Sức sống truyền thống giữa lòng đô thị
Những ngày tháng 10, khi Ngày hội Văn hóa Áo dài TPHCM lần II diễn ra với chủ đề “Sài Gòn áo dài”, khi những người phụ nữ khoe sắc trong tà áo dài, câu chuyện giữ gìn và lan tỏa trang phục này càng được nhắc đến nhiều hơn. Áo dài được xem là một trong những cầu nối giữa văn hóa truyền thống của Sài Gòn - Gia Định - Chợ Lớn - Bình Dương - Bà Rịa - Vũng Tàu xưa với hình ảnh một TPHCM sáng tạo, hội nhập và phát triển hôm nay.
Dự án “1.000 gương mặt - 1.000 câu chuyện áo dài Sài Gòn” cũng hướng đến việc lưu giữ hình ảnh, ký ức và câu chuyện của những người gắn bó với áo dài, góp phần hình thành nguồn tư liệu cộng đồng về văn hóa mặc áo dài tại TPHCM. Dự án do Hiệp hội Áo dài TPHCM phối hợp các đơn vị thực hiện.
Nhà thiết kế Trần Phương Hoa nhận định, trên những con đường mang dấu ấn lịch sử của TPHCM hôm nay, áo dài hiện diện như một biểu tượng văn hóa sống động, phản ánh sức sống mạnh mẽ của truyền thống trong đời sống đương đại.
“Người trẻ đang ngày càng yêu thích và tự hào khi mặc áo dài trong những dịp lễ hội, sự kiện hay hoạt động xã hội. Đó là tín hiệu đáng mừng. Khi thế hệ trẻ yêu áo dài cũng chính là khi tương lai của di sản được tiếp nối, giá trị của di sản áo dài được lan tỏa”, nhà thiết kế Phương Hoa lạc quan.
Nhà nghiên cứu - nhà thiết kế - nghệ nhân Hà Văn Lợi vừa giới thiệu đến công chúng những thiết kế mới của áo dài ngũ thân. Đây cũng là một trong những nỗ lực của ông nhằm đưa trang phục truyền thống trở lại gần hơn với đời sống đương đại.
Thông qua các thiết kế đặc biệt, công chúng có dịp nhìn nhận áo dài ngũ thân ở phương diện tạo hình, kỹ thuật may mặc, đặc biệt trong mối liên hệ với lịch sử, đạo lý và hệ giá trị văn hóa Việt Nam.
“Với tôi, mỹ thuật cổ truyền không đối lập với tư duy thẩm mỹ hiện đại. Nét đẹp đó có thể trở thành nền tảng để sáng tạo những sản phẩm mang bản sắc riêng. Đó là một hướng đi cần được quan tâm trong quá trình hội nhập”, nghệ nhân Hà Văn Lợi cho biết.
Đề án Hệ sinh thái Văn hóa Áo dài TPHCM giai đoạn 2026-2030 do Hiệp hội Áo dài TPHCM thực hiện nhằm hướng đến mục tiêu góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa áo dài trong đời sống đương đại. Đề án cũng thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa TPHCM theo hướng sáng tạo, bền vững và hội nhập quốc tế.
Phong phú trải nghiệm cho du khách
Không chỉ được tạo nên từ vải vóc, từ đường kim mũi chỉ, áo dài còn được gìn giữ bằng ký ức, tình yêu văn hóa và sự cống hiến của nhiều thế hệ người Việt. Phía sau mỗi tà áo dài là những nghệ nhân thêu tay, những người thợ may tận tụy, những nhà thiết kế sáng tạo, những nhà nghiên cứu văn hóa bền bỉ và những người phụ nữ đã gìn giữ vẻ đẹp ấy qua nhiều thế hệ. Cũng vì thế, nếu chỉ nói về tình yêu áo dài mà chưa tạo ra điều kiện tốt hơn để người thợ sống được bằng nghề may áo dài thì sự tiếp nối vẫn còn nhiều thách thức.
Để góp phần tiếp thêm động lực đến những người giữ nghề, đồng thời lan tỏa nhận thức về giá trị của lao động thủ công trong chuỗi sáng tạo áo dài, Hiệp hội Áo dài TPHCM thông qua Quỹ Sinh kế và chương trình “Áo dài tri ân” vừa có hoạt động tôn vinh và hỗ trợ nhiều nghệ nhân, thợ thủ công, phụ nữ làm nghề cùng các cá nhân đã và đang góp sức gìn giữ tinh hoa áo dài Việt Nam.
Bà Anna Hạnh Lê, Chủ tịch Hiệp hội Áo dài TPHCM, nhấn mạnh: “Di sản được lan tỏa và tiếp nối là nhờ hàng ngàn con người cùng yêu, mặc, thiết kế, may, thêu. Đó là những người gìn giữ và kể những câu chuyện về áo dài. Vì thế, trách nhiệm của hiệp hội là làm sao để kết nối những người làm nghề, mở ra cơ hội cho họ sáng tạo”.
Từ những câu chuyện về người giữ nghề đến các hoạt động sáng tạo và kết nối công chúng, áo dài như một nguồn lực văn hóa có khả năng đóng góp cho du lịch và công nghiệp sáng tạo. Khi được kết nối với nhiếp ảnh, nghệ thuật, xuất bản, trình diễn… áo dài có thể trở thành một sản phẩm văn hóa đặc trưng.
Trang phục và câu chuyện liên quan góp phần làm phong phú trải nghiệm của du khách trong nước và quốc tế, đồng thời quảng bá hình ảnh Việt Nam thông qua một biểu tượng giàu bản sắc.
