Chậm giải ngân là lãng phí, có tội với đất nước

SGGP
Trong các loại lãng phí ngân sách thì lãng phí do chậm tiến độ các công trình, dự án có lẽ là lớn nhất. Báo cáo thẩm tra về kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025 của Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội đã chỉ rõ nhiều dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia trong giai đoạn 2016-2020 chậm tiến độ, một số dự án phải điều chỉnh tổng mức đầu tư quá lớn, ảnh hưởng đến cân đối nguồn lực, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Dự án Đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông. Ảnh: QUANG PHÚC

Dự án Đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông. Ảnh: QUANG PHÚC

Đủ kiểu chậm

Đơn cử như tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, thi công từ năm 2011, nhưng đến năm 2021 mà vẫn chưa xong. Ngay từ năm 2019, Kiểm toán Nhà nước cho biết dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông bị đội vốn lên tới 10.000 tỷ đồng, khi tổng mức đầu tư từ 8.770 tỷ đồng tăng lên 18.000 tỷ đồng, bằng 205% vốn đầu tư. Dự án chậm tiến độ 10 năm và hiện đang phải trả lãi mỗi năm 650 tỷ đồng mà chưa biết khi nào vận hành thương mại...

Vậy là, thay vì sớm đem lại lợi ích cho người dân, cải thiện điều kiện giao thông công cộng, chống ùn tắc, giảm khí thải, bụi mịn, thúc đẩy kinh tế phát triển thì các dự án chậm giải ngân... trở thành gánh nặng cho ngân sách, gây bức xúc trong nhân dân.
Theo nghị quyết của Quốc hội thì dự án đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, với 654km, tổng mức đầu tư hơn 118.000 tỷ đồng lẽ ra phải được cơ bản hoàn thành năm 2021, nhưng tới tận giữa năm nay, một số dự án thành phần vẫn chưa đấu thầu xong.

Hay như dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tổng mức đầu tư hơn 23.000 tỷ đồng do Quốc hội quyết định, cũng đang chậm tiến độ, ảnh hưởng rất lớn đến việc triển khai tổng thể dự án có tổng mức đầu tư hơn 109.000 tỷ đồng, thực hiện từ năm 2020 đến năm 2025. Không chỉ có ngành giao thông mà nhiều dự án đầu tư trực tiếp, hay gián tiếp từ ngân sách nhà nước của các ngành y tế, giáo dục, khoa học công nghệ, đầu tư của doanh nghiệp nhà nước cũng chậm tiến độ.

Trách nhiệm của tư lệnh ngành, chủ đầu tư và nhà thầu

 Nếu như giai đoạn trước, số dự án nhiều nhưng nguồn vốn hạn chế, vốn phân bổ khá dàn trải nên việc chậm tiến độ còn có lý do khách quan là bố trí vốn không kịp tiến độ, thì bây giờ, nhiều dự án quan trọng quốc gia, được Quốc hội ra nghị quyết chuyên biệt, bố trí đủ vốn, cũng vẫn chậm tiến độ. Vốn ngân sách đã bố trí không giải ngân được và cũng có muôn vàn lý do. Trong khi lẽ ra tất cả phải được trù liệu ngay từ khi xây dựng phương án, biện pháp thi công rồi đấu thầu thực hiện dự án.

Với tổng mức vốn ngân sách bố trí 2,87 triệu tỷ đồng cho kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 để xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội đồng bộ, hiện đại..., nếu dự án nào cũng chậm tiến độ thì không biết tổng mức đầu tư các công trình, dự án sẽ tăng thêm bao nhiêu.

Đánh giá về thực hiện kế hoạch đầu tư công vừa qua, Chính phủ đã thẳng thắn nêu rõ tiến độ triển khai các dự án chậm chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan, đã kiên quyết cắt giảm số lượng dự án để bố trí vốn theo thứ tự ưu tiên cho dự án, công trình trọng điểm, cấp bách tạo động lực cho phát triển vùng, liên vùng. Chính phủ cũng yêu cầu chuẩn bị đầu tư tốt hơn, hoàn thiện quy định pháp luật về đầu tư công và tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, phân cấp, phân quyền, phân công, phân nhiệm, cá thể hóa trách nhiệm để đảm bảo tiến độ, chất lượng, tổng mức đầu tư các công trình, dự án trong kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021-2025…

Vốn đầu tư công chủ yếu là vốn vay trong và ngoài nước nên việc không đảm bảo tiến độ công trình, dự án, chậm giải ngân là vô cùng lãng phí, thậm chí là có tội với đất nước. Vì thế, trách nhiệm của các vị tư lệnh ngành, chủ đầu tư và nhà thầu là rất lớn. Chắc chắn trong các kỳ họp Quốc hội, đại biểu sẽ tập trung chất vấn về những công trình, dự án trọng điểm, quan trọng của quốc gia chậm tiến độ, nhất là những dự án do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư và trực tiếp theo dõi, đôn đốc, vì các dự án này liên quan đến từng địa phương trong vùng dự án, là động lực phát triển kinh tế, xã hội trên từng địa bàn cũng như trong phạm vi cả nước.

TS TRẦN VĂN, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội khóa XIII

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng - Chứng khoán

BIDV - Top 10 Doanh nghiệp bền vững lĩnh vực thương mại - dịch vụ

Ngày 1-12, trong khuôn khổ “Lễ công bố doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam năm 2022 -CSI 2022”, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) được vinh danh là Top 10 Doanh nghiệp bền vững lĩnh vực thương mại - dịch vụ. Giải thưởng được trao là sự ghi nhận những nỗ lực của ngân hàng trong hoạt động phát triển bền vững, từ định hướng chiến lược đến các hành động cụ thể. 

Thị trường

Địa ốc

Những yếu tố cốt lõi nâng tầm giá trị bất động sản

Hiện nay, TPHCM có hơn 100 dự án đang giậm chân tại chỗ vì các thủ tục pháp lý vẫn còn nhiều vướng mắc. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm một dự án minh bạch về pháp lý, số lượng căn hộ giới hạn cùng hệ tiện ích mang phong cách nghỉ dưỡng tại trung tâm thành phố được ví như “đãi cát tìm vàng”.

Nông nghiệp

TPHCM sẵn sàng hỗ trợ bao tiêu sản phẩm đảm bảo an toàn

Thương nhân tại TPHCM sẵn sàng tạo điều kiện tiêu thụ sản phẩm, sản xuất theo quy trình sản xuất an toàn, các sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của các tỉnh thành. Ngoài ra, ngành chức năng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp khảo sát ký kết, hoàn thiện thủ tục nhằm bao tiêu sản phẩm tại thị trường TPHCM. 

Đầu tư

Phát triển chuỗi công nghiệp - đô thị Mộc Bài

Mộc Bài là khu kinh tế cửa khẩu (KTCK) trên bộ lớn nhất cả nước, nằm trên trục đường xuyên Á nối với Vương quốc Campuchia, các nước ASEAN và là tuyến hành lang phía Nam quan trọng của tiểu vùng Mê Công, kết nối TPHCM - Phnom Penh - Bangkok nên có độ mở giao thương lớn. Do đó, Mộc Bài có thể trở thành điểm trung chuyển quan trọng kết nối chuỗi sản xuất - giao thương giữa vùng Đông Nam bộ với hạt nhân là TPHCM với các nước ASEAN, là một cực tăng trưởng trong khu tam giác với Cái Mép - Thị Vải, sân bay Long Thành.

Du lịch

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế