LTS: Sông Hồng giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của Hà Nội, nhưng giá trị của dòng sông chưa được khai thác tương xứng với nhịp bước mới của thủ đô. UBND TP Hà Nội đã báo cáo về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000, để thực hiện dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, đồng thời tổ chức lấy ý kiến từ ngày 7-9 đến ngày 27-9-2026.
Không gian chiến lược về cảnh quan, giao thông, phát triển đô thị
Theo Quy hoạch, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là 1 trong 9 động lực phát triển của Thủ đô Hà Nội. Đây cũng là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ dọc hai bên sông.
Phạm vi nghiên cứu dự án kéo dài khoảng 40km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc 16 xã, phường của Hà Nội. Tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.418ha, dân số hiện trạng gần 280.000 người. Khu vực quy hoạch có giá trị lớn về lịch sử, văn hóa với 123 công trình di tích, trong đó có 1 di tích quốc gia đặc biệt, 26 di tích cấp quốc gia, 35 di tích cấp thành phố, 61 di tích chưa xếp hạng. Ngoài ra còn có 14 địa điểm lưu niệm các sự kiện cách mạng, kháng chiến.
Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được định hướng trở thành không gian chiến lược về cảnh quan, giao thông và phát triển đô thị của thủ đô, với tư duy tổ chức không gian mới, chuyển từ mô hình đô thị “quay lưng ra sông” sang “quay mặt vào sông”. Qua đó khai thác hiệu quả giá trị cảnh quan, văn hóa, lịch sử của sông Hồng và tạo diện mạo đô thị hiện đại, văn minh.
Một trong những nguyên tắc cốt lõi của quy hoạch là “thích ứng với lũ”, đặt yêu cầu an toàn hệ thống đê điều và khả năng thoát lũ của sông Hồng lên hàng đầu. “Nguyên tắc cốt lõi là không thu hẹp không gian thoát lũ và không đề xuất giải pháp xây đê mới nằm trong đê cũ”, báo cáo của TP Hà Nội nêu.
3 phân đoạn không gian
* Từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long: Diện tích khoảng 3.436ha, dân số khoảng 160.000 người. Khu vực này được định hướng tái thiết đô thị, cải tạo, chỉnh trang các làng xóm truyền thống; phát triển công viên sinh thái, bảo tồn tự nhiên và các không gian thể dục, thể thao.
* Từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì: Diện tích khoảng 4.548ha, dân số khoảng 541.000 người. Đây là khu vực trọng tâm - “phòng khách đô thị”, tập trung phát triển các khu vực tái thiết đô thị, trung tâm dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo và các công trình điểm nhấn liên kết Hồ Tây - Cổ Loa.
* Từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở: Diện tích khoảng 3.435ha, dân số khoảng 499.000 người. Khu vực này tập trung các cụm công viên, phát triển đô thị (khu đô thị định cư và đa mục tiêu tại phường Lĩnh Nam), khu dịch vụ - thương mại, khu bảo tồn làng nghề Bát Tràng và các không gian nông nghiệp sinh thái.
Bên cạnh đó, TP Hà Nội định hướng các giải pháp cảnh quan được nghiên cứu theo hướng linh hoạt, như công trình có thể tháo dỡ, đê lũ sinh thái dạng bậc thang, vườn mưa giữ phù sa. Tuyến đường bộ được định hướng bám sát hệ thống đê hiện hữu, tận dụng hạ tầng sẵn có và đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về phòng, chống lũ.
Không gian hai bên sông được tổ chức thành hành lang xanh đặc trưng, kết hợp cây xanh, mặt nước, không gian văn hóa - lịch sử, công viên, dịch vụ du lịch, vui chơi giải trí và các công trình công cộng. Đây sẽ là không gian tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội, du lịch, qua đó phát huy giá trị sông Hồng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Trục đô thị có kết nối tốt hơn
Trong tổ chức không gian, 3 định hướng “An toàn - Sinh thái - Giao thông” được ưu tiên. Các khu vực thoát lũ được tích hợp giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu, thiên tai, bảo đảm tiêu thoát nước tự nhiên và phù hợp với cảnh quan bãi sông.
Cùng với đó, hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật được phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ, liên hoàn. Mạng lưới đường ven sông kết nối với các tuyến trục, các cầu qua sông, giao thông đường bộ, đường thủy và đường sắt đô thị, tạo sự liên kết giữa hai bờ sông Hồng, nâng cao khả năng tiếp cận hạ tầng, mở rộng không gian phát triển mới cho thủ đô.
Với trục đại lộ, TP Hà Nội sẽ xây dựng sông Hồng từ một không gian còn bị chia cắt bởi hệ thống đê, hạ tầng thiếu đồng bộ, khả năng tiếp cận hạn chế trở thành một trục đô thị có kết nối tốt hơn, nhiều không gian xanh và công cộng hơn, đồng thời tạo thêm điều kiện cho hoạt động văn hóa, du lịch, thương mại, dịch vụ, sinh hoạt cộng đồng. Người dân có thêm khả năng tiếp cận các công viên, đường dạo, không gian cộng đồng, thể dục thể thao, văn hóa, lễ hội và cảnh quan ven sông theo các khu vực được quy hoạch phù hợp. Hệ thống giao thông ven sông, cầu vượt sông, đường bộ, đường thủy được định hướng kết nối thành hệ thống liên hoàn, mở rộng khả năng đi lại và liên kết giữa hai bờ sông, giữa khu vực ven sông với các khu vực phát triển khác.
Về quy hoạch xây dựng nhà ở, tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.418ha, dân số dự báo từ 800.000 đến 1,2 triệu người. Chỉ tiêu sử dụng đất dân dụng khoảng 55m2/người; chỉ tiêu sử dụng đất đơn vị ở khoảng 15m2/người. Mật độ xây dựng gộp tại khu dịch vụ - công cộng khoảng 60%; nhóm nhà ở 35% - 40%; khu công viên chuyên đề 25% và khu công viên công cộng 5%. Tầng cao công trình phổ biến từ 30 - 45 tầng. Công trình điểm nhấn, biểu tượng đô thị là Tháp Kỷ nguyên cao 109 tầng. Đối với các làng xóm truyền thống, tầng cao dự kiến 3 tầng và sẽ được đánh giá theo tiêu chí cụ thể của từng dự án trong quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.
