Khẩn trương sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn
Trong phiên thảo luận tại tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, 3 dự thảo luật: Đất đai (sửa đổi), Nhà ở (sửa đổi) và Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) mà Chính phủ trình Quốc hội tại kỳ họp này có mối quan hệ trực tiếp, khăng khít với nhau, tác động trực tiếp tới nguồn lực phát triển đất nước, tác động đến chỗ ở, tài sản và sinh kế của người dân.
Thủ tướng cho biết, vừa qua, khi lấy ý kiến của người dân về 3 dự thảo luật, đã có khoảng 885.000 lượt ý kiến. Các ý kiến phản biện đã được Chính phủ chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu và tiếp thu.
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, trong 3 luật trên, quan trọng nhất là Luật Đất đai. Trong Luật Đất đai, quan trọng nhất là “phân loại đất, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất”. Dự thảo luật lần này có sự thay đổi đáng kể, không quy định quá chi tiết các loại đất mà thay vào đó phân thành 3 nhóm chính: nhóm đất nông nghiệp, nhóm đất phi nông nghiệp và nhóm đất dự trữ phát triển.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng thông tin, cùng với sửa đổi các luật: Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, Chính phủ đang chỉ đạo khẩn trương sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, để tiến tới chỉ xây dựng một quy hoạch thống nhất trong phạm vi một đơn vị hành chính. Đối với lĩnh vực đất đai, chỉ còn quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, quy hoạch sử dụng đất an ninh. Đối với cấp tỉnh, tới đây sẽ không lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất độc lập. Đối với cấp xã, kế hoạch sử dụng đất được lập theo hướng đơn giản, số hóa và lồng ghép vào các quy hoạch.
Liên quan tới vấn đề thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ tái định cư, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng phải bảo đảm tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và thể chế hóa Nghị quyết 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai; các luật, nghị quyết có liên quan để làm sao chặt chẽ và không lạm dụng việc thu hồi, không tạo ra những khó khăn cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.
“Không nên quy định quá cứng ở trong luật về các tiêu chí để khi cần còn điều chỉnh, đảm bảo giá đất phục vụ mục tiêu phát triển từng thời kỳ”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
Thường xuyên rà soát giá đất
Ghi nhận dự thảo đã cho phép điều chỉnh bảng giá đất trước chu kỳ 3 năm, đảm bảo phù hợp hơn với thực tế, nhưng ĐB Phạm Văn Thanh (Đoàn TPHCM) đề nghị bổ sung rõ quy định về trách nhiệm tổ chức rà soát khi có dấu hiệu biến động, cùng trách nhiệm báo cáo, giải trình kết quả rà soát. Việc rà soát phải được thực hiện có trách nhiệm trên cơ sở thông tin đáng tin cậy, không chạy theo biến động giá “ảo”.
Theo ĐB Phạm Văn Thanh, phải giải thích được các căn cứ chủ yếu hình thành mức giá (dữ liệu đầu vào, tiêu chí áp dụng, lý do chênh lệch giữa các khu vực) mới tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan kiểm chứng, giám sát thực chất. ĐB đề nghị bổ sung quy định công khai (ở mức phù hợp) các căn cứ chủ yếu hình thành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh, đồng thời thiết lập cơ chế tiếp nhận và giải trình ý kiến về dữ liệu đầu vào mà không làm phát sinh thêm tầng thủ tục hay hội đồng thẩm định mới.
Từ góc nhìn tiếp cận toàn bộ quá trình thực hiện dự án và giải quyết các "điểm nghẽn" thực tế, ĐB Dương Minh Tuấn đề nghị nhìn nhận dự án sử dụng đất đai như một chuỗi liên tục từ lúc tiếp cận đất, lựa chọn nhà đầu tư, xác định nghĩa vụ tài chính, đến giao đất.
Để cải cách thủ tục thực chất, theo ĐB, cần quán triệt nguyên tắc "kết quả pháp lý của thủ tục trước phải được công nhận ở thủ tục sau" (nếu thông tin không thay đổi).
Một đề xuất đáng lưu ý nữa của ĐB Dương Minh Tuấn là việc mở cơ chế ngoại lệ hẹp cho việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính đất đai khi chuyển nhượng dự án đình trệ. ĐB đề nghị đối với các dự án đã đình trệ do chủ đầu tư cũ hoàn toàn mất năng lực tài chính, thì cho phép chuyển nhượng dự án khi nghĩa vụ tài chính đất đai đã được xác định rõ, bên nhận chuyển nhượng có năng lực cam kết kế thừa toàn bộ nghĩa vụ và có biện pháp bảo đảm chắc chắn (như bảo lãnh ngân hàng hoặc ký quỹ).
