ĐB Phạm Trọng Nhân (TPHCM) cho biết, trong dự thảo luật, ĐB quan tâm tới 2 cụm từ chuyên ngành “giới hạn đòn bẩy” và “bảo vệ số dư âm”, đây là 2 lớp bảo vệ tiền của người dân.
ĐB Phạm Trọng Nhân ví hàng hóa phái sinh như chiếc áo phao, để người trồng cà phê hay doanh nghiệp nhập xăng dầu... mặc để đi qua cơn bão giá. Các giới hạn an toàn tài chính ảnh hưởng trực tiếp tới quyền, lợi ích của nhà đầu tư cần được luật hóa, không nên giao cho sở giao dịch hàng hóa, hay trung tâm thanh toán bù trừ quy định, con số cụ thể để Chính phủ quy định…
Dự thảo luật là cơ sở pháp lý quan trọng để phát triển thị trường hàng hóa hiện đại, minh bạch, đồng thời tạo công cụ phòng ngừa, rủi ro, biến động giá cho doanh nghiệp và người sản xuất. Vì vậy, ĐB Tráng A Dương (Lào Cai) đề nghị trong dự thảo luật không những quan tâm đến doanh nghiệp, các tổ chức đầu tư mà cần phải quan tâm đặc biệt đến các hộ nông dân, đồng bào dân tộc thiểu số trực tiếp sản xuất, để có chính sách hỗ trợ tiếp cận thị trường, hướng dẫn kỹ thuật, giao dịch giúp người dân sử dụng đúng công cụ và bảo vệ giá...
Nêu lên những ý kiến để hỗ trợ doanh nghiệp trong phòng ngừa rủi ro giá, ĐB Trần Thị Hải Hà (TP Hải Phòng) đề nghị “không đóng khung” đối với mô hình sở hữu sở giao dịch hàng hóa và trung tâm thanh toán bù trừ như trong dự thảo luật.
“An toàn của thị trường không phụ thuộc đơn thuần vào chủ thể sở hữu là Nhà nước hay tư nhân, mà phụ thuộc vào năng lực tài chính, quản trị, hạ tầng công nghệ, cơ chế giám sát và trách nhiệm giải trình. Luật cần trung lập về hình thức sở hữu, nhưng phải đặt ra chuẩn mực cao và thống nhất cho mọi chủ thể tham gia”, ĐB Trần Thị Hải Hà nêu quan điểm.
Giải trình, làm rõ thêm một số nội dung ĐB quan tâm, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết, thị trường hàng hóa phái sinh được gắn trực tiếp với chuỗi sản xuất, chế biến, lưu thông, xuất nhập khẩu và giao nhận hàng hóa vật chất như là các sàn sản phẩm nông sản. Giá trị, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia giao dịch trên thị trường phụ thuộc vào giá, chỉ số giá hoặc biến động giá của các mặt hàng trong chuỗi cung ứng thực. Vì vậy, hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh vừa gắn với thị trường hàng hóa, vừa có đặc trưng của thị trường tài chính, phát sinh các rủi ro về giá, thanh toán, đối tác và an toàn hệ thống cần được kiểm soát và quản lý.
Theo Phó Thủ tướng, dự thảo đã giao Bộ Công thương là cơ quan đầu mối, đồng thời phân định rõ trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an và các cơ quan có liên quan trong việc quản lý, giám sát hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh.
Về cơ chế quản trị rủi ro, trung tâm thanh toán bù trừ và bảo vệ nhà đầu tư, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan soạn thảo hoàn thiện các cơ chế quản trị rủi ro, đồng thời làm rõ trách nhiệm can thiệp của cơ quan quản lý Nhà nước trong trường hợp khẩn cấp. Bám sát nguyên tắc chủ thể gây rủi ro phải chịu trách nhiệm trước, không chuyển tổn thất một cách tùy tiện sang nhà đầu tư hoặc ngân sách nhà nước.