Tâm huyết vì hàng Việt
Năm 2010, ông Phúc thành lập VBAA, từ vài chục hội viên ban đầu, đến nay VBAA đã có hơn 500 hội viên, trong đó có khoảng 120 doanh nghiệp (DN) Việt Nam sang Australia đầu tư. Sau 16 năm hoạt động, VBAA là cầu nối quan trọng thúc đẩy hợp tác kinh tế, xúc tiến, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam - Australia. Với giá trị cốt lõi “Kết nối để cùng phát triển”, VBAA phối hợp Đại sứ quán, Thương vụ Việt Nam tại Australia tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến đầu tư, triển lãm thương mại, diễn đàn DN, giới thiệu cơ hội hợp tác. VBAA đã vận động ủng hộ các cuộc đàm phán thương mại đưa thêm nông sản Việt Nam vào thị trường Australia.
Năm 2019, ông Phúc thành lập Trung tâm Xúc tiến thương mại và trưng bày hàng Việt Nam tại Australia (ITPC), giới thiệu hơn 200 mặt hàng Việt có mặt ở hệ thống siêu thị tại Australia, tạo địa chỉ tin cậy cho hàng Việt. “Chúng tôi không chỉ đưa hàng Việt vào các hệ thống siêu thị tại Australia mà còn quảng bá các sản phẩm nông sản đặc trưng như hạt điều, cà phê, hồ tiêu, thủy sản... giúp người tiêu dùng Australia hiểu rõ chất lượng, giá trị hàng Việt”, ông Phúc nói. ITPC phối hợp với Tham tán Thương mại Việt Nam tại Australia triển khai nhiều chương trình xúc tiến, hỗ trợ nông dân trong nước xuất khẩu các loại trái cây đặc sản, như: vải thiều, nhãn, thanh long, xoài… vào thị trường Australia; tích cực tham gia Đề án “Huy động người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm, các kênh phân phối hàng Việt Nam ở nước ngoài”.
Từ ý nghĩa cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, ông Phúc tiên phong đưa tinh thần này lan tỏa đến cộng đồng người Việt và người tiêu dùng tại Australia. “Từ chất lượng vượt trội của vải thiều, xoài… được quảng bá rộng rãi tại Australia, tôi khuyến khích các DN Australia nhập khẩu và được người dân địa phương đón nhận. Chúng tôi đã tổ chức Ngày vải thiều Việt Nam tại Australia, Ngày thanh long Việt Nam tại Australia, đồng thời hỗ trợ nhiều địa phương mở rộng thị trường xuất khẩu”, ông nói. Ông Phúc kể, nhiều DN Australia trước đây chỉ nhập tôm từ Trung Quốc, sau họ đã chuyển sang nhập tôm Cà Mau của Việt Nam, kim ngạch mỗi năm hàng chục triệu USD. Nhằm xây dựng một kênh thông tin kinh tế - chính trị chính thống, ông Phúc sáng lập Báo Doanh nhân Việt - Australia online. Giữa năm 2025, báo hoàn thiện chuyên mục theo định hướng nhận diện mới.
Sau hơn 20 năm xa quê, ngày đầu tiên trở lại, ông Phúc bật khóc khi vừa đặt chân xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Trước mắt ông, TPHCM giờ đây sầm uất, phát triển hơn rất nhiều. “Tôi về Việt Nam dịp cầu Mỹ Thuận khánh thành. Cây cầu này do Chính phủ Australia viện trợ; được cộng đồng người Việt tại Australia ủng hộ mạnh mẽ”, ông Phúc kể.
Dấu ấn đẹp nhất trước khi ông về Việt Nam là cuộc gặp cố Tổng Bí thư Đỗ Mười và đoàn đại biểu cấp cao của Đảng, Nhà nước ta tại Australia năm 1992. “Tôi đã nghẹn ngào và xúc động khi nghe bác Mười nói “những người Việt Nam dù ra đi trong giai đoạn đất nước khó khăn, vẫn là đồng bào ruột thịt”, ông kể. Tại Australia, ông không chỉ ra sức học tập, làm việc để khẳng định tinh thần Việt Nam, mà còn tham gia các phong trào học sinh, sinh viên, hoạt động cộng đồng. Năm 1989, ông là Chủ tịch cộng đồng người Việt Nam tại bang Victoria. “Tôi mong cộng đồng người Việt trở thành một phần của xã hội đa văn hóa Australia, qua đó góp phần quảng bá những giá trị tinh hoa của dân tộc”, ông nói.
Tiếp nối những hành trình
Với ông Phúc, tiếng Việt là cội rễ văn hóa, sợi dây gắn kết kiều bào tại Australia với quê hương. Với gần 400.000 người Việt và tiếng Việt trở thành ngôn ngữ phổ biến thứ năm tại Australia, ông càng ý thức rõ trách nhiệm gìn giữ, lan tỏa tiếng mẹ đẻ cho các thế hệ sau. Ông tích cực tham gia hoạt động bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc, góp phần củng cố khối đại đoàn kết trong cộng đồng kiều bào. Từ việc duy trì lớp học tiếng Việt, tổ chức lễ hội truyền thống đến khuyến khích thế hệ trẻ tìm hiểu lịch sử, văn học Việt Nam, ông kiên trì vun đắp tình yêu nguồn cội. Khi Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài trao tặng tủ sách tiếng Việt cho cộng đồng tại Australia (đặt tại ITPC), ông chủ động vận động kết nối nguồn lực, duy trì hoạt động hiệu quả. Nơi đây trở thành điểm hẹn văn hóa ý nghĩa, cung cấp nguồn tư liệu phong phú, góp phần bồi dưỡng tình yêu tiếng Việt, lòng tự tôn dân tộc trong cộng đồng kiều bào.
Hơn 46 năm qua, ông Phúc bền bỉ tổ chức nhiều hoạt động gắn kết cộng đồng, khởi xướng nhiều chương trình quảng bá văn hóa, lễ hội truyền thống, duy trì dạy tiếng Việt cho thế hệ con em. Ông tận tâm đồng hành, hỗ trợ du học sinh, thế hệ kế cận góp phần nối dài dòng chảy văn hóa Việt Nam tại Australia. Ông cho biết, VBAA còn phối hợp với Bộ VH-TT-DL tổ chức các chương trình nghệ thuật như Hương sắc mùa xuân tại Melbourne, mang đến không gian nghệ thuật đậm đà bản sắc, giúp kiều bào hiểu thêm, gắn bó thêm với văn hóa Việt. “Ở tuổi 72, tôi mong còn đủ sức góp chút gì cho quê hương. Mong thế hệ trẻ, dù ở đâu, cũng đừng quên tiếng Việt, cội nguồn Việt”, ông Phúc nói.
Ghi nhận những đóng góp của ông Trần Bá Phúc, Toàn quyền và Thủ hiến bang Victoria (Australia) đã trao giải thưởng Xuất sắc đa văn hóa cho ông. Về phía Việt Nam, ông Trần Bá Phúc được trao tặng nhiều bằng khen, kỷ niệm chương từ Thủ tướng Chính phủ và lãnh đạo các bộ ngành, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cùng nhiều tỉnh thành.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Australia Phạm Hùng Tâm, VBAA đã phát huy tốt vai trò cầu nối giữa cộng đồng người Việt với quê hương, góp phần nâng tầm quan hệ hữu nghị và hợp tác kinh tế song phương Việt Nam - Australia. “Tôi trân trọng, đánh giá cao những đóng góp bền bỉ, đầy tâm huyết của anh Phúc cho cộng đồng, quê hương. Anh và cộng đồng người Việt tại Australia là bộ phận máu thịt không tách rời của dân tộc. Những kiến nghị thiết thực của anh đã góp phần tháo gỡ vướng mắc thủ tục, thúc đẩy môi trường đầu tư, tăng cường kết nối DN hai nước. Đại sứ quán sẽ tiếp tục đồng hành, lắng nghe, tạo mọi điều kiện thuận lợi để kiều bào chung tay xây dựng đất nước”, Đại sứ Phạm Hùng Tâm nhấn mạnh.
Cũng theo Đại sứ Phạm Hùng Tâm, ông Phúc là hình mẫu tiêu biểu của tinh thần người Việt xa quê. Không chỉ đóng góp tích cực, thiết thực cho hoạt động của CLB Vì Hoàng Sa - Trường sa thân yêu, ông còn vận động hội viên VBAA tham gia, gắn bó mật thiết với CLB này, xem đây là phần không thể tách rời trong hành trình hướng về biển đảo quê hương, khẳng định chủ quyền Việt Nam.