Tại dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), một số ĐB quan tâm tới đề xuất bỏ hình phạt tử hình ở 6 tội danh (trong đó có tội mua bán trái phép chất ma túy). Chỉ giữ lại hình phạt tử hình ở 4 tội danh (tội phản bội Tổ quốc, tội giết người, tội sản xuất trái phép chất ma túy, tội khủng bố).
Mục đích để đảm bảo thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình theo chủ trương cải cách tư pháp và định hướng của Hiến pháp năm 2013 về tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người...
Với đề xuất trên, ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị cân nhắc bỏ hình phạt tử hình của tội "Mua bán trái phép chất ma túy".
"Tôi đề nghị ban soạn thảo cân nhắc, nên giữ lại án tử hình đối với tội này. Tình hình mua bán trái phép chất ma túy có số lượng lớn còn tồn tại. Do đó, án tử hình với tội danh này nên được giữ lại... Giữ hình phạt tử hình với tội này cho tới khi tình hình ma túy trong nước giảm, lúc đó sẽ đề xuất mức phạt khác là hợp lý”, ĐB Phạm Văn Hòa nêu quan điểm.
ĐB Nguyễn Thanh Sang (TPHCM) cũng bày tỏ băn khoăn với đề xuất trên. Ông cho rằng, nên giữ lại hình phạt tử hình đối với 2 tội danh "Mua bán trái phép chất ma túy" và "Hiếp dâm người dưới 16 tuổi".
Phân tích thực trạng ma túy bán trái phép chất ma túy hiện nay vẫn ở mức phức tạp, có thể hành vi "sản xuất" ở nước ngoài, nhưng để tiêu thụ, đến được tay người sử dụng phải qua "mua bán", ĐB Nguyễn Thanh Sang băn khoăn. Nếu bỏ án tử hình tội này sẽ không tạo ra sức răn đe và có thể Việt Nam sẽ trở thành điểm trung chuyển ma túy khu vực...
Giải trình, làm rõ thêm quan điểm, ý kiến của các ĐB Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình nhằm thể chế hóa chủ trương nhất quán của Đảng về cải cách tư pháp, giảm hình phạt tử hình và hạn chế áp dụng hình phạt này trên thực tế. Đồng thời phù hợp với xu hướng tiến bộ và hội nhập của pháp luật hình sự.
Đây là chính sách được thực hiện có lộ trình qua nhiều lần sửa đổi Bộ luật Hình sự và từ năm 1985 đến nay, đã giảm tử hình từ 44 tội danh xuống còn 10 tội danh tại dự thảo hiện hành.
Đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, mặc dù đây là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm, nhưng Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, từ thực tiễn đấu tranh với loại tội phạm này cho thấy, nhiều đối tượng phạm tội chưa nhận thức đầy đủ pháp luật. Họ bị lôi kéo, dụ dỗ, thậm chí là lừa gạt, ép buộc.
Những đối tượng này vẫn có thể cảm hóa, giáo dục và lập công chuộc tội. Do vậy, áp dụng hình phạt nghiêm khắc nhất là tử hình đối với họ là chưa thực sự phù hợp...
Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, các cơ quan, bộ ngành liên quan, tiếp tục nghiên cứu tiếp thu đầy đủ các ý kiến của các ĐB Quốc hội, báo cáo Chính phủ để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.
