Trước nạn suy thoái kinh tế: Hãy hành động, không chần chừ!

Diễn đàn kinh tế thế giới - World Economic Forum (WEF) được tổ chức cuối tháng giêng hằng năm tại Davos, Thụy Sĩ, được coi là “ngôi đền” quy tụ những nhà chính trị, nhà hoạt động kinh tế quyền năng nhất thế giới. Nhưng Davos lần thứ 39 năm nay (khai mạc ngày 28-1-2009) vắng bóng nhiều gương mặt lừng lẫy một thời. Sau khi cơn bão khủng hoảng thổi qua, họ không còn được mời tới tham dự diễn đàn quan trọng bậc nhất được mệnh danh là “có ảnh hưởng quyết định tới vận mệnh kinh tế toàn cầu” này.

Không “danh phận”, chẳng hộ chiếu…

John Thain, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Ngân hàng Merrill Lynch bị cho nghỉ việc chỉ ít lâu trước khi hội nghị ở Davos khai mạc. Ông ta từng muốn đến đó để “duy trì mối quan hệ với những khách hàng quan trọng”. Nhưng mối quan hệ nào mà một vị tổng giám đốc - người vừa làm “đắm chiếc xuồng” của doanh nghiệp mình - còn có thể duy trì? Robert Rubin, Bộ trưởng Tài chính thời Tổng thống Bill Clinton, cố vấn kinh tế của ông Barack Obama, trong nhiều năm vốn là một trong những “ngôi sao” ở Davos. Nhưng vài ngày trước, ông đã phải rút khỏi ban lãnh đạo tập đoàn ngân hàng khổng lồ Citigroup, bị “tàn phá” nặng nề bởi cơn khủng hoảng tài chính, khiến nhà nước (Mỹ) phải đổ vào 300 tỷ USD để cứu trợ…

Ông Klaus Schwab, chủ tịch Diễn đàn kinh tế thế giới 2009

Ở WEF năm nay, đáng lẽ nhà công nghiệp Ấn Độ Ramalinda Raju - chủ nhân sáng lập Công ty tin học Satyam Computer Services - sẽ chủ tọa một cuộc hội thảo về thị trường tài chính. Nhưng hai tuần trước đó, cơ quan hữu quan nước Ấn đã thu giữ hộ chiếu của ông này do Ramalinda Raju bị kết tội gian lận báo cáo tài chính nhằm che đậy một “lỗ thủng” trị giá 1 tỷ USD.

Huang Guangyu, “đại gia” Trung Quốc, chủ tập đoàn điện máy Gome, sau hai tháng trời lẩn tránh, tuần trước đã bị bắt giữ. Nhưng số phận của Adolf Merckle, 74 tuổi, còn bi thảm hơn. Là chủ tập đoàn dược phẩm đa quốc gia của Đức mang tên ông, thuộc danh sách 100 chủ doanh nghiệp giàu nhất thế giới, Merckle đã tự tử hai tuần trước bằng cách gieo mình xuống gầm tàu hỏa…

Trải qua nhiều thập kỷ, năm chữ “Davos” đã trở thành huyền thoại: Những nhân vật tham dự WEF đến từ khắp các quốc gia trên thế giới được coi là thuộc “tầng lớp tinh hoa xuyên quốc gia”, được gọi là những người “siêu đẳng cấp”, “các ông chủ hoàn vũ” hay vắn tắt là “Davosman” (“người Davos”), làm thành một tầng lớp lãnh đạo vượt lên trên biên giới các quốc gia, quyền lực hơn chính phủ mỗi nước, ràng buộc lẫn nhau bởi lợi ích chung, trung thành với tư tưởng kinh tế tân tự do.

Mỗi năm, họ tới Davos để thảo luận về những vấn đề kinh tế - tài chính nóng bỏng nhất, vạch đường hướng phát triển cho nền kinh tế toàn cầu. Các cuộc thảo luận này sẽ chi phối chính sách phát triển và lộ trình thực hiện của chính phủ các nước…

Những vị khách mời mới

Chỉ trong có một năm, cơn bão tài chính đã làm “bay” không ít “Davosman”. Những người từng tham gia vạch ra chiến lược phát triển cho cả trái đất giờ phải cầu cứu tới sự giúp đỡ của nhà nước. Từ Anh tới Bỉ, các vụ “giải cứu” ngân hàng khiến cho ngân sách chính phủ bị thâm hụt nặng...

Trước sự thay đổi của cục diện kinh tế thế giới, nhà kinh tế lão luyện chịu trách nhiệm tổ chức Hội nghị Davos 2009 năm nay - ông Klaus Schwab người Thụy Sĩ, đã có ý tưởng mới. Lần đầu tiên Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo xuất hiện ở Davos, bên cạnh Thủ tướng Nga Vladimir Putin. Hai nhà lãnh đạo chính trị của hai cường quốc đang lên - bức thông điệp gửi đi đã rõ.

Thế giới cần phải thay đổi. “Hãy hành động!” - cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton kêu gọi. Suy thoái kinh tế đang ngày càng lan rộng, giờ không phải là lúc chần chừ trước những quyết định khó khăn.

Các cuộc thảo luận ở Davos diễn ra trong tuần lễ qua có thể tóm tắt theo 5 chủ đề chính. Thứ nhất, phải có sự phối hợp lãnh đạo toàn cầu tốt hơn. Cụ thể, các nước phải hợp tác với nhau (về kinh tế, tài chính, tiền tệ...) để cùng vực dậy nền kinh tế, tránh sa vào chủ nghĩa bảo hộ vì điều đó sẽ chỉ làm cho cuộc suy thoái thêm trầm trọng và kéo dài hơn mà thôi.

Thứ hai, tăng cường kiểm soát tài chính. Hầu hết các nhà kinh tế hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng đều nhất trí rằng các quy định, luật pháp thuộc lĩnh vực này cần được xem xét lại, thực tế cho thấy không thể để các ngân hàng, thị trường chứng khoán “tự kiểm soát, tự điều chỉnh”.

Thứ ba, hướng tới (phát triển) những giá trị bền vững. Ông Stephen Green, Chủ tịch Ngân hàng HSBC, một trong những ngân hàng lớn trên thế giới “vượt bão” mà không cần tới sự trợ giúp của nhà nước, cho rằng sự tin cậy đã bị đánh mất (của người dân, người tiêu thụ) không thể tìm lại được chỉ bằng những quy định, luật lệ mới, mà cần phải xác định lại các giá trị  (của việc kinh doanh, phát triển, xem lại mối quan hệ giữa đạo đức và kinh doanh, thay vì chỉ chạy theo lợi nhuận), đó là một trong những bài học quan trọng nhất cần rút ra từ cơn khủng hoảng lần này.

Thứ tư, tăng cường các chính sách xã hội của nhà nước. Theo số liệu của Văn phòng việc làm quốc tế, năm nay cơn khủng hoảng sẽ đẩy khoảng 50 triệu người vào cảnh thất nghiệp. Đây là cơ hội để các quốc gia xây dựng và phát triển chương trình xã hội của mình. Bản tham luận của thủ tướng Trung Quốc dẫn ra một danh sách dài những biện pháp nhằm tăng cường bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm sức khỏe, hưu trí… Những ưu điểm của mô hình xã hội các nước châu Âu (y tế, giáo dục, người già…) cũng được xem xét.

Cuối cùng, cần có một thế giới tôn trọng môi trường hơn. Cựu Phó Tổng thống Mỹ Al Gore cho biết Tổng thống Obama rất quan tâm tới những vấn đề bảo vệ môi trường, nếu chính phủ các nước cùng cố gắng như vậy thì tương lai trái đất sẽ tốt đẹp hơn…

Sau Davos, cuộc họp của G-20 diễn ra tại London (Anh) tháng 4 tới có tầm quan trọng đặc biệt. Hội nghị sẽ xác định những nhu cầu mới của thế giới thời hậu khủng hoảng.

NGUYỄN VŨ
(theo Courrier International và Le Temps)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chuyện đó đây

Ấn Độ có ứng dụng mới thay WhatsApp

Giữa những tranh cãi xung quanh cáo buộc sử dụng công cụ gián điệp Pegasus của WhatsApp đối với công dân Ấn Độ, Chính phủ Ấn Độ đã tung ra một nền tảng nhắn tin chính thức có tên Sandes. 

Chính trường thế giới

Thụy Điển: Thủ tướng đầu tiên bị phế truất

Ngày 21-6, kênh CNN đưa tin Quốc hội Thụy Điển đã tiến hành cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Thủ tướng Stefan Löfven, lãnh đạo của đảng Dân chủ xã hội. Với 181 phiếu thuận/349 phiếu, ông Löfven là thủ tướng đầu tiên của Thụy Điển rời khỏi chức vụ theo hình thức này.