Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn

SGGPO
Trong quá trình khai quật và phát lộ tại đền A10, các chuyên gia Ấn Độ và Việt Nam đã phát hiện một Đài thờ sa thạch với Linga-Yoni liền khối, có kích thước 2,24m x 1m68 tại Khu đền tháp Mỹ Sơn.
Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn ảnh 1 Đài thờ sa thạch được các chuyên gia vừa phát hiện tại Mỹ Sơn
Đài thờ sa thạch với Linga-Yoni liền khối còn khá nguyên vẹn. Theo Ông Jalihal Ranganath, Trưởng nhóm công tác bảo tồn: “Đây là một bộ Linga- Yoni liền khối lớn nhất tại khu đền tháp Mỹ Sơn cũng như trong điêu khắc Chăm pa. Với việc phát hiện này, chúng ta đã có một đài thờ hoàn chỉnh thuộc đền A10. Việc phát hiện và phục hồi lại vị trí nguyên gốc cho đài thờ và 04 trụ đá thuộc ngôi đền này đã làm rõ chức năng của ngôi đền, là nơi thờ thần Shiva qua biểu tượng Linga-Yoni và đã trả lại không gian thờ tự như xưa”.

Ông Phan Hộ, Giám đốc Ban Quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn cho biết, việc khai quật và phát lộ tại đền A10 để phục vụ cho công tác trùng tu đã mang lại kết quả lớn. Rất nhiều hiện vật đã được phát hiện, nhất là đài thờ và 04 trụ đá thuộc ngôi đền này. Đặc biệt, đài thờ A10 đã được các chuyên gia nghiên cứu sắp xếp từ hơn 20 mảnh vỡ để trở thành một đài thờ hoàn chỉnh nhất tại di tích Mỹ Sơn.

Với Linga-Yoni to lớn, liền khối và chân đài thờ được trang trí hoa văn, vòm cửa và các đạo sư thuộc phong cách Đồng Dương thế kỷ IX, đài thờ mang giá trị rất cao về văn hóa và điêu khắc nghệ thuật.

Đền A10 được xây dựng vào thế kỷ 9 dưới triều vua Indravarman II, vị vua xây dựng Phật viện Đồng Dương nổi tiếng vào năm 875 SCN. Cùng với đền B4, đền A10 là một trong hai ngôi đền tiêu biểu mang phong cách Đồng Dương tại thung lũng Mỹ Sơn được khai quật vào năm 1903 và 1904. Khi đó, tường phía Nam giáp với A1 còn khá cao.

Từ kết quả khai quật tại Khu đền tháp Mỹ Sơn của các chuyên gia Pháp (EFEO) trong các năm 1903-1904 cho thấy, hầu hết trong lòng các đền thờ đã bị xáo trộn do các cuộc săn lùng báu vật trước khi các chuyên gia Pháp tiếp cận Mỹ Sơn.

Tương tự, đền A10 cũng đã bị xáo trộn trong lòng hố thiêng, sự xáo trộn này đã làm đài thờ A10 sập xuống dưới đáy hố. Với kỹ thuật hạn chế trong giai đoạn khai quật 1903 không thể nâng Linga-Yoni to lớn này lên khỏi hố thiêng.

Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn ảnh 2 Linga-Yoni liền khối trong lòng hố thiêng đền A10
Các chuyên gia cho biết thêm, việc tiến hành vệ sinh và khai quật dưới lòng hố các mảnh đá chèn Linga-Yoni rất chặt nên việc nâng những khối đá còn lại của đài thờ dưới lòng hố lên là điều không thể lúc bấy giờ.

Theo nhà nghiên cứu Trần Kỳ Phương, đài thờ đền A10 và A1 ảnh hưởng từ đài thờ Mỹ Sơn E1, nhưng với cách trang trí đơn giản hơn do quá trình thay đổi về kiến trúc đền trong giai đoạn thế kỷ 8 đến nữa sau thế kỷ 9 SCN, từ kiến trúc đền “mở” chuyển sang kiến trúc đền “đóng”.   

Đây là năm thứ 4 trong chương trình hợp tác bảo tồn giữa Việt Nam và Ấn Độ tại Khu đền tháp Mỹ Sơn. Đến nay, đền A10, A11 và A8 và tường bao sắp hoàn thành. Các ngôi đền còn lại thuộc nhóm A sẽ tiếp tục được trùng tu trong năm 2021.

NGỌC PHÚC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Một số ấn phẩm về ẩm thực Việt được ra mắt gần đây

Phong phú ẩm thực qua văn chương

Như một sự tiếp nối, sau những tên tuổi lừng danh như Thạch Lam, Vũ Bằng, Nguyễn Tuân, Băng Sơn…, dòng tác phẩm văn học viết về ẩm thực trong nước đã có lớp tác giả kế cận. Họ viết bằng những cảm quan khác nhau nhưng cùng một mong muốn tôn vinh ẩm thực nước nhà. 

Phim

Gom góp từng ý tưởng nhỏ

Dương Diệu Linh chia sẻ, 10 năm qua, cô ghi lại toàn bộ ý tưởng nảy ra trong đầu mình vào một cuốn sổ. Mỗi khi làm một bộ phim, cô đọc lại, chắt lọc kỹ càng và tìm thấy nhiều điểm tương đồng.

Âm nhạc

Ca sĩ Lưu Ánh Loan: Giọng hát trữ tình hàng triệu view trên youtube

Xuất thân là một cô giáo mầm non, vào nghề từ nhạc trẻ, nhưng Lưu Ánh Loan được nhiều người biết đến với dòng nhạc bolero. Cô gái quê Kiên Giang hiện sở hữu nhiều kênh yotube âm nhạc với lượt nghe và theo dõi lên đến hàng triệu view qua những ca khúc trữ tình ngọt ngào.

Sân khấu

Sự trở lại của cải lương phòng trà

Mô hình cải lương phòng trà từ lâu vẫn được nhiều khán giả mộ điệu yêu thích, bởi không gian khán phòng không quá rộng mà vừa phải, ấm cúng, tạo nhiều điều kiện để người xem tiếp cận, tương tác, thưởng thức nghệ thuật, giao lưu, trò chuyện với nghệ sĩ nhiều hơn so với việc đến các nhà hát, rạp hát.

Sách và cuộc sống

Muôn kiếp nhân sinh - Cuốn sách gây sốt năm 2020 ra mắt tập 2

Sau tập 1 ra mắt vào năm 2020 và nhanh chóng trở thành cuốn sách best-seller của năm, Muôn kiếp nhân sinh tập 2 của tác giả Nguyên Phong cũng vừa được giới thiệu đến bạn đọc. Sách do First News liên kết với NXB Tổng hợp ấn hành. 

Sáng tác

Con về sửa nhà mình, nha mẹ!

Chỗ mẹ đứng nấu ăn nước thấm lở da chân
giận cơn mưa nhỏ và con nước lớn
mẹ đội nón khói bếp oằn quăn tóc bạc
mẹ che áo mưa chụm lửa củi thấm sương chiều
- Tháng tư con về sửa nhà, nha mẹ!

Mỹ thuật

Tiếp nhận bộ tranh sơn mài quý về nội dung Truyện Kiều

Ngày 12-5, ông Hồ Bách Khoa, Trưởng ban Quản lý di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du (thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, cơ quan này vừa tiếp nhận thêm bộ tranh sơn mài quý về nội dung Truyện Kiều do một cá nhân yêu mến Truyện Kiều lưu giữ lâu dài và nay làm thủ tục chuyển nhượng.