện nay, Công ty CP Du lịch Tràng An đã dừng đón khách tham quan. UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu đơn vị sai phạm tự tháo dỡ công trình, trong trường hợp cố tình không chấp hành sẽ cưỡng chế theo quy định.

MAI AN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bình ngô đại chiến sẽ được chuyển thể lên sân khấu múa trong thời gian tới

Gửi tình yêu sử Việt vào múa

Dự án Vũ đạo Việt sử - chuyển thể từ bộ phim dã sử diễn họa Bình Ngô đại chiến lên sân khấu múa, đang trong giai đoạn chuẩn bị, nhưng đã cho thấy tâm huyết của những người trẻ, dù họ đang đối diện với vô vàn khó khăn.  

Phim

Hương vị của tình thân

Không chỉ quy tụ dàn diễn viên nhiều thế hệ với diễn xuất nhập tâm, Hương vị tình thân còn ghi điểm bởi câu chuyện với rất nhiều nút thắt được đẩy lên cao trào trong từng tập phát sóng.

Âm nhạc

Nguyễn Việt Trung dấu son piano Việt

“Tôi được biết, một tạp chí âm nhạc của Ba Lan đã viết: “Nguyễn Việt Trung đến từ Việt Nam là một tài năng piano trẻ đã  cảm thụ âm nhạc bằng một tâm hồn trong sáng và tươi mới. Tâm hồn trong sáng và tươi mới ấy cũng chính là tâm hồn người Việt Nam”. Em hãy biểu diễn bằng trí tuệ, tài năng và tâm hồn Việt Nam”. Trong thư khen Nguyễn Việt Trung, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Quang Hiệu đã có những lời động viên như thế.

Sân khấu

Nhà hát truyền hình: Giải pháp đồng hành sân khấu

Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD), Bộ VH-TT-DL cho biết, đã lựa chọn nhiều tác phẩm nghệ thuật sân khấu chất lượng để ghi hình và phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng một số đài địa phương. Đây được cho là giải pháp đồng hành với sân khấu trong thời điểm hiện tại.

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Gửi về miền Nam

“Miền Nam cố lên!...”

Nắng vẫn ấm như lời động viên ngày giãn cách

Bao sắc áo đi vào tâm dịch

Bao con người đối mặt tử thần

Mỹ thuật

Hội họa hướng về cộng đồng

Trong những ngày này, rất nhiều họa sĩ đã chung tay hướng về cộng đồng qua các tác phẩm. Các bức tranh không chỉ có giá trị cao về nghệ thuật mà còn góp phần lan tỏa nguồn năng lượng tích cực, chia sẻ một phần khó khăn với cộng đồng và lực lượng tuyến đầu.