Nhập siêu, dấu hiệu chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới

Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) nhấn mạnh, kết quả tăng trưởng kinh tế trong 9 tháng đầu năm 2026 là nền tảng quan trọng để hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm nay.

* PHÓNG VIÊN: Bà nhận xét thế nào về kết quả tăng trưởng kinh tế quý 3 và 9 tháng đầu năm nay?

nguyenthihuong.jpg
Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính)

- Bà NGUYỄN THỊ HƯƠNG: Tăng trưởng kinh tế quý 3 ước đạt 9,95% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng tăng trưởng ước đạt 9,01% so với cùng kỳ năm 2025. Đóng góp lớn nhất vào tỷ trọng tăng trưởng kinh tế chung là khu vực công nghiệp và xây dựng với gần 50%, khu vực dịch vụ với hơn 45%, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản với hơn 5%.

Đây cũng là năm đầu tiên các địa phương được Chính phủ “khoán” chỉ tiêu tăng trưởng, với kết quả 12/34 địa phương đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên. Đây là nền tảng quan trọng để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay.

* Bên cạnh số liệu tăng trưởng kinh tế tích cực, trong báo cáo của Cục Thống kê cũng cho thấy những chỉ số khiến dư luận lo ngại như: 9 tháng nhập siêu lớn, số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường lớn. Ý kiến của bà về vấn đề này thế nào?

- Theo số liệu thống kê 9 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt hơn 888 tỷ USD, trong đó giá trị xuất khẩu hơn 434 tỷ USD, nhập khẩu gần 454 tỷ USD. Cán cân thương mại hàng hóa 9 tháng nghiêng về nhập siêu với giá trị hơn 19,4 tỷ USD.

Xung quanh con số nhập siêu này có những ý kiến khác nhau nhưng theo tôi, đây là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới. Khi nhìn vào cơ cấu hàng hóa nhập khẩu, chúng ta sẽ thấy nhóm máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu đang chiếm tới hơn 94% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Khối doanh nghiệp FDI cũng gia tăng nhập khẩu thiết bị. Điều này cho thấy những dự án hợp tác đầu tư ở nhóm ngành công nghệ cao như chip, bán dẫn đã bắt đầu được triển khai ở Việt Nam.

Đối với vấn đề “sức khỏe” của doanh nghiệp, trong 9 tháng cả nước có gần 224.000 doanh nghiệp thành lập mới và trở lại hoạt động, bình quân mỗi tháng có gần 25.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường. Số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 172.000 doanh nghiệp, bình quân mỗi tháng có hơn 19.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Như vậy, số lượng doanh nghiệp thành lập mới vẫn lớn hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

* Trong danh sách 12 địa phương có mức tăng trưởng 2 con số trong 9 tháng đầu năm, TPHCM không có mặt. Bà bình luận gì về điều này?

- TPHCM là “đầu tàu” kinh tế và đóng vai trò trụ cột nên mức tăng trưởng của TPHCM có ý nghĩa rất quan trọng đối với kinh tế cả nước nói chung. Theo tôi, có mấy khía cạnh cần lưu ý về con số này.

Mức tăng trưởng GRDP quý 3 của TPHCM đạt 9,86%, được ghi nhận là mức tăng cao nhất so với cùng kỳ trong vòng 10 năm trở lại đây. Mức tăng trưởng kinh tế 9 tháng của TPHCM là 9,06%, cũng cao hơn mức tăng trưởng của cả nước.

Điều cần lưu ý, TPHCM là địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất so với các tỉnh, thành trong cả nước. Theo số liệu thống kê vào cuối năm 2025, sau khi sau hợp nhất, tổng GRDP của TPHCM ước tính lên tới hơn 3 triệu tỷ đồng (hơn 120 tỷ USD), chiếm gần 24% GDP cả nước.

Do đó, mỗi điểm phần trăm tăng trưởng kinh tế của TPHCM có giá trị lớn hơn rất nhiều so với những địa phương khác. Theo tính toán, nếu TPHCM tăng 1% GRDP sẽ đóng góp khoảng 0,55% cho tăng trưởng GDP chung của cả nước.

Dư địa và động lực cho tăng trưởng kinh tế TPHCM trong quý 4 còn rất lớn. Các động lực tăng trưởng đến từ giải ngân đầu tư công, đầu tư tư nhân, đầu tư FDI, tiêu dùng và công nghiệp công nghệ cao.

Đặc biệt, từ ngày 1-10, Luật Phát triển đô thị có hiệu lực, thiết lập khung thể chế vượt trội, trao quyền tự chủ mạnh mẽ cho TPHCM để tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, tài chính và quản trị, tạo ra không gian phát triển mới.

nhapsieu.jpg
Công nhân làm việc tại Nhà máy Dược phẩm OPC, phường Tây Thạnh, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

* Theo bà, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm nay, quý 4 sẽ đối mặt với những áp lực gì? Giải pháp nào để đạt mục tiêu tăng trưởng đã đặt ra?

- Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm từ 10% thì tốc độ tăng trưởng quý 4 phải đạt từ 12,5% trở lên. Đây là thách thức rất lớn. Trong khi đó, Chỉ số giá tiêu dùng bình quân 9 tháng trong nước đã tăng 4,52% so với cùng kỳ, lạm phát cơ bản đã tăng 4,26%, gây áp lực rất lớn trong công tác điều hành những tháng cuối năm.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, chúng ta cần kiên định mục tiêu ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, kiểm soát lạm phát. Điều này đòi hỏi sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống, sự chung tay của các bộ, ngành, các địa phương.

Tin cùng chuyên mục