“Bộ não số” điều hành sân bay thông minh
Toàn bộ hạ tầng công nghệ thông tin được thiết kế theo các tiêu chuẩn mới nhất của Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế và Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế với khả năng mở rộng, cập nhật công nghệ trong tương lai. Điểm nhấn trong hệ thống công nghệ là Trung tâm điều hành sân bay thông minh (Smart APOC), được xem như “bộ não số” của sân bay Long Thành với nhiệm vụ giám sát, điều hành tập trung các hệ thống kỹ thuật, an ninh, giao thông và hoạt động khai thác. Có thể kể đến các công nghệ lõi áp dụng tại Smart APOC như: AODB - trung tâm dữ liệu vận hành sân bay; A-CDM - hệ thống phối hợp ra quyết định khai thác bay; AI và Big Data phục vụ dự báo, cảnh báo, tối ưu vận hành cùng AMS, nền tảng quản trị tổng thể sân bay thông minh. Các công nghệ này đều do Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ.
Cùng với trung tâm điều hành, hành trình của hành khách cũng được số hóa ở nhiều khâu, với việc tra cứu thông tin liên quan chuyến bay, khu vực làm thủ tục, cửa khởi hành… thông qua ứng dụng iACV và làm thủ tục trực tuyến, đăng ký sinh trắc học qua ứng dụng iACV, VNeID. Cùng đó, các quy trình thủ tục tự động được tích hợp đồng bộ trong hệ thống máy móc tại 96 kiosk check-in và 64 hệ thống Self Bag Drop tích hợp sinh trắc học, giúp hành khách tự gửi hành lý. Sân bay Long Thành cũng có 12 làn kiểm soát an ninh tự động nhận diện khuôn mặt; 28 máy soi chiếu CT và 28 bộ trả khay tự động ATRS. Công nghệ CT tạo hình ảnh 3D giúp rút ngắn thời gian kiểm tra khi hành khách không phải lấy laptop, chất lỏng, thiết bị điện tử ra khỏi hành lý.
Hướng tới sân bay xanh
Một trong những hệ thống công nghệ quan trọng là hệ thống xử lý hành lý (BHS) thông minh, sử dụng công nghệ ICS với công suất xử lý 9.157 kiện hành lý/giờ, tổng chiều dài băng tải lên tới 24km. Đội ngũ kỹ thuật ACV trực tiếp tích hợp hệ thống BHS với AODB và hệ thống khai thác khác, giúp dữ liệu hành lý được kết nối với trung tâm điều hành, phục vụ công tác giám sát và xử lý thông tin. Tại sân đỗ máy bay, công nghệ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ với hệ thống IASS tích hợp và điều phối thiết bị tại khu vực dẫn đỗ, camera, IoT, cảm biến và các hệ thống liên động an toàn. Sân bay có 130 hệ thống dẫn đỗ máy bay thông minh VDGS với camera quang học, cảm biến laser và radar tự động hỗ trợ phi công đưa máy bay vào đúng vị trí, kể cả trong điều kiện tầm nhìn thấp…
Nếu công nghệ số tạo nên “bộ não” thì các giải pháp xanh lại tạo nền tảng phát triển bền vững cho sân bay Long Thành. Đáng kể là hệ thống xử lý và tái sử dụng nước được ứng dụng công nghệ sinh học bậc cao mô phỏng rễ cây tự nhiên, giúp tiết kiệm 70%-80% diện tích và tăng 30%-35% hiệu suất xử lý; khoảng 30% lượng nước sau xử lý được tái sử dụng tưới cây, xả bồn và rửa đường. Sân bay Long Thành cũng được quy hoạch xây dựng hệ thống năng lượng mặt trời và các nền tảng sẵn sàng để vận hành giao thông xanh với mạng lưới trạm sạc công suất 3.000kW, phục vụ đồng thời 180 ô tô, 24 xe buýt, 70 taxi và 450 xe máy điện.
Một điểm đáng chú ý là hệ thống tra nạp nhiên liệu ngầm với thiết kế tích hợp quá trình giám sát, điều khiển tự động thông qua Fuel Control & SCADA, theo dõi áp suất, lưu lượng, nhiệt độ, tình trạng van và cảnh báo rò rỉ. Hệ thống tra nạp ngầm cũng được xây dựng để kết nối trực tiếp, không cần dùng xe bồn vận chuyển. Theo định hướng của ACV, mục tiêu không chỉ là đưa công nghệ vào sân bay mà từng bước đưa công nghệ thành một phần tự nhiên của hành trình hành khách và hoạt động khai thác.
Khi đi vào khai thác, sân bay Long Thành không chỉ giải tỏa áp lực cho sân bay Tân Sơn Nhất mà còn trở thành hạt nhân của một không gian phát triển mới, kết nối TPHCM, Đồng Nai và các địa phương trong vùng. Với nền tảng công nghệ được đầu tư ngay từ đầu và mục tiêu tự chủ công nghệ lõi, dự án sân bay Long Thành sẽ phát triển xanh, bền vững, đủ năng lực cạnh tranh với các cảng hàng không lớn trong khu vực.
