Tham dự hội thảo có đại diện các sở, ban, ngành, doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo và diêm dân 8 địa phương có ngành sản xuất muối của TPHCM, gồm: Bà Rịa, Phước Thắng, Long Hương, Long Điền, Long Sơn, An Thới Đông, Cần Giờ, Thạnh An.
Theo ông Vũ Ngọc Đăng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, diện tích sản xuất muối toàn thành phố năm 2026 còn 1.954ha. Mỗi niên vụ dù sản lượng bình quân đạt 130.000-134.000 tấn, nhưng giá trị thương mại thấp, từng phải vận động thu mua “giải cứu”. Do vậy, cần có giải pháp căn cơ, vừa bảo tồn giá trị văn hóa làng nghề, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế.
Theo đó, Dự thảo đề án đề xuất duy trì ổn định 1.000ha đất sản xuất muối cho đến năm 2030. Cụ thể, xã An Thới Đông 870ha, Thạnh An 80ha và Long Điền 50ha, trong đó vùng muối trọng điểm được bảo vệ nghiêm ngặt để đảm bảo sản lượng khoảng 90.000-100.000 tấn/năm, giá trị 200-250 tỷ đồng.
Đề án cũng đề xuất, giai đoạn 2026-2030 sẽ ưu tiên thực hiện 17 dự án về nâng cấp thủy lợi, trải bạt HDPE, cải thiện kho chứa và phát triển du lịch trải nghiệm làng nghề... với tổng kinh phí 122,45 tỷ đồng.
Tiến sĩ Nguyễn Trọng Uyên (Trường ĐH Tài chính - Marketing) phát biểu tại hội thảo. Ảnh: THÀNH HUY
Theo Tiến sĩ Nguyễn Trọng Uyên (Trường Đại học Tài chính - Marketing), hiện có gần 70% sản lượng muối phụ thuộc thương lái ngoài địa bàn thành phố. Cho nên cần phải quy hoạch lại ruộng muối, mở rộng ô kết tinh để áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất được thuận lợi hơn và tăng cường liên kết tiêu thụ.
PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình, Quyền Viện trưởng Viện Phát triển chính sách và năng lực lãnh đạo (ĐHQG TPHCM) kiến nghị bổ sung các chỉ tiêu về hiệu quả kinh tế, năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững, đồng thời tháo gỡ vướng mắc pháp lý đất đai.
Từ thực tế sản xuất, ông Ngô Văn Hiền, một diêm dân của xã Long Điền cho biết, việc trải bạt HDPE giúp nâng cao năng suất, chất lượng muối, nhưng thời tiết cực đoan vẫn là rủi ro lớn. Ông kiến nghị tiếp tục đầu tư hạ tầng, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối tiêu thụ để diêm dân yên tâm giữ nghề.
Kết luận hội thảo, ông Vũ Ngọc Đăng đề nghị các đơn vị tiếp thu ý kiến, hoàn thiện dự thảo đề án trình UBND TPHCM phê duyệt, hướng đến phát triển ngành muối bền vững và bảo đảm sinh kế lâu dài cho diêm dân.