Chậm giải ngân là lãng phí, có tội với đất nước

SGGP
Trong các loại lãng phí ngân sách thì lãng phí do chậm tiến độ các công trình, dự án có lẽ là lớn nhất. Báo cáo thẩm tra về kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025 của Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội đã chỉ rõ nhiều dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia trong giai đoạn 2016-2020 chậm tiến độ, một số dự án phải điều chỉnh tổng mức đầu tư quá lớn, ảnh hưởng đến cân đối nguồn lực, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Dự án Đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông. Ảnh: QUANG PHÚC

Dự án Đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông. Ảnh: QUANG PHÚC

Đủ kiểu chậm

Đơn cử như tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, thi công từ năm 2011, nhưng đến năm 2021 mà vẫn chưa xong. Ngay từ năm 2019, Kiểm toán Nhà nước cho biết dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông bị đội vốn lên tới 10.000 tỷ đồng, khi tổng mức đầu tư từ 8.770 tỷ đồng tăng lên 18.000 tỷ đồng, bằng 205% vốn đầu tư. Dự án chậm tiến độ 10 năm và hiện đang phải trả lãi mỗi năm 650 tỷ đồng mà chưa biết khi nào vận hành thương mại...

Vậy là, thay vì sớm đem lại lợi ích cho người dân, cải thiện điều kiện giao thông công cộng, chống ùn tắc, giảm khí thải, bụi mịn, thúc đẩy kinh tế phát triển thì các dự án chậm giải ngân... trở thành gánh nặng cho ngân sách, gây bức xúc trong nhân dân.
Theo nghị quyết của Quốc hội thì dự án đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, với 654km, tổng mức đầu tư hơn 118.000 tỷ đồng lẽ ra phải được cơ bản hoàn thành năm 2021, nhưng tới tận giữa năm nay, một số dự án thành phần vẫn chưa đấu thầu xong.

Hay như dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tổng mức đầu tư hơn 23.000 tỷ đồng do Quốc hội quyết định, cũng đang chậm tiến độ, ảnh hưởng rất lớn đến việc triển khai tổng thể dự án có tổng mức đầu tư hơn 109.000 tỷ đồng, thực hiện từ năm 2020 đến năm 2025. Không chỉ có ngành giao thông mà nhiều dự án đầu tư trực tiếp, hay gián tiếp từ ngân sách nhà nước của các ngành y tế, giáo dục, khoa học công nghệ, đầu tư của doanh nghiệp nhà nước cũng chậm tiến độ.

Trách nhiệm của tư lệnh ngành, chủ đầu tư và nhà thầu

 Nếu như giai đoạn trước, số dự án nhiều nhưng nguồn vốn hạn chế, vốn phân bổ khá dàn trải nên việc chậm tiến độ còn có lý do khách quan là bố trí vốn không kịp tiến độ, thì bây giờ, nhiều dự án quan trọng quốc gia, được Quốc hội ra nghị quyết chuyên biệt, bố trí đủ vốn, cũng vẫn chậm tiến độ. Vốn ngân sách đã bố trí không giải ngân được và cũng có muôn vàn lý do. Trong khi lẽ ra tất cả phải được trù liệu ngay từ khi xây dựng phương án, biện pháp thi công rồi đấu thầu thực hiện dự án.

Với tổng mức vốn ngân sách bố trí 2,87 triệu tỷ đồng cho kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 để xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội đồng bộ, hiện đại..., nếu dự án nào cũng chậm tiến độ thì không biết tổng mức đầu tư các công trình, dự án sẽ tăng thêm bao nhiêu.

Đánh giá về thực hiện kế hoạch đầu tư công vừa qua, Chính phủ đã thẳng thắn nêu rõ tiến độ triển khai các dự án chậm chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan, đã kiên quyết cắt giảm số lượng dự án để bố trí vốn theo thứ tự ưu tiên cho dự án, công trình trọng điểm, cấp bách tạo động lực cho phát triển vùng, liên vùng. Chính phủ cũng yêu cầu chuẩn bị đầu tư tốt hơn, hoàn thiện quy định pháp luật về đầu tư công và tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, phân cấp, phân quyền, phân công, phân nhiệm, cá thể hóa trách nhiệm để đảm bảo tiến độ, chất lượng, tổng mức đầu tư các công trình, dự án trong kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021-2025…

Vốn đầu tư công chủ yếu là vốn vay trong và ngoài nước nên việc không đảm bảo tiến độ công trình, dự án, chậm giải ngân là vô cùng lãng phí, thậm chí là có tội với đất nước. Vì thế, trách nhiệm của các vị tư lệnh ngành, chủ đầu tư và nhà thầu là rất lớn. Chắc chắn trong các kỳ họp Quốc hội, đại biểu sẽ tập trung chất vấn về những công trình, dự án trọng điểm, quan trọng của quốc gia chậm tiến độ, nhất là những dự án do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư và trực tiếp theo dõi, đôn đốc, vì các dự án này liên quan đến từng địa phương trong vùng dự án, là động lực phát triển kinh tế, xã hội trên từng địa bàn cũng như trong phạm vi cả nước.

TS TRẦN VĂN, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội khóa XIII

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hỗ trợ lãi suất sẽ tập trung vào các ngành có khả năng phục hồi

Hỗ trợ lãi suất sẽ tập trung vào các ngành có khả năng phục hồi

"Ổn định vĩ mô giữ được thì rất khó nhưng để mất ổn định vĩ mô thì rất nhanh và rất dễ, mất ổn định là mất hết, chúng ta phải thấm thía điều này, nên chủ đề diễn đàn hôm nay là phục hồi và phát triển bền vững là như vậy", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Ngân hàng - Chứng khoán

Thẻ từ ATM vẫn giao dịch bình thường sau 31-12-2021

Ngân hàng Nhà nước cho biết, do không có quy định về việc dừng hoặc từ chối giao dịch thẻ đối với thẻ từ đang còn thời hạn sử dụng, nên thẻ từ vẫn được giao dịch bình thường sau ngày 31-12-2021.

Thị trường

Địa ốc

Bình Phước: Tiếp tục rà soát hồ sơ vụ chậm cấp sổ đỏ cho người dân

Ngày 16-10, trên trang Bạn đọc, báo SGGP có đăng bài: “Vì sao chậm cấp sổ đỏ cho người dân”, phản ánh vào năm 1988, gia đình ông Hồ Trọng Biên khai hoang khu đất khoảng 5.000m2 tọa lạc tại khu phố Phú Mỹ, phường Tân Phú, TP Đồng Xoài (tỉnh Bình Phước) để trồng điều, đất không tranh chấp, sử dụng ổn định, phù hợp quy hoạch. 

Nông nghiệp

Đầu tư

Du lịch

Vinpearl hợp tác Vietjet mở ưu đãi khủng “Festive Sale 12.12”

Trọn gói vé máy bay khứ hồi - kỳ nghỉ 5 sao Vinpearl - Vietjet với giá từ 2.960.000 đồng/ người, ưu đãi giờ vàng siêu khủng chỉ từ 2.000.000 đồng/người... được chính thức mở bán trong chương trình khuyến mãi mùa lễ hội “Festive Sale 12.12” từ nay đến hết ngày 12-12.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế