Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn: Xây dựng đội ngũ nhà giáo đáp ứng sứ mệnh giáo dục trong giai đoạn mới

Tiếp tục hoàn thiện chính sách, tháo gỡ khó khăn, chăm lo phát triển đội ngũ và cải thiện điều kiện làm việc của nhà giáo là những nhiệm vụ mà ngành GD-ĐT đã xác định. Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, phóng viên Báo SGGP có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn xung quanh vấn đề này.

Hoàng-Minh-Sơn.jpg
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn

* PHÓNG VIÊN: Thưa Bộ trưởng, những kết quả đạt được sau năm đầu tiên ngành giáo dục triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT là rất đáng ghi nhận. Bộ trưởng có thể chia sẻ về một số kết quả nổi bật trong chính sách đối với đội ngũ nhà giáo?

- Bộ trưởng HOÀNG MINH SƠN: Sau một năm triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW, một trong những kết quả nổi bật là nhiều chủ trương lớn về xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo đã được cụ thể hóa thành chính sách. Những chính sách này tập trung nâng cao vị thế của nhà giáo, cải thiện chế độ đãi ngộ, đổi mới tuyển dụng và sử dụng đội ngũ, qua đó tạo điều kiện để nhà giáo yên tâm công tác, gắn bó với nghề và phát huy năng lực.

Trước hết, việc triển khai Luật Nhà giáo tạo nền tảng pháp lý chuyên ngành cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ. Với 9 chương, 42 điều, luật xác lập hệ thống chính sách tương đối toàn diện, từ quyền và nghĩa vụ của nhà giáo, chuẩn nghề nghiệp, tuyển dụng, sử dụng đến tiền lương, đãi ngộ, đào tạo và bồi dưỡng. Điểm cốt lõi là sự chuyển biến trong tư duy chính sách: chú trọng phát triển đội ngũ, nâng cao chất lượng và sức hấp dẫn của nghề, tháo gỡ những bất cập trong quản lý nhà nước về nhà giáo.

Để đưa luật vào cuộc sống, Bộ GD-ĐT đã tham mưu Chính phủ ban hành 2 nghị định, đồng thời ban hành theo thẩm quyền 15 thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành. Trong đó, chính sách phụ cấp ưu đãi theo nghề góp phần cải thiện thu nhập, tạo thêm động lực để nhà giáo gắn bó với nghề.

Theo Nghị định số 182/2026/NĐ-CP, mức phụ cấp đối với giáo viên mầm non, phổ thông đã được điều chỉnh tăng 10% so với mức cũ. Đây là bước đi trong lộ trình thực hiện mục tiêu của Nghị quyết số 71-NQ/TW: nâng phụ cấp ưu đãi nghề lên tối thiểu 70% cho giáo viên tại cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông; 100% cho giáo viên ở khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Cùng với chính sách đãi ngộ, cơ chế tuyển dụng, bố trí và sử dụng nhà giáo cũng có những đổi mới quan trọng. Chính sách đối với nhà giáo đồng cơ hữu, nhà giáo hợp đồng sau nghỉ hưu cũng đã được quy định, hướng dẫn chi tiết. Việc điều động, thuyên chuyển và bố trí nhà giáo dạy liên trường được quy định cụ thể, tạo cơ sở triển khai thống nhất tại các địa phương. Cơ chế này tạo cơ sở để điều phối đội ngũ linh hoạt hơn giữa các cơ sở giáo dục, khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ và sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có.

Đặc biệt, Quốc hội đã ban hành cơ chế đặc thù, vượt trội trong tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực ngành giáo dục; giao Giám đốc Sở GD-ĐT thẩm quyền tuyển dụng, tiếp nhận nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân viên tại các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, trường chuyên biệt và trường trung học nghề công lập trên địa bàn tỉnh.

* Một vấn đề đáng chú ý của ngành giáo dục thời gian qua là từ năm học mới 2026-2027, các trường phổ thông trên cả nước hoạt động theo mô hình mới sau khi thực hiện sáp nhập. Điều này tác động như thế nào đến đội ngũ cán bộ, giáo viên, thưa Bộ trưởng?

- Việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục tác động trực tiếp đến tổ chức bộ máy, vị trí công tác và phương thức làm việc của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên. Yêu cầu đặt ra là tinh gọn đầu mối quản lý, sử dụng hiệu quả đội ngũ, đồng thời bảo đảm quyền lợi của cán bộ, giáo viên, duy trì hoạt động dạy học ổn định và nâng cao chất lượng giáo dục. Theo số liệu tổng hợp đến tháng 9-2026, 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập, giảm 50,6% số đầu mối tổ chức. Tác động rõ nhất đối với đội ngũ là sự thay đổi về cơ cấu cán bộ quản lý và giáo viên trực tiếp giảng dạy.

Chúng tôi thấu hiểu sâu sắc rằng việc chuyển giao vai trò quản trị để tập trung hoàn toàn cho công tác giảng dạy là một sự thay đổi lớn đối với nhiều thầy cô, cả về công việc và tâm lý. Các địa phương cần ghi nhận xứng đáng những đóng góp trước đây của các thầy cô, đồng thời có sự hỗ trợ chuyên môn tinh tế, phù hợp để các thầy cô tự hào và yên tâm cống hiến ở vai trò nòng cốt của nhà trường. Đối với những trường hợp chưa có phương án bố trí hoặc bố trí chưa hợp lý, các địa phương cần khẩn trương rà soát, lắng nghe tâm tư nguyện vọng và giải quyết thỏa đáng.

Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, hoàn thiện quy định về tổ chức, quản trị và định mức số lượng người làm việc phù hợp với mô hình cơ sở giáo dục sau sắp xếp. Trọng tâm là phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm; bố trí đúng người, đúng việc; bảo đảm chế độ, chính sách và tăng cường bồi dưỡng đội ngũ. Mục tiêu là bảo đảm các cơ sở giáo dục sau sắp xếp hoạt động ổn định, đội ngũ phát huy được năng lực và chất lượng dạy học được nâng lên.

thay-giao.jpg
Thầy Đỗ Đăng Cao, giáo viên Trường THPT Ernst Thalmann (phường Bến Thành, TPHCM), tham gia hoạt động ngoại khóa cùng học sinh. Ảnh: THU TÂM

* Bộ trưởng nhận định như thế nào về hoạt động tôn vinh nhà giáo trong những năm qua?

- Bộ GD-ĐT xác định việc tri ân, tôn vinh nhà giáo là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với chăm lo, bảo vệ quyền lợi và tạo điều kiện để đội ngũ phát triển. Các hoạt động này ghi nhận đóng góp của các thế hệ nhà giáo, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm với nghề. Hàng năm, đặc biệt vào dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, bộ tổ chức các hoạt động gặp mặt, thăm hỏi, biểu dương, khen thưởng nhà giáo tiêu biểu, nhà giáo có nhiều cống hiến cho sự nghiệp giáo dục..., thể hiện sự quan tâm, trân trọng đối với đội ngũ; góp phần lan tỏa truyền thống tôn sư trọng đạo trong xã hội.

Cùng với đó, công tác xét tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú và các hình thức thi đua, khen thưởng là sự ghi nhận đối với những nhà giáo có thành tích, đóng góp xuất sắc. Thông qua các hoạt động này, nhiều tấm gương tận tụy với học trò, kiên trì vượt khó, đổi mới, sáng tạo trong giảng dạy và quản lý giáo dục được lan tỏa, tạo động lực để đội ngũ tiếp tục phấn đấu, cống hiến.

Bộ GD-ĐT cũng đã tập trung tham mưu, xây dựng và hoàn thiện các chính sách về tiền lương, phụ cấp ưu đãi theo nghề, hỗ trợ, thu hút và trọng dụng nhà giáo; đào tạo, bồi dưỡng để phát triển chuyên môn, nghiệp vụ; chú trọng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, dân chủ, khuyến khích đổi mới, sáng tạo; bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm và bảo đảm quyền được đối xử bình đẳng của nhà giáo trong hoạt động, phát triển nghề nghiệp.

Bộ GD-ĐT tiếp tục gắn việc biểu dương, khen thưởng với chăm lo đời sống, cải thiện điều kiện làm việc và mở rộng cơ hội phát triển nghề nghiệp cho đội ngũ. Sự tôn vinh có ý nghĩa bền vững khi mỗi nhà giáo được xã hội trân trọng, được bảo vệ, được tạo điều kiện phát huy năng lực và được ghi nhận xứng đáng với những đóng góp của mình.

* Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam, Bộ trưởng có điều gì muốn gửi gắm?

- Trước hết, tôi xin gửi tới các thế hệ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và những người làm việc trong ngành giáo dục lời tri ân sâu sắc, lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành công. Những kết quả của ngành hôm nay có sự đóng góp bền bỉ của các thầy cô bằng trí tuệ, tâm huyết, tinh thần trách nhiệm và cả những hy sinh thầm lặng.

Trước những yêu cầu mới, mỗi nhà giáo cũng cần không ngừng học hỏi, nâng cao năng lực chuyên môn, đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ phù hợp để mỗi giờ học thực sự có ý nghĩa. Với đội ngũ cán bộ quản lý, tôi mong mỗi người luôn lắng nghe, đồng hành, tạo điều kiện để giáo viên phát huy năng lực, chủ động sáng tạo và yên tâm thực hiện nhiệm vụ. Toàn ngành cần chung tay xây dựng những ngôi trường hạnh phúc, an toàn và kỷ cương; đề cao sự trung thực, thực chất trong dạy và học; bảo vệ danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích chính đáng của nhà giáo, người học.

* Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Tin cùng chuyên mục