Nỗi lo xuất khẩu năm 2008 - Bài 1: Loay hoay với hàng chủ lực

Nhiều ý kiến cho rằng, TPHCM là một trung tâm thương mại lớn nhất nước nên có vai trò hàng đầu trong việc thực hiện chỉ tiêu xuất khẩu của cả nước. Tuy nhiên, điều nghịch lý là cho đến thời điểm này, TPHCM vẫn chưa xác định được những sản phẩm xuất khẩu chủ lực, mặc dù chỉ tiêu đề ra là năm 2008 phải đạt tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 15%!

Lúng túng

Khoảng giữa tháng 6-2007, UBND TPHCM đã triệu tập cuộc họp với 26 sở, ngành và các tổng công ty lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo “Chuyển dịch cơ cấu hàng xuất khẩu trên địa bàn TP giai đoạn 2007 - 2010, tầm nhìn đến 2020” do Sở Thương mại soạn thảo.

Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thị Hồng, đây là một chương trình cực kỳ quan trọng, sẽ là nền tảng tăng trưởng xuất khẩu bền vững và góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu chung của TP trong giai đoạn hậu WTO.

Sản xuất đồ chơi bằng gỗ xuất khẩu qua Nhật Bản ở Công ty chế biến gỗ Đức Thành (Gò Vấp). Ảnh: THÀNH TÂM

Với dự thảo này, TPHCM sẽ thực hiện việc chuyển dịch cơ cấu hàng xuất khẩu theo hướng chú trọng phát triển những sản phẩm giá trị gia tăng, sản phẩm có hàm lượng công nghệ và chất xám cao, đẩy mạnh các phương thức kinh doanh dịch vụ xuất khẩu nhằm đảm bảo mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 15%/năm (không kể dầu thô).

Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng bình quân các mặt hàng xuất khẩu đến năm 2010 là 30% - 35%/năm. Riêng giá trị gia tăng nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực tăng trung bình 40%/năm.

Để đạt được mục tiêu trên, dự thảo đã định hướng cơ cấu hàng xuất khẩu chia làm 3 nhóm chính gồm: hàng sản phẩm công nghiệp và thủ công mỹ nghệ; hàng nông – lâm – thủy hải sản và hàng hóa khác.

Theo tính toán, đến năm 2010, nhóm thứ nhất sẽ chiếm tỷ trọng xuất khẩu khoảng 61,1%, trong đó dệt may (chiếm tỷ trọng 30,8%), giày dép (12,6%). Mặt hàng đồ gỗ sẽ có những bước tăng trưởng đột phá theo hướng phát triển sản phẩm cao cấp, có giá trị gia tăng cao. Dự kiến năm 2010, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của đồ gỗ đạt khoảng 23,3%, chiếm 5% kim ngạch xuất khẩu của TP...

Theo nhận định của nhiều DN, việc hoạch định chiến lược xuất khẩu các mặt hàng chủ lực hoàn toàn phù hợp với điều kiện, vị thế kinh tế của TPHCM. Nhưng cho đến nay, chương trình này vẫn chỉ là dự thảo, các sở ngành vẫn lúng túng trong việc tìm và chỉ ra các biện pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng chủ lực giai đoạn 2007 - 2010.

Nỗi lo tụt hậu

Với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu năm 2007 đạt 17%, nhiều ý kiến cho rằng, con số này đang tỏ ra tụt hậu so với tốc độ tăng trưởng chung của cả nước (20,3%). Theo các chuyên gia, không thể lấy lý do TPHCM sẽ chuyển dần các lĩnh vực sản xuất có thâm dụng lao động cho các tỉnh, thành khác để chú trọng phát triển dịch vụ và những mặt hàng có hàm lượng chất xám cao, vì lẽ đây là kế hoạch trong tương lai. Kim ngạch xuất khẩu của TPHCM chủ yếu vẫn là dệt may, giày dép, gỗ, thủ công mỹ nghệ…

Dây chuyền sản xuất đèn huỳnh quang tiết kiệm điện xuất khẩu của Công ty cổ phần Điện Quang. Ảnh: THÀNH TÂM

Trên thực tế, năm 2007 kim ngạch xuất khẩu của một số DN chủ lực vẫn chưa gượng dậy được vì chưa vượt qua các rào cản về hàng rào thương mại tại một số thị trường chủ lực.

Tổng giám đốc của một tổng công ty cho biết, trong 2007 kim ngạch xuất khẩu của một số công ty thành viên tiếp tục giảm sút. Chỉ riêng 2 công ty chuyên xuất khẩu thủy hải sản đã vuột mất 50 triệu USD vì việc chuyển dịch cơ cấu và mở rộng thị trường xuất khẩu quá chậm.

Điều này đã xảy ra nghịch lý, lợi nhuận của tổng công ty tiếp tục tăng cao trong khi tăng trưởng xuất khẩu chậm và bộc lộ nguy cơ tụt hậu!

Một vấn đề khác đặt ra cho TPHCM, đó là đã và đang xuất hiện việc chuyển dịch nhà xưởng, sản xuất của các DN TPHCM sang các tỉnh lân cận. Biểu hiện rõ nhất là qua ngành chế biến gỗ.

Theo Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TPHCM (Hawa), cách đây 5 năm hội đã nhìn thấy việc cần phải có sự liên kết giữa các DN thì mới đủ mạnh để đáp ứng các đơn hàng lớn, tăng sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu… Để làm được việc này, cách duy nhất là cần phải thành lập một khu công nghiệp khép kín cho ngành. Từ đó đến nay, Hawa đã 5 lần 7 lượt trình UBND TP về việc xin đất để lập khu công nghiệp nhưng đã không được chấp thuận.

Tương tự, ngành chế biến nước chấm cũng đã nhiều lần kiến nghị với UBNDTP giao đất để hình thành khu công nghiệp liên hoàn. Tuy nhiên, số phận của ngành này cũng không may mắn hơn ngành gỗ.

Đại diện của Hawa cho biết đã chủ động trong việc tập hợp DN để nâng cao năng lực xuất khẩu của TPHCM (điều này đáng lý các sở, ngành của TP phải làm) nhưng đã không được TP đồng ý. “Hawa đã nhận được khá nhiều lời mời gọi từ các tỉnh lân cận chứ không phải chúng tôi không có chỗ để đi. Nhưng điều gì xảy ra nếu TP đưa ngành gỗ là ngành xuất khẩu chủ lực trong khi không còn các DN sản xuất gỗ?” – đại diện Hawa đặt vấn đề.

Theo các chuyên gia, TPHCM là một trung tâm thương mại lớn nhất của cả nước, do vậy cần phải đi bằng 2 chân: phát triển dịch vụ và đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa thì việc tăng trưởng mới bền vững, bằng không xuất khẩu của TPHCM sẽ tụt hậu!

Thúy Hải

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Làm hồ sơ thuế tại Cục Thuế TPHCM. Ảnh: CAO THĂNG

Sẽ đề nghị hoãn phạt doanh nghiệp tạm nộp thuế dưới 75%

Theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, ban hành ngày 19-10-2020, có hiệu lực vào ngày 5-12 tới, nếu doanh nghiệp nộp tạm ứng thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 3 quý đầu năm thấp hơn 75% số thuế thu nhập cả năm sẽ bị phạt tiền chậm nộp. Quy định này đã bị nhiều DN lên tiếng phản đối. 

Ngân hàng - Chứng khoán

Cùng Agribank đăng ký E-Bank - rinh nhanh quà tặng

Với mong muốn khuyến khích khách hàng đăng ký và sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử E-Banking của Agribank để trải nghiệm các tiện ích hiện đại và tận hưởng nhiều ưu đãi, Agribank triển khai chương trình khuyến mại “Đăng ký E-Bank – rinh nhanh quà tặng” dành cho khách hàng cá nhân với tổng giá trị giải thưởng lên đến 800 triệu đồng.

Thị trường

Địa ốc

Ninh Thuận “tuýt còi” doanh nghiệp phân lô bán nền tự phát

Theo Sở Xây dựng tỉnh Ninh Thuận, qua nắm bắt thông tin trên mạng xã hội về hoạt động kinh doanh môi giới bất động sản, Sở nhận thất tình hình thu gom đất nông nghiệp sau đó chuyển mục đích sử dụng, tách thửa rồi rao bán công khai có chiều hướng gia tăng.

Nông nghiệp

Ngư dân trúng đậm tép biển

Những ngày qua, tranh thủ thời tiết thuận lợi, nhiều ngư dân ở ven biển tỉnh Hà Tĩnh cho tàu ra khơi đánh bắt ở vùng biển gần bờ khoảng 1-3 hải lý. Khi cập bến, các tàu chứa đầy tép biển (hay còn gọi là con ruốc biển, moi). Đây là tín hiệu vui đối với ngư dân địa phương sau thời gian dài cho tàu nằm bờ do ảnh hưởng các đợt bão lũ vừa qua.

Đầu tư

Hà Nội giảm hơn 2.355 tỷ đồng vốn của 78 dự án

Ngày 10-11, HĐND TP Hà Nội tổ chức kỳ họp thứ 17 với chuyên đề về điều chỉnh kế hoạch đầu tư công năm 2019 kéo dài sang năm 2020 và kế hoạch đầu tư phát triển ngân sách thành phố năm 2020 (đợt 2); cập nhật kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm (2016-2020) và phê duyệt 5 dự án đầu tư công. 

Thông tin kinh tế