Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn

SGGPO
Trong quá trình khai quật và phát lộ tại đền A10, các chuyên gia Ấn Độ và Việt Nam đã phát hiện một Đài thờ sa thạch với Linga-Yoni liền khối, có kích thước 2,24m x 1m68 tại Khu đền tháp Mỹ Sơn.
Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn ảnh 1 Đài thờ sa thạch được các chuyên gia vừa phát hiện tại Mỹ Sơn
Đài thờ sa thạch với Linga-Yoni liền khối còn khá nguyên vẹn. Theo Ông Jalihal Ranganath, Trưởng nhóm công tác bảo tồn: “Đây là một bộ Linga- Yoni liền khối lớn nhất tại khu đền tháp Mỹ Sơn cũng như trong điêu khắc Chăm pa. Với việc phát hiện này, chúng ta đã có một đài thờ hoàn chỉnh thuộc đền A10. Việc phát hiện và phục hồi lại vị trí nguyên gốc cho đài thờ và 04 trụ đá thuộc ngôi đền này đã làm rõ chức năng của ngôi đền, là nơi thờ thần Shiva qua biểu tượng Linga-Yoni và đã trả lại không gian thờ tự như xưa”.

Ông Phan Hộ, Giám đốc Ban Quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn cho biết, việc khai quật và phát lộ tại đền A10 để phục vụ cho công tác trùng tu đã mang lại kết quả lớn. Rất nhiều hiện vật đã được phát hiện, nhất là đài thờ và 04 trụ đá thuộc ngôi đền này. Đặc biệt, đài thờ A10 đã được các chuyên gia nghiên cứu sắp xếp từ hơn 20 mảnh vỡ để trở thành một đài thờ hoàn chỉnh nhất tại di tích Mỹ Sơn.

Với Linga-Yoni to lớn, liền khối và chân đài thờ được trang trí hoa văn, vòm cửa và các đạo sư thuộc phong cách Đồng Dương thế kỷ IX, đài thờ mang giá trị rất cao về văn hóa và điêu khắc nghệ thuật.

Đền A10 được xây dựng vào thế kỷ 9 dưới triều vua Indravarman II, vị vua xây dựng Phật viện Đồng Dương nổi tiếng vào năm 875 SCN. Cùng với đền B4, đền A10 là một trong hai ngôi đền tiêu biểu mang phong cách Đồng Dương tại thung lũng Mỹ Sơn được khai quật vào năm 1903 và 1904. Khi đó, tường phía Nam giáp với A1 còn khá cao.

Từ kết quả khai quật tại Khu đền tháp Mỹ Sơn của các chuyên gia Pháp (EFEO) trong các năm 1903-1904 cho thấy, hầu hết trong lòng các đền thờ đã bị xáo trộn do các cuộc săn lùng báu vật trước khi các chuyên gia Pháp tiếp cận Mỹ Sơn.

Tương tự, đền A10 cũng đã bị xáo trộn trong lòng hố thiêng, sự xáo trộn này đã làm đài thờ A10 sập xuống dưới đáy hố. Với kỹ thuật hạn chế trong giai đoạn khai quật 1903 không thể nâng Linga-Yoni to lớn này lên khỏi hố thiêng.

Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn ảnh 2 Linga-Yoni liền khối trong lòng hố thiêng đền A10
Các chuyên gia cho biết thêm, việc tiến hành vệ sinh và khai quật dưới lòng hố các mảnh đá chèn Linga-Yoni rất chặt nên việc nâng những khối đá còn lại của đài thờ dưới lòng hố lên là điều không thể lúc bấy giờ.

Theo nhà nghiên cứu Trần Kỳ Phương, đài thờ đền A10 và A1 ảnh hưởng từ đài thờ Mỹ Sơn E1, nhưng với cách trang trí đơn giản hơn do quá trình thay đổi về kiến trúc đền trong giai đoạn thế kỷ 8 đến nữa sau thế kỷ 9 SCN, từ kiến trúc đền “mở” chuyển sang kiến trúc đền “đóng”.   

Đây là năm thứ 4 trong chương trình hợp tác bảo tồn giữa Việt Nam và Ấn Độ tại Khu đền tháp Mỹ Sơn. Đến nay, đền A10, A11 và A8 và tường bao sắp hoàn thành. Các ngôi đền còn lại thuộc nhóm A sẽ tiếp tục được trùng tu trong năm 2021.

NGỌC PHÚC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhà thơ trẻ Nam Thi (giữa) trong một chương trình giao lưu thơ  với bạn đọc Hà Nội vào tháng 4-2021

Thơ Việt thế hệ Y, Z: Đa thanh, nhiều lối thể hiện mới

Thơ Việt thế hệ mới là chương trình giao lưu trực tuyến vừa được tổ chức bởi Văn+, nhóm sinh hoạt chuyên đề do nhà văn Vinh Huỳnh, Chủ nhiệm CLB Văn học trẻ Hà Nội (Hội Nhà văn Hà Nội) đồng sáng lập. Nhiều ý kiến, nhận định đã được trao đổi cởi mở, mang đến một hình dung về đời sống thơ trẻ đương đại của Việt Nam. 

Phim

Doanh nghiệp sản xuất phim, truyền hình kiến nghị được phục hồi sản xuất

20 doanh nghiệp sản xuất phim và chương trình truyền hình trong nước vừa có kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ và UBND TPHCM “xem xét cho phép các công ty sản xuất phim và chương trình truyền hình thuộc nhóm đối tượng phục hồi sản xuất, kinh doanh an toàn trong bối cảnh chống dịch mới”.

Âm nhạc

Ca sĩ Phi Nhung qua đời vì Covid-19

Sau thời gian nỗ lực chống chọi khi mắc Covid-19, được các y bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy hết lòng điều trị nhưng ca sĩ Phi Nhung đã không qua khỏi. Thông tin từ Bệnh viện Chợ Rẫy, nữ ca sĩ vừa từ trần ở tuổi 49, lúc 11 giờ 57 hôm nay, 28-9. 

Sân khấu

Cải lương hài Chú Cuội và cây đa thần

Vào lúc 15 giờ ngày 21-9, Đài Truyền hình TPHCM - Kênh HTVC Thuần Việt phát sóng vở cải lương hài Chú Cuội và cây đa thần (tác giả và đạo diễn: Hoàng Duẩn, chuyển thể: Tô Thiên Kiều, biên tập: Cẩm Linh). Vở có sự tham gia biểu diễn của các nghệ sĩ: NSƯT Lê Thiện, NSƯT Tú Sương, nghệ sĩ Bạch Long, Dũng Nhí, Linh Trung… 

Sách và cuộc sống

Tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được dịch và xuất bản tại Hàn Quốc

Thông tin từ NXB Trẻ, đơn vị đại diện bản quyền tác phẩm Tôi là Bêtô của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cho biết, sau một thời gian trao đổi, tác phẩm này vừa được NXB 59mins mua bản quyền để dịch và xuất bản tại Hàn Quốc. Tác phẩm sẽ do dịch giả Jeong Yekang dịch sang tiếng Hàn, dự kiến xuất bản tại Hàn Quốc vào đầu năm 2022.

Sáng tác

Sớm mai mưa về…

Một sớm mùa thu, cơn mưa ngang qua khi đất trời còn mù sương bảng lảng, đánh thức giấc chiêm bao bằng cái lạnh mơ hồ. Tôi đã thức dậy giữa những chùng chình nhẹ bẫng trong lòng, khó gọi thành tên, dường như là dư âm của cơn mơ dịu dàng…

Mỹ thuật

Tiện ích từ nghệ thuật số

Dưới sự tác động của nền kinh tế số, trong dòng chảy nghệ thuật đương đại, nghệ thuật số không ngừng phát triển và phân nhánh liên tục: tranh số, thực tế tăng cường, thực tế ảo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo... Nhờ vậy, tác phẩm nghệ thuật không chỉ đẹp mà còn ứng dụng, tương tác với người xem nhiều hơn.