Thiếu “nhạc trưởng”quản lý di sản

Việt Nam có may mắn sở hữu 7 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới do UNESCO chứng nhận. Đó là nguồn tài nguyên vật chất, cung cấp các sản phẩm, loại hình dịch vụ du lịch, văn hóa hấp dẫn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Thế nhưng, thế mạnh ấy không những chưa được khai thác, phát huy đúng tầm mà một số còn đang rơi vào tình trạng báo động vì thiếu một “nhạc trưởng” tài ba.

Vừa qua, Bộ VH-TT-DL cùng đại diện sở VH-TT-DL các tỉnh, TP, Ban Quản lý các khu di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới ở Việt Nam đã lần đầu tiên cùng ngồi lại để nhìn nhận thực trạng và chia sẻ những vướng mắc, bất cập trong việc quản lý, bảo tồn, khai thác, phát huy giá trị các di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới ở Việt Nam.

Một thực tế dễ nhận thấy là hầu hết các di sản đã có quy hoạch tổng thể bảo tồn, phát huy giá trị, được quan tâm tu bổ, bảo quản, chống xuống cấp, giữ gìn môi trường, cảnh quan thiên nhiên… Song, quy chế quản lý, bảo tồn còn thiếu và chưa đồng bộ. Bộ máy quản lý các di sản hiện nay rất khác nhau, việc phân cấp, giao trách nhiệm cho các đơn vị quản lý còn nhiều bất cập, chưa tương xứng với tầm vóc các di sản thế giới.

Phân tích điều này, ông Nguyễn Thế Hùng, Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa Bộ VH-TT-DL cho biết, trong khi Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế là đơn vị cấp sở, trực thuộc sự quản lý của UBND cấp tỉnh thì Trung tâm Bảo tồn di sản thành nhà Hồ lại là một đơn vị trực thuộc Sở VH-TT-DL Thanh Hóa; Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa Hội An và Ban Quản lý di tích và du lịch Mỹ Sơn lại là các cơ quan chức năng trực thuộc huyện, TP của tỉnh. Sự không đồng bộ này cũng dẫn tới năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý, bảo tồn di sản còn thiếu và yếu; sản phẩm du lịch gắn với từng khu di sản chưa thể hiện được nét đặc thù…
 
Bà Phạm Thùy Dương, Trưởng ban Quản lý di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, cũng chia sẻ rằng, việc quản lý di sản này hiện nay chủ nhà lại không có cơ chế, chức năng xử lý những vi phạm xảy ra trong chính ngôi nhà của mình. Việc phân quyền quản lý cho ban quản lý khu di sản thiên nhiên rất hạn chế. Việc xử lý các vi phạm xảy ra rất mất thời gian và khó triệt để. Có lẽ đây cũng là nguyên nhân khiến Vịnh Hạ Long hiện đang phải vật lộn để thoát khỏi “danh sách đen” - danh sách các di sản mà UNESCO khuyến nghị về bảo tồn.

Để quản lý, bảo tồn và phát huy tốt một di sản văn hóa đòi hỏi phải có sự thống nhất điều hành của một cấp quản lý hành chính nhà nước nhất định, toàn diện và trực tiếp, đủ sức làm “nhạc trưởng” để gắn kết được “nhà quản lý”, “nhà khoa học” và “nhà dân”.

Hơn nữa, mọi chủ trương, chính sách, định hướng phát triển phải làm rõ được trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, cơ quan, đồng thời phải gắn chặt với ý thức trách nhiệm của cả cộng đồng, các tổ chức chính trị - xã hội, từng người dân; đặc biệt, phải được thể hiện một cách cụ thể, công khai, dân chủ, công bằng thông qua các văn bản quy phạm pháp luật.

Đúng như ông Nguyễn Chí Trung, Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An đã nhận định, sự sai lầm, mất mát về kinh tế có thể làm lại, nhưng về di sản văn hóa, thiên nhiên thì khó có thể phục hồi lại được.

MAI AN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Hành trình trưởng thành của tuổi trẻ

Phim 11 tháng 5 ngày mang đến cho người xem những phút giây giải trí nhẹ nhàng và thư giãn, khi cùng dõi theo hành trình trưởng thành của những người trẻ. 

Âm nhạc

Đen mang liveshow lên Netflix: Từ hành trình âm nhạc không ai hiểu đến sự đồng điệu hàng triệu con tim

Từ 0 giờ ngày 1-10, “Show của Đen” sẽ chính thức được trình chiếu trên Netflix tại Việt Nam và một số quốc gia như Brunei, Campuchia, Đông Timor, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thái Lan, Philippines... Cùng thời điểm, show được đăng tải lên kênh YouTube của Đen, bản audio các phần trình diễn cũng có mặt trên nền tảng nhạc số.

Sân khấu

Cải lương hài Chú Cuội và cây đa thần

Vào lúc 15 giờ ngày 21-9, Đài Truyền hình TPHCM - Kênh HTVC Thuần Việt phát sóng vở cải lương hài Chú Cuội và cây đa thần (tác giả và đạo diễn: Hoàng Duẩn, chuyển thể: Tô Thiên Kiều, biên tập: Cẩm Linh). Vở có sự tham gia biểu diễn của các nghệ sĩ: NSƯT Lê Thiện, NSƯT Tú Sương, nghệ sĩ Bạch Long, Dũng Nhí, Linh Trung… 

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Biển xanh, mây trắng

Màu áo xanh như lúa
Màu áo trắng như mây
Lúa mênh mang nỗi nhớ
Mây lững lờ đảo xa

Mỹ thuật

Họa sĩ Bùi Quang Lâm: Viết và vẽ để trả nợ ân tình

Hồi dịch Covid-19 chưa bùng phát, họa sĩ Bùi Quang Lâm cũng thường lui đến trụ sở Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật TPHCM (số 81 Trần Quốc Thảo) để “quần anh hội” cùng chiến hữu. Khi cuốn truyện ký Đất K xuất bản, nhiều chiến hữu của ông té ngửa, bởi ngoài tài vẽ tranh, thì ngón nghề viết văn của Bùi Quang Lâm cũng không tệ.