Phóng viên: Lễ hội sâm Ngọc Linh và Phiên chợ hàng Việt về xã Măng Ri năm 2026 có những hoạt động nào nổi bật, thưa ông?
* Ông Phạm Xuân Quang: Lễ hội diễn ra với nhiều hoạt động phong phú như trưng bày, giới thiệu và bán sâm Ngọc Linh cùng các sản phẩm dược liệu, sản phẩm OCOP, cà phê, mật ong, nông sản. Bên cạnh đó, chương trình tổ chức kết nối cung cầu, quảng bá, bán hàng qua hình thức livestream và giới thiệu văn hóa truyền thống của đồng bào Xơ Đăng thông qua cồng chiêng, múa xoang, dân ca, nghề thủ công, thể thao, trò chơi dân gian và ẩm thực.
Trong khuôn khổ lễ hội còn có hoạt động đấu giá sâm Ngọc Linh phục vụ công tác an sinh xã hội, kết nối việc làm cho đồng bào Xơ Đăng, trao học bổng cho học sinh nghèo vượt khó và ra mắt sản phẩm cà phê Arabica Măng Ri.
Thông qua lễ hội, địa phương quảng bá các sản phẩm đặc trưng, giới thiệu tiềm năng của Măng Ri, tạo cơ hội để người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp kết nối đối tác, mở rộng thị trường tiêu thụ. Qua đó, góp phần nâng cao giá trị sâm Ngọc Linh và các sản phẩm địa phương, tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân.
Lễ hội có đóng góp như thế nào trong việc bảo vệ và quảng bá thương hiệu sâm quý của địa phương?
* Khách tham gia lễ hội được tham quan miễn phí vườn sâm Ngọc Linh. Bên cạnh trải nghiệm thực tế tại vườn sâm, tại phiên chợ, địa phương bố trí một gian hàng đối chứng để người tiêu dùng và du khách phân biệt, nhận dạng sâm Ngọc Linh với các loại sâm cùng dòng. Chuyên gia trồng sâm sẽ trực tiếp hướng dẫn người tiêu dùng về quy trình trồng, chăm sóc và cách phân biệt sâm Ngọc Linh với các loại sâm khác. Qua đó, giúp người dân nâng cao kiến thức, hạn chế nhầm lẫn khi lựa chọn sản phẩm.
Sự kiện cũng dự kiến giới thiệu đến cán bộ, người dân, hộ trồng sâm, hợp tác xã và doanh nghiệp trên địa bàn dự thảo Tiêu chuẩn Việt Nam về phương pháp phân tích dấu ấn sinh học phân tử bằng chỉ thị SSR đối với sâm Ngọc Linh. Đây là cơ sở khoa học quan trọng, góp phần nâng cao khả năng nhận diện, phân biệt sâm Ngọc Linh.
Để phát triển bền vững, bên cạnh quảng bá sản phẩm, cần chú trọng bảo đảm nguồn gốc, chất lượng và khả năng nhận diện chính xác sâm Ngọc Linh. Đây là những yếu tố quan trọng giúp người tiêu dùng lựa chọn đúng sản phẩm, góp phần bảo vệ thương hiệu sâm Ngọc Linh.
Lễ hội mở ra những cơ hội gì cho kết nối đầu tư, liên kết sản xuất và tiêu thụ sâm Ngọc Linh?
* Đến nay, có 19 thôn đăng ký trưng bày sâm; 30 hộ dân cùng 5 doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký giới thiệu sản phẩm. Ngoài ra, còn có nhiều doanh nghiệp đến tìm hiểu cơ hội đầu tư vào sâm Ngọc Linh.
Thông qua lễ hội, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận sản phẩm, vùng trồng và người dân trực tiếp sản xuất. Sự phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh cũng góp phần tăng cường kết nối đối tác, xúc tiến đầu tư, thúc đẩy liên kết sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Chúng tôi kỳ vọng những kết nối tại lễ hội sẽ tạo thêm cơ hội hợp tác thực chất, giúp sản phẩm tiếp cận thị trường tốt hơn, từng bước nâng cao giá trị kinh tế của sâm Ngọc Linh và các sản phẩm dược liệu địa phương.
Sau lễ hội, địa phương làm gì để duy trì kết nối giữa người trồng sâm với doanh nghiệp, nâng cao chất lượng và ổn định đầu ra cho sản phẩm?
* Trên địa bàn, mô hình liên kết trồng sâm Ngọc Linh giữa đồng bào Xơ Đăng với Công ty cổ phần sâm Ngọc Linh Kon Tum đã phát huy hiệu quả tích cực. Doanh nghiệp có nguồn lực đầu tư, người dân có kinh nghiệm trồng và chăm sóc sâm, qua đó phát huy thế mạnh của mỗi bên, cùng phát triển vùng trồng và chia sẻ lợi ích.
Đây là hướng đi cần tiếp tục phát huy trong thời gian tới. Địa phương sẽ tăng cường kết nối người trồng sâm, hợp tác xã với doanh nghiệp, tạo điều kiện để các bên trao đổi, hợp tác trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Lễ hội cũng là dịp để mở rộng những kết nối này, góp phần nâng cao chất lượng sâm, phát triển vùng trồng theo hướng bền vững, tạo sinh kế ổn định cho người dân.
Ông muốn gửi thông điệp gì đến người trồng sâm, doanh nghiệp và người tiêu dùng để cùng bảo vệ thương hiệu sâm Ngọc Linh?
* Chúng tôi mong muốn người trồng sâm chú trọng chất lượng, bảo vệ vùng trồng và minh bạch nguồn gốc sản phẩm; doanh nghiệp kinh doanh trung thực, cung cấp thông tin rõ ràng; người tiêu dùng chủ động tìm hiểu, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc và phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu mạo danh, trục lợi thương hiệu.
Bảo vệ thương hiệu sâm Ngọc Linh cần sự phối hợp của người trồng sâm, doanh nghiệp, người tiêu dùng và cơ quan quản lý. Mỗi bên thực hiện tốt trách nhiệm của mình sẽ góp phần hạn chế tình trạng mạo danh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy phát triển kinh tế từ cây sâm.
