Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn

SGGPO
Trong quá trình khai quật và phát lộ tại đền A10, các chuyên gia Ấn Độ và Việt Nam đã phát hiện một Đài thờ sa thạch với Linga-Yoni liền khối, có kích thước 2,24m x 1m68 tại Khu đền tháp Mỹ Sơn.
Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn ảnh 1 Đài thờ sa thạch được các chuyên gia vừa phát hiện tại Mỹ Sơn
Đài thờ sa thạch với Linga-Yoni liền khối còn khá nguyên vẹn. Theo Ông Jalihal Ranganath, Trưởng nhóm công tác bảo tồn: “Đây là một bộ Linga- Yoni liền khối lớn nhất tại khu đền tháp Mỹ Sơn cũng như trong điêu khắc Chăm pa. Với việc phát hiện này, chúng ta đã có một đài thờ hoàn chỉnh thuộc đền A10. Việc phát hiện và phục hồi lại vị trí nguyên gốc cho đài thờ và 04 trụ đá thuộc ngôi đền này đã làm rõ chức năng của ngôi đền, là nơi thờ thần Shiva qua biểu tượng Linga-Yoni và đã trả lại không gian thờ tự như xưa”.

Ông Phan Hộ, Giám đốc Ban Quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn cho biết, việc khai quật và phát lộ tại đền A10 để phục vụ cho công tác trùng tu đã mang lại kết quả lớn. Rất nhiều hiện vật đã được phát hiện, nhất là đài thờ và 04 trụ đá thuộc ngôi đền này. Đặc biệt, đài thờ A10 đã được các chuyên gia nghiên cứu sắp xếp từ hơn 20 mảnh vỡ để trở thành một đài thờ hoàn chỉnh nhất tại di tích Mỹ Sơn.

Với Linga-Yoni to lớn, liền khối và chân đài thờ được trang trí hoa văn, vòm cửa và các đạo sư thuộc phong cách Đồng Dương thế kỷ IX, đài thờ mang giá trị rất cao về văn hóa và điêu khắc nghệ thuật.

Đền A10 được xây dựng vào thế kỷ 9 dưới triều vua Indravarman II, vị vua xây dựng Phật viện Đồng Dương nổi tiếng vào năm 875 SCN. Cùng với đền B4, đền A10 là một trong hai ngôi đền tiêu biểu mang phong cách Đồng Dương tại thung lũng Mỹ Sơn được khai quật vào năm 1903 và 1904. Khi đó, tường phía Nam giáp với A1 còn khá cao.

Từ kết quả khai quật tại Khu đền tháp Mỹ Sơn của các chuyên gia Pháp (EFEO) trong các năm 1903-1904 cho thấy, hầu hết trong lòng các đền thờ đã bị xáo trộn do các cuộc săn lùng báu vật trước khi các chuyên gia Pháp tiếp cận Mỹ Sơn.

Tương tự, đền A10 cũng đã bị xáo trộn trong lòng hố thiêng, sự xáo trộn này đã làm đài thờ A10 sập xuống dưới đáy hố. Với kỹ thuật hạn chế trong giai đoạn khai quật 1903 không thể nâng Linga-Yoni to lớn này lên khỏi hố thiêng.

Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại Khu đền tháp Mỹ Sơn ảnh 2 Linga-Yoni liền khối trong lòng hố thiêng đền A10
Các chuyên gia cho biết thêm, việc tiến hành vệ sinh và khai quật dưới lòng hố các mảnh đá chèn Linga-Yoni rất chặt nên việc nâng những khối đá còn lại của đài thờ dưới lòng hố lên là điều không thể lúc bấy giờ.

Theo nhà nghiên cứu Trần Kỳ Phương, đài thờ đền A10 và A1 ảnh hưởng từ đài thờ Mỹ Sơn E1, nhưng với cách trang trí đơn giản hơn do quá trình thay đổi về kiến trúc đền trong giai đoạn thế kỷ 8 đến nữa sau thế kỷ 9 SCN, từ kiến trúc đền “mở” chuyển sang kiến trúc đền “đóng”.   

Đây là năm thứ 4 trong chương trình hợp tác bảo tồn giữa Việt Nam và Ấn Độ tại Khu đền tháp Mỹ Sơn. Đến nay, đền A10, A11 và A8 và tường bao sắp hoàn thành. Các ngôi đền còn lại thuộc nhóm A sẽ tiếp tục được trùng tu trong năm 2021.

NGỌC PHÚC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đoàn lãnh đạo Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM chúc mừng Nhà Xuất bản Tổng hợp TPHCM. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Ngành xuất bản, in và phát hành sách TPHCM tạo được thương hiệu phát triển vững bền

Phát biểu tại cuộc gặp, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM Phan Nguyễn Như Khuê thay mặt lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM gửi lời thăm hỏi, chúc mừng toàn thể cán bộ, công chức, người lao động Nhà Xuất bản Tổng hợp TPHCM nhân ngày kỷ niệm trọng đại của ngành xuất bản, in và phát hành sách Việt Nam.

Phim

Vui buồn chuyện quảng bá phim

Những con số tiền tỷ cùng các chiến dịch truyền thông quy mô, bài bản từ khâu tiền kỳ cho đến khi phim được phát hành tại rạp ngày càng phổ biến với phim Việt. Các chiến dịch này không quyết định đến thành bại của một bộ phim, nhưng không thể phủ nhận sức ảnh hưởng của nó.  

Âm nhạc

“Dòng sông đa tình” - tự truyện bằng âm nhạc của NSƯT Tố Nga

Sau 30 năm làm nghề, NSƯT Tố Nga mới thực hiện liveshow đầu tiên trong cuộc đời nghệ thuật của mình với tên gọi Dòng sông đa tình vào tối 18-1-2023 tại Nhà hát lớn Hà Nội. NSƯT Tố Nga nói, liveshow kỷ niệm 30 năm là duyên trời định, là món quà tri ân khán giả và là tự truyện bằng âm nhạc của mình.

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Hành trình chiêm nghiệm thanh xuân của Tiến sĩ Đặng Hoàng Ngân

Phía trước của trưởng thành (Quảng Văn và NXB Phụ nữ Việt Nam) của TS Đặng Hoàng Ngân, được xem như hành trình chiêm nghiệm thanh xuân. Cuốn sách giúp các các bạn trẻ sẵn sàng đón nhận tình yêu từ chính bản thân mình, xóa bỏ mọi vướng mắc trong tâm hồn, bình thản đối diện với bản thân và mọi rắc rối, đón nhận yêu thương và những điều tốt đẹp. 

Sáng tác

Bên vàm Khâu Băng

những cánh rừng đước, rừng bần, xanh trong chiều
ráng đỏ
nhưng con tàu năm xưa vắng trên bến cũ
vàm Khâu Băng nghiêng nghiêng theo sóng

Mỹ thuật