Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, khẳng định hoạt động này sẽ được thực hiện thường xuyên nhằm quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân một cách chủ động, bền vững.
Sẵn sàng cho ngày hội sức khỏe
* PHÓNG VIÊN: Thưa ông, Ngày Sức khỏe toàn dân năm nay trên địa bàn TPHCM sẽ có những hoạt động gì đáng chú ý?
- PGS-TS-BS TĂNG CHÍ THƯỢNG: Ngành y tế TPHCM đã chủ động chuẩn bị cho Ngày Sức khỏe toàn dân với sự tham gia của toàn bộ hệ thống y tế trên địa bàn, bằng những hành động thiết thực. Ngày chủ nhật 5-4, thành phố tổ chức hoạt động hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân với điểm cầu chính tại phố đi bộ Nguyễn Huệ. Trong chương trình sẽ có màn đồng diễn dưỡng sinh của hơn 10.000 người. Cũng trong ngày này, ngành y tế thành phố tổ chức 60 điểm khám sức khỏe miễn phí tại các trạm y tế xã, phường, đặc khu cho khoảng 16.000 lượt người. Người dân sẽ được khám tầm soát các bệnh chuyên khoa. Đây không chỉ là sự kiện mang tính hưởng ứng mà là một “ngày hội sức khỏe” của người dân - nơi mỗi người có thể tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại cộng đồng.
Điểm mới nổi bật của năm nay là kết nối chặt chẽ các hoạt động truyền thông - vận động - khám sức khỏe - quản lý sức khỏe thành một chuỗi liên tục, xuyên suốt trước, trong và sau ngày 7-4, hướng tới mục tiêu lâu dài là quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân một cách chủ động, bền vững.
* 60 điểm khám tầm soát sẽ được triển khai như thế nào, thưa ông?
- 60 điểm khám tầm soát chuyên khoa được triển khai ngay tại trạm y tế phường, xã, đặc khu. Các nội dung tầm soát được lựa chọn có trọng tâm, tập trung vào những bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, ung thư, hô hấp; các vấn đề sức khỏe người cao tuổi, phụ nữ và trẻ em. Hoạt động này không dừng lại ở khám và phát hiện mà được tổ chức theo hướng chăm sóc toàn diện, bao gồm tư vấn cá thể hóa cho từng người dân; hướng dẫn thay đổi hành vi, lối sống có lợi cho sức khỏe. Đồng thời các bác sĩ sẽ kết nối chuyển tuyến và theo dõi điều trị khi cần thiết.
Mỗi người dân không chỉ là “người thụ hưởng dịch vụ y tế” mà phải trở thành “chủ thể quản lý sức khỏe của chính mình”. Ngành y tế sẽ nỗ lực tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách thuận tiện, liên tục và hiệu quả. Khi mỗi người dân chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe, thì khi đó hệ thống y tế mới thực sự phát huy hiệu quả và mục tiêu xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh mới có thể trở thành hiện thực.
PGS-TS-BS TĂNG CHÍ THƯỢNG
Triển khai đội chăm sóc sức khỏe tại địa bàn dân cư
* Như ông đề cập, số người dân tham gia khám miễn phí vào khoảng 16.000; hồ sơ sức khỏe của người dân trong lần khám quy mô này sẽ được quản lý, theo dõi lâu dài?
- Bên cạnh đợt khám tầm soát nhân Ngày Sức khỏe toàn dân 7-4, ngành y tế TPHCM xác định đây chỉ là điểm khởi đầu của một quá trình chăm sóc sức khỏe liên tục và sẽ tiếp tục duy trì hoạt động khám sức khỏe định kỳ cho người dân hàng năm. Toàn bộ dữ liệu khám sức khỏe của người dân sẽ được cập nhật vào Hồ sơ sức khỏe điện tử cá nhân, đồng thời kết nối, liên thông với hệ thống quản lý sức khỏe của ngành y tế thành phố và trạm y tế địa phương nhằm bảo đảm việc theo dõi sức khỏe được thực hiện liên tục, lâu dài, có hệ thống.
Sau khi khám, mỗi người dân sẽ được phân tầng nguy cơ sức khỏe; lập kế hoạch theo dõi, quản lý định kỳ và được đội chăm sóc sức khỏe tại địa bàn trực tiếp theo dõi, hỗ trợ. Cách làm này giúp bảo đảm mỗi người dân đều được quản lý sức khỏe một cách chủ động, cá thể hóa và liên tục, thay vì chỉ tiếp cận dịch vụ y tế khi đã mắc bệnh. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để thành phố xây dựng kho dữ liệu y tế tập trung, tiến tới mục tiêu quản trị ngành y tế dựa trên dữ liệu, phục vụ tốt hơn công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
* Cũng trong dịp này, TPHCM sẽ triển khai “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư”. Ông có thể nói rõ hơn nhiệm vụ của mô hình này?
- Tại mỗi trạm y tế, các đội chăm sóc sức khỏe được tổ chức thành nhiều nhóm, theo hướng liên ngành, đa chuyên môn, gồm bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, dược sĩ, y sĩ, y tế công cộng, cộng tác viên sức khỏe cộng đồng, dân số… Các đội sẽ triển khai hoạt động theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, khám từng đối tượng trọng điểm”, tập trung vào lập và quản lý hồ sơ sức khỏe người dân; theo dõi, quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng; chăm sóc các nhóm đối tượng trọng điểm như người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ em để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và vấn đề sức khỏe phát sinh trong cộng đồng. Mục tiêu xuyên suốt là từng bước chuyển trạm y tế từ nơi khám bệnh ban đầu trở thành nơi quản lý sức khỏe toàn diện, thực sự là “điểm chạm y tế đầu tiên của người dân”.
* Làm thế nào để duy trì hoạt động của các đội này lâu dài, thưa ông?
- Để bảo đảm hoạt động của các đội chăm sóc sức khỏe được duy trì lâu dài, ngành y tế TPHCM tập trung vào 3 trụ cột nền tảng.
Thứ nhất, thể chế hóa và gắn với chức năng chính thức của trạm y tế. Đây không phải là hoạt động mang tính bổ sung mà phải trở thành nhiệm vụ cốt lõi của y tế cơ sở, được đưa vào kế hoạch hoạt động thường xuyên, có phân công, trách nhiệm rõ ràng.
Thứ hai, xây dựng hệ thống KPI cụ thể, đo lường được và có giám sát. Các chỉ số được thiết kế gắn trực tiếp với hiệu quả chăm sóc sức khỏe người dân, như tỷ lệ người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử, tỷ lệ người dân được quản lý bệnh mạn tính và số lượt tiếp cận, chăm sóc hộ gia đình. Qua đó, bảo đảm hoạt động được đánh giá bằng kết quả thực chất, không phải hình thức.
Thứ ba, vận hành trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số. Toàn bộ hoạt động của các đội đều được ghi nhận, cập nhật và theo dõi trên hệ thống dữ liệu, giúp quản lý tập trung, minh bạch và có cơ sở điều hành.
Bên cạnh đó, mô hình còn được bảo đảm bởi sự hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên và sự đồng hành của chính quyền địa phương, qua đó tạo nguồn lực ổn định để duy trì và phát triển lâu dài. Chúng tôi tin rằng, khi được tổ chức bài bản và vận hành dựa trên dữ liệu, mô hình này sẽ không chỉ tránh được tính phong trào, mà sẽ trở thành một cấu phần bền vững của hệ thống y tế cơ sở.
