Những con kênh chờ hồi sinh

Nhiều năm sống bên những dòng kênh, rạch đen đặc, bốc mùi hôi, người dân rất phấn khởi khi biết các dự án nạo vét, cải tạo các tuyến kênh, rạch sắp được các xã, phường của TPHCM triển khai. Với những hộ thuộc diện giải tỏa, niềm mong chờ ấy còn gắn với kỳ vọng về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thỏa đáng, bảo đảm cuộc sống sau di dời.

rachlang.jpg
Dự án cải tạo rạch Lăng đoạn trước Trường Đại học Văn Lang (phường An Nhơn, TPHCM). Ảnh: HOÀNG HÙNG

Sẵn sàng di dời vì chủ trương chung

Theo ghi nhận, rạch Ông Bầu và rạch Chín Xiểng (phường An Nhơn) bị ô nhiễm nhiều năm. Tại rạch Chín Xiểng, đoạn qua hẻm đường Nguyễn Thái Sơn, mặt nước đen đặc, rác thải sinh hoạt nổi lềnh bềnh, bốc mùi hôi nồng nặc. Dù chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức dọn vệ sinh nhưng tình trạng này không thể khắc phục triệt để, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân.

Ông Lê Xuân Khương, Bí thư Chi bộ khu phố 13, phường An Nhơn, cho biết, cải tạo rạch Ông Bầu và rạch Chín Xiểng là mong mỏi lâu nay của bà con trong khu phố. Sau nhiều năm chịu đựng tình trạng ô nhiễm, người dân rất vui mừng khi thành phố có chủ trương cải tạo hai tuyến rạch này.

Là người sống lâu năm tại khu vực gần rạch Chín Xiểng, ông Đặng Cao Văn chia sẻ, dù phải di dời để thực hiện dự án, ông vẫn đồng thuận với chủ trương của thành phố. Người dân mong chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được thực hiện phù hợp thực tế để có thể sớm ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.

Tại kênh Hy Vọng (phường Tân Sơn), tình trạng ô nhiễm cũng kéo dài nhiều năm. Dòng nước đen, rác thải tích tụ khiến môi trường sống của người dân bị ảnh hưởng.

Ông Nguyễn Văn Chính, ngụ đường Phan Huy Ích, phường Tân Sơn, cho hay vào những ngày mưa, nước dâng khiến dòng kênh có vẻ sạch hơn; nhưng khi nước rút, mùi hôi lại xuất hiện, ảnh hưởng đến sinh hoạt. Ông mong dự án cải tạo kênh sớm được triển khai để người dân không còn phải sống chung với ô nhiễm.

Không riêng kênh Hy Vọng, rạch Bàu Trâu nằm giữa phường Phú Lâm và phường Phú Thạnh, len lỏi giữa khu dân cư đông đúc, cũng đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân. Những ngày trời nắng, rác thải, xác động vật phân hủy khiến mùi hôi bốc lên nồng nặc. Nhiều căn nhà nằm sát lòng rạch phải đóng kín cửa để hạn chế mùi hôi vào nhà.

Chị Đặng Thị Mỹ Linh, ngụ hẻm 134 đường Lương Thế Vinh, phường Phú Thạnh, than thở rằng gia đình có con nhỏ nên rất lo lắng trước tình trạng ô nhiễm. “Nhà chưa đến chục mét vuông mà lúc nào cũng phải đóng cửa, bật quạt suốt ngày đêm cho đỡ mùi hôi”, chị Linh nói.

kenh-o-nhiem.jpg
Rạch Bàu Trâu, phường Phú Thạnh, TPHCM nằm len lỏi giữa khu dân cư. Ảnh: THANH HIỀN

Đẩy nhanh cải tạo môi trường

Trước thực trạng này, tháng 4-2026, TPHCM thống nhất chủ trương đầu tư dự án xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường rạch Ông Bầu và rạch Chín Xiểng, với tổng kinh phí gần 3.000 tỷ đồng; thực hiện từ năm 2026 đến năm 2029.

Ông Nguyễn Ngọc Anh, Chủ tịch UBND phường An Nhơn, thông tin, dự án dự kiến ảnh hưởng đến hơn 450 hộ dân, trong đó trên 1/3 số hộ thuộc diện giải tỏa hoàn toàn. Do đó, công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, quyết định tiến độ triển khai dự án.

Người dân sống dọc một số tuyến kênh, rạch ô nhiễm khác trên địa bàn TPHCM cũng đón nhận những tin vui.

Tại kỳ họp thứ 6, HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thông qua quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường kênh Hy Vọng và dự án nạo vét, chỉnh trang, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật rạch Bàu Trâu.

Dự án kênh Hy Vọng (phường Tân Sơn) dài khoảng 1,1km, với phạm vi từ đường Phạm Văn Bạch đến kênh Tham Lương, tổng mức đầu tư tăng từ 557 tỷ đồng lên hơn 2.546 tỷ đồng.

Tương tự, dự án nạo vét, chỉnh trang và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật rạch Bàu Trâu được HĐND TPHCM thông qua điều chỉnh tổng mức đầu tư từ hơn 1.343 tỷ đồng lên hơn 4.744 tỷ đồng.

Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, ông Phạm Đăng Hồ, Trưởng Phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng TPHCM, cho biết, Sở Xây dựng đang tiếp tục hoàn chỉnh kế hoạch tham mưu UBND TPHCM thực hiện Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025-2030. Trong đó, TPHCM phấn đấu hoàn thành giải phóng mặt bằng và di dời trên 40.000 căn nhà ven kênh, rạch.

Đây là chương trình trọng điểm mang tính lịch sử nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng nhà lụp xụp ven sông rạch kéo dài nhiều thập niên qua, gắn liền với các mục tiêu giảm ngập úng, kiểm soát triều cường và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Tin cùng chuyên mục