Tư vấn Kinh tế - Pháp luật

° Ngày 20-9-2011, Công ty TNHH A của chúng tôi ký hợp đồng mua của Công ty TNHH B 20.000 tấn hàng, giao hàng tháng 12-2011. Tại Điều 14 của hợp đồng các bên thỏa thuận: “Nếu bất kỳ bên nào không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ hợp đồng vì các trường hợp bất khả kháng như bão, động đất, lũ lụt, hỏa hoạn, núi lửa phun trào, chiến tranh, đình công, bạo động của quần chúng, lệnh cấm của Chính phủ, nhà máy sản xuất đóng cửa thì được miễn trách nhiệm”. Đến hạn giao hàng chúng tôi đã nhiều lần gọi điện thoại nhắc bên B và bên B cũng đã cam kết giao hàng nhưng vẫn không giao hàng như đã thỏa thuận trong hợp đồng. Ngày 20-12-2011 chúng tôi nhận được một “Giấy chứng nhận bất khả kháng” từ bên B đối với Hợp đồng số 02/11 (là hợp đồng giữa bên B ký với bên thứ ba cung cấp hàng hóa cho B ký ngày 4-7-2011). Ngày 20-6-2012 chúng tôi nhận tiếp bản photo “Giấy chứng nhận bất khả kháng” thứ hai đề ngày 21-1-2012 của bên B gửi. Sau đó bên B gửi tiếp bản photo “Giấy chứng nhận bất khả kháng” thứ ba đề ngày 5-5-2012. Hai “Giấy chứng nhận bất khả kháng” thứ nhất và thứ hai do Tham tán thương mại của Đại sứ quán của nước người cung cấp hàng cho bên B đóng trên lãnh thổ của bên B cấp. “Giấy chứng nhận bất khả kháng” thứ ba do Ủy ban xúc tiến thương mại quốc tế của nước người cung cấp hàng cho bên B cấp. Trong cả ba giấy đều xác nhận “ở nước người cung cấp hàng hóa cho bị đơn bị mưa lớn và xảy ra lũ lụt, đường sá bị sụt lún, hư hỏng nặng, không chở nguyên vật liệu vào nhà máy được và nhà máy cũng bị hư hỏng nặng phải ngừng sản xuất. Trường hợp này được coi là bất khả kháng. Nhà máy đang cố gắng khắc phục hậu quả để hoạt động trở lại và sẽ có thông báo về lịch giao hàng cụ thể sau”. Xin hỏi: việc bên B không giao hàng cho chúng tôi trong trường hợp này là đúng hay sai? (Nguyễn Nam Giang, quận 1, TPHCM)

- Vụ việc này liên quan đến điều khoản về trường hợp bất khả kháng, là điều khoản về những trường hợp mà khi xảy ra các bên không phải chịu trách nhiệm dù đã có hành vi vi phạm hợp đồng. Một sự kiện được xem là trường hợp bất khả kháng khi thỏa mãn các điều kiện sau đây: 1. Sự kiện đó xảy ra ngoài ý muốn của các bên trong quan hệ hợp đồng hoặc đã được các bên thỏa thuận trước trong hợp đồng; 2. Các bên chủ thể hợp đồng không thể biết trước được việc xảy ra các sự kiện đó; 3. Khi sự kiện đó đã xảy ra các bên đã thực hiện mọi biện pháp cần thiết để khắc phục hậu quả nhưng không thể khắc phục được. Nếu bên vi phạm hợp đồng chứng minh rằng các điều kiện trên đã thỏa mãn thì sẽ được miễn các trách nhiệm phát sinh từ hành vi vi phạm hợp đồng.

Đối với vụ việc của bạn, chúng ta thấy cần xác định vấn đề sau đây: Mưa lớn, lũ lụt xảy ra làm nhà máy ngừng sản xuất và bên B có “Giấy chứng nhận bất khả kháng” của cơ quan có thẩm quyền cấp có được xem là trường hợp bất khả kháng để miễn trừ trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bên B theo hợp đồng đã ký kết hay không. Căn cứ theo quy định của pháp luật và tình tiết thực tế của vụ việc chúng tôi nhận thấy:

Thứ nhất, mưa lớn, lũ lụt xảy ra làm nhà máy ngừng sản xuất ở nước thứ ba (nước người cung cấp hàng hóa cho bên B) có thể là sự kiện bất khả kháng để miễn trách nhiệm giao hàng nhưng đấy là một hợp đồng khác, trong một quan hệ khác. Nó không thuộc phạm vi để xem xét là sự kiện bất khả kháng theo hợp đồng giữa bên B và Công ty TNHH A trong vụ việc này vì trong hợp đồng giữa hai bên không quy định vấn đề này. Theo các thỏa thuận tại Điều 14 của hợp đồng về các trường hợp bất khả kháng thì không có nội dung nào được đề cập liên quan đến bên thứ ba trong hợp đồng, trong đó có sự kiện bất khả kháng.

Thứ hai, bên B có “Giấy chứng nhận bất khả kháng” của cơ quan có thẩm quyền cấp nhưng giấy chứng nhận này chỉ có giá trị để miễn trách nhiệm của bên thứ ba (là bên cung cấp hàng hóa cho bên B) trong hợp đồng với bên B chứ không phải là một căn cứ pháp lý để xem xét việc miễn trách nhiệm trong hợp đồng giữa bên B với Công ty TNHH A. Giả sử các “Giấy chứng nhận bất khả kháng” kể trên có liên quan đến vụ tranh chấp giữa hai bên trong vụ việc thì các giấy chứng nhận này cũng không có giá trị pháp lý, bởi lẽ: 1. Lũ lụt xảy ra ở nước người cung cấp hàng vào tháng 8-2011 (trước thời điểm ký hợp đồng). Như vậy, lũ lụt trong trường hợp này không phải là sự kiện mà “các bên trong hợp đồng không thể lường trước được” mà nó là sự kiện “đương nhiên thấy được”; 2. Lũ lụt xảy ra vào tháng 8-2011 nhưng hai “Giấy chứng nhận bất khả kháng” thứ hai và thứ ba lại đề ngày 21-1-2012 và 5-5-2012 là không đáng tin cậy vì thời gian cấp diễn ra sau sự kiện tương đối lâu.

Từ các nhận định trên chúng tôi cho rằng các điều kiện của điều khoản về trường hợp bất khả kháng không thỏa mãn nên bên B không được viện dẫn điều khoản này để thoát khỏi nghĩa vụ giao hàng hoặc bồi thường thiệt hại xuất phát từ thỏa thuận của các bên trong hợp đồng.

Bành Quốc Tuấn (Khoa Luật, ĐH Kinh tế - Luật)

Bạn đọc có thắc mắc về các vấn đề kinh tế - pháp luật, vui lòng gửi câu hỏi cho chúng tôi qua địa chỉ: Mục Tư vấn Kinh tế - Pháp luật, Ban Kinh tế, Báo Sài Gòn Giải Phóng, 399 Hồng Bàng, phường 14, quận 5, TPHCM; email: hanni@sggp.org.vn; ĐT: (08)39294072 - 0903.975323.  

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vốn đầu tư nước ngoài vào bất động sản giảm mạnh

Vốn đầu tư nước ngoài vào bất động sản giảm mạnh

Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH-ĐT), tính đến ngày 20-7, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 16,7 tỷ USD (giảm 11% so với cùng kỳ năm 2020). Trong đó, đáng chú ý là vốn FDI đầu tư vào bất động sản trong gần 7 tháng qua chỉ đạt chưa đầy 1,2 tỷ USD, giảm hơn 1,6 tỷ USD so với cùng kỳ. 

Thị trường

VinMart/ VinMart+ tập trung đảm bảo chuỗi cung ứng, tặng bảo hiểm sức khỏe cho khách hàng

Đợt dịch Covid-19 thứ 4 đang diễn biến ngày càng phức tạp. Chính phủ triển khai mọi biện pháp để đảm bảo an toàn cho người dân, nhiều địa phương trên cả nước thực hiện giãn cách xã hội để phòng dịch. Trong giai đoạn hiện nay, các nhà bán lẻ đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo cung ứng hàng thiết yếu đến nhân dân. Nỗ lực ổn định hoạt động kinh doanh, liên tục khuyến mại, tặng bảo hiểm sức khỏe cho khách hàng là các hoạt động nổi bật đang được VinMart/VinMart+ thực hiện. 

Địa ốc

Thị trường bất động sản “gồng mình” chờ cơ hội

Những tháng đầu năm 2021 thị trường bất động sản trôi qua với bức tranh khá ảm đạm, khác hẳn so với dự đoán lạc quan đầu năm. Các doanh nghiệp (DN) đang “gồng mình” để duy trì phát triển và chuẩn bị cho những ngày sau dịch. 

Ngân hàng - Chứng khoán

Nông nghiệp

Hỗ trợ nông dân tiêu thụ nông sản

Đến cuối tháng 7, ĐBSCL còn khoảng 500.000ha lúa hè thu trong giai đoạn thu hoạch. Do đang thực hiện nghiêm về phòng chống dịch Covid-19, nên Hậu Giang đã huy động 264 máy gặt đập liên hợp để thu hoạch lúa giúp nông dân.

Tự giới thiệu

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế