Khi khán giả mạnh dạn bày tỏ quan điểm cá nhân với các tác phẩm, bên cạnh những góc nhìn đa chiều, còn cho thấy sự trưởng thành trong văn hóa thưởng thức.
Trong vài ngày qua, có hai câu chuyện phản ánh điều này khá rõ nét. Đầu tiên là ở chương trình “Tuần phim Italy tại TPHCM 2026”, sau các suất chiếu, rất nhiều khán giả đã ngồi lại tham gia phần giao lưu với các nhà nghiên cứu, phê bình điện ảnh.
Điều đáng chú ý, các khán giả trẻ đã mạnh dạn bày tỏ sự quan tâm khá chi tiết về câu thoại, hình ảnh, diễn biến tâm lý hay nhạc phim nhằm hiểu rõ hơn các tác phẩm đến từ một nền điện ảnh còn ít được biết đến tại Việt Nam.
Câu chuyện thứ hai, làn sóng những tranh cãi trái chiều trên mạng xã hội sau khi bộ phim Chị chị em em 3 được công chiếu. Thế nhưng, thay vì tâm lý “hùa theo” như ở một số tranh cãi về phim trong nước trước đây, nhiều khán giả đã lựa chọn trực tiếp ra rạp để kiểm chứng chất lượng phim. Và nhờ đó, đã có hàng ngàn bài viết được đăng tải thể hiện những góc nhìn đa chiều từ chính người khán giả.
Hai câu chuyện trên phản ánh một sự dịch chuyển từ văn hóa thưởng thức thụ động sang văn hóa tiếp nhận chủ động. Việc bày tỏ quan điểm, thậm chí là tranh luận, phản biện trên cơ sở hiểu biết từ trải nghiệm cá nhân là một dấu hiệu tích cực của một thị trường điện ảnh mà công chúng đang tự hình thành chính kiến riêng.
Một trong những yếu tố trụ cột của thị trường điện ảnh phát triển là công chúng. Và công chúng trong nước đang cho thấy sự tham gia ngày càng sâu hơn, có tác động lớn trong việc tạo ra hiệu ứng truyền thông, quyết định lựa chọn phim, sức hút phòng vé. Tiếng nói phản biện của công chúng cũng thúc đẩy các nhà làm phim quan tâm hơn đến chất lượng tác phẩm, tính thuyết phục của câu chuyện và trách nhiệm với người xem.
Tuy nhiên, vẫn còn đó không ít các ý kiến theo dạng công kích cá nhân hay kể cả các chiêu trò “seeding bẩn” (thuê người để bôi nhọ sản phẩm đối thủ). Do đó, điều quan trọng là làm sao xây dựng được văn hóa tranh luận văn minh, nơi mỗi ý kiến được tôn trọng nhưng cũng cần được đặt trên nền tảng hiểu biết và tinh thần xây dựng.
Trong xu hướng các bộ môn nghệ thuật, trong đó có điện ảnh đang được lên kế hoạch đưa vào học đường, giảng dạy cho học sinh một cách bài bản, tin rằng điện ảnh Việt sẽ ngày càng có thêm lớp công chúng có hiểu biết, văn minh.
