1. Chương trình quảng bá nghệ thuật truyền thống dân tộc và đương đại tại các không gian công cộng trên địa bàn TPHCM, được Nhà hát Ca múa nhạc dân tộc Bông Sen tổ chức thực hiện, với hơn 30 suất diễn, góp phần lan tỏa, đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và du khách quốc tế.
Khác với mô hình biểu diễn trong khán phòng khép kín, chuỗi chương trình được triển khai tại những không gian quen thuộc của đô thị như: phố đi bộ Nguyễn Huệ, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Bảo tàng TPHCM… Các tiết mục được dàn dựng gọn gàng, tiết chế, phù hợp với không gian mở, giúp người xem dễ tiếp cận mà vẫn giữ được chiều sâu nghệ thuật. Thời lượng mỗi suất diễn vừa đủ để công chúng có thể dừng lại, lắng nghe và thưởng thức. Mô hình này không chỉ góp phần “mở cửa” nghệ thuật truyền thống ra đời sống đô thị hiện đại, mà còn tạo điều kiện để những loại hình từng bị xem là kén khán giả có cơ hội tiếp cận những nhóm công chúng mới, đặc biệt là thế hệ trẻ - lực lượng quyết định tương lai của di sản văn hóa.
Trong dòng chảy đó, suất diễn hát bội đầu tiên của năm 2026 tại Đền thờ Vua Hùng (số 2 đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Sài Gòn, TPHCM) do Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TPHCM thực hiện, dự kiến diễn ra vào lúc 9 giờ ngày 18-1, đang thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả trẻ. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi chương trình nghệ thuật năm mới, nhằm quảng bá nghệ thuật hát bội thông qua tác phẩm mới Hiền thần.
Sau nhiều tháng gián đoạn do Đền thờ Vua Hùng trong giai đoạn tu sửa, tôn tạo, thông tin hát bội trở lại nhanh chóng lan tỏa trên mạng xã hội. Nguyễn Thanh Hoài Trúc (20 tuổi, sinh viên Trường Đại học Sài Gòn, TPHCM) chia sẻ: “Tôi và nhóm bạn thường đến đây xem hát bội định kỳ mỗi sáng chủ nhật. Khi biết chương trình diễn lại qua Fanpage Bảo tàng Lịch sử TPHCM, nhóm bạn tôi đã chia sẻ cho nhau, lên lịch đi xem và còn dự định mặc áo dài truyền thống để chụp hình đón Tết”.
Từ những không gian công cộng tưởng chừng rất đời thường, nghệ thuật truyền thống đang dần tìm lại vị trí trong nhịp sống đô thị hiện đại. Khi được tổ chức bằng những cách tiếp cận linh hoạt, gần gũi, di sản không chỉ được “bảo tồn” trong bảo tàng hay sân khấu, mà đang thực sự sống cùng cộng đồng, đặc biệt là với lớp khán giả trẻ hôm nay.
2. Việc đưa nghệ thuật truyền thống ra không gian công cộng không chỉ nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận, mà còn phản ánh nhu cầu đổi mới phương thức lan tỏa văn hóa trong bối cảnh đô thị hiện nay. Khi nhịp sống ngày càng nhanh, công chúng - đặc biệt là giới trẻ và du khách quốc tế - có xu hướng tiếp cận nghệ thuật thông qua những trải nghiệm ngắn, trực tiếp và thân thiện. Các chương trình biểu diễn ngoài trời, vì vậy, trở thành những “điểm chạm” tự nhiên giữa nghệ thuật và công chúng, nơi người xem có thể tiếp cận văn hóa mà không cần những “nghi thức” thưởng thức phức tạp.
Theo đại diện Nhà hát Ca múa nhạc dân tộc Bông Sen (TPHCM), việc đưa nghệ thuật truyền thống ra khỏi không gian biểu diễn chuyên biệt là hướng đi đã được đơn vị ấp ủ từ lâu. Trong bối cảnh đời sống đô thị năng động, nghệ thuật dân tộc không thể chỉ chờ khán giả tìm đến, mà cần chủ động bước ra đời sống, tiếp cận công chúng bằng những hình thức linh hoạt, gần gũi hơn, đặc biệt với giới trẻ và du khách quốc tế.
Đáng chú ý, việc lựa chọn các bảo tàng làm điểm biểu diễn mang nhiều ý nghĩa cả về không gian lẫn tư duy phát triển văn hóa. Những địa điểm vốn gắn với ký ức lịch sử, hiện vật và tư liệu, nay được bổ sung thêm một lớp trải nghiệm sống động từ âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn. Sự kết hợp này tạo nên mạch nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa ký ức lịch sử và đời sống đương đại, giúp không gian bảo tàng trở nên gần gũi, sinh động hơn với công chúng.
Với du khách quốc tế, đây cũng là cơ hội để cảm nhận văn hóa Việt Nam không chỉ qua hiện vật và bảng thuyết minh, mà thông qua ngôn ngữ âm nhạc, hình thể và cảm xúc của nghệ thuật truyền thống. Văn hóa, theo đó, không chỉ được “xem”, mà còn được “nghe” và “cảm”, giúp trải nghiệm trở nên trọn vẹn và dễ để lại ấn tượng sâu sắc.
Ở góc độ quản lý và phát triển văn hóa, mô hình kết hợp biểu diễn nghệ thuật với không gian bảo tàng tại TPHCM được xem là một hướng tiếp cận phù hợp với xu thế hiện đại. Thay vì chỉ giới hạn trong việc trưng bày, bảo tàng từng bước mở rộng ngôn ngữ tiếp cận, tăng cường tính tương tác và trải nghiệm cho khách tham quan, đặc biệt là nhóm công chúng trẻ.
Đây cũng là sự chuyển biến đáng chú ý trong tư duy: từ chỗ “mang những gì mình có” để giới thiệu, sang việc tìm hiểu và đáp ứng những gì công chúng mong muốn khi đến với không gian di sản. Khi bảo tàng trở thành nơi giao thoa giữa giáo dục, nghệ thuật và trải nghiệm, đó không chỉ là điểm đến văn hóa, mà còn là một nguồn lực quan trọng để ngành du lịch đô thị kết nối và phát triển sản phẩm một cách bền vững.
