- Tại thiếu mặt bằng hay... thiếu trách nhiệm?
Dự án vệ sinh môi trường kênh Nhiêu Lộc thi công chậm chạp, làm khổ người dân. Ảnh: THÙY VY
Nhiều bức xúc đặt ra, nhưng phần trả lời không làm thỏa mãn. Chịu trách nhiệm chung chung, chưa rõ trách nhiệm cá nhân. Có biểu hiện vô cảm trước những bức xúc của dân. Thiếu những tổng tư lệnh “cầm trịch” các dự án trọng điểm… Đó là nhận định chung về buổi chất vấn tại kỳ họp HĐND TP lần thứ 11 (diễn ra vào ngày 4-7) đối với 5 vị giám đốc: Sở Giao thông - Công chính, Sở Y tế, Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên-Môi trường, Sở Quy hoạch – Kiến trúc...
Mở đầu, Chủ tịch HĐND TP Phạm Phương Thảo đề nghị Giám đốc Sở GTCC Trần Quang Phượng giải trình ngắn gọn trong10 phút về tình trạng các công trình giao thông trọng điểm chậm tiến độ. Và Chủ tịch HĐND TP cũng lưu ý các đại biểu cần đặt chất vấn gọn và sắc để tăng tính đối thoại, tìm giải pháp cho nhiều vấn đề dân còn kêu. Nguyên nhân chủ yếu của việc thi công chậm trễ, theo Giám đốc Sở GTCC là do tổ chức thi công khi mặt bằng chưa được giải tỏa và không di dời đồng bộ các công trình hạ tầng kỹ thuật (cấp điện, cấp nước, điện thoại…).
Ông Phượng nhấn mạnh thêm: Từ trước đến nay việc giải phóng mặt bằng thường xuyên gặp vướng mắc vì giá cả bồi thường, chưa chuẩn bị quỹ nhà tái định cư. Việc kéo dài công tác giải phóng mặt bằng đã làm thay đổi nội dung nhiều dự án (giá cả vật liệu tăng, thay đổi cơ chế chính sách…) nên phải điều chỉnh dự án để phù hợp với điều kiện mới. “Nguyên nhân chậm các dự án công trình không chỉ chuyện giải tỏa đền bù.
Có những nơi mặt bằng đã trống 3, 4 năm nhưng nhà đầu tư lại bất lực về tài chính, KCN Tân Phú Trung là một ví dụ. Đó là lỗi về phía nhà nước chứ không phải người dân. Chúng ta phải can đảm nhìn thẳng vào sự thật, sự chậm trễ các công trình trọng điểm thời gian qua là do lỗi chủ quan từ khâu tư vấn, thiết kế, lập dự án đến thi công” – ĐB Nguyễn Minh Hoàng lập luận. ĐB Võ Văn Sen đề nghị GĐ Sở GTCC công khai danh sách ai làm chậm tiến độ công trình, trách nhiệm các đơn vị tham gia tới đâu, cần có địa chỉ cụ thể, chứ nói vòng vo thì không tài nào xử lý được. Cái nhược điểm của chúng ta là cả nể, nể lẫn nhau, nể giữa cơ quan này với cơ quan kia.
Thế nên mới có chuyện lấy 142 tỷ đồng tiền ngân sách TP sửa chữa cầu Văn Thánh 2, trong khi đó là lỗi của đơn vị thiết kế – thi công. Trong khi đó ĐB Trương Trọng Nghĩa thì “gom” phần giải trình nguyên nhân của Giám đốc Sở GTCC: năng lực yếu đó là không biết làm gì, còn biết mà không làm thì đó là thiếu trách nhiệm! Và ông chất vấn: Vậy Sở GTCC đã kiến nghị gì với UBND TP trong vấn đề này để nâng cao năng lực quản lý của sở? “Hệ thống giao thông công chính của TP quá lớn do phải cung cấp dịch vụ giao thông cho cả 8 triệu dân.
Muốn hoàn thiện phải làm từng bước, không thể làm gấp được. Về trình độ năng lực cán bộ, Sở GTCC gửi cán bộ đi đào tạo trong và ngoài nước. Chúng tôi cũng đang rà soát những cán bộ nào thiếu trách nhiệm, năng lực yếu. Vừa qua, sở đã kỷ luật khá nặng những cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ. Sắp tới, sở sẽ lập danh sách chính thức, báo cáo UBND TP trong đó điểm mặt trách nhiệm cụ thể từng dự án công trình thuộc đơn vị nào” – ông Phượng trả lời.
TP lùi thời gian thoát ngập đến... năm 2020!
Giám đốc Sở Giao thông - Công chính Trần Quang Phượng
Chủ tịch HĐND TP Phạm Phương Thảo hỏi: “Từ đầu năm nay, Sở GTCC xóa bao nhiêu điểm ngập và có bao nhiêu điểm ngập mới, có phải chỉ giảm ngập “lẻ” còn ngập “sỉ” thì tăng?”. Ông Phượng trình bày: Kế hoạch của Sở GTCC trong năm 2007 là xóa 17 điểm ngập, giảm 16 điểm trong tổng số 85 điểm ngập nước trên địa bàn TP.
Tính đến tháng 6-2007, TP xóa được 7 điểm ngập và giảm được 5 điểm. Còn điểm phát sinh mới thì chưa thể thống kê được vì phải theo dõi qua nhiều mùa mưa mới đưa vào danh sách được. Đến đây ông Phượng giải trình thêm về vấn đề ngập nước: Xin đồng bào TP và các đại biểu đừng hiểu nhầm là cuối năm 2009 khi hoàn thành 4 dự án thoát nước lớn (cải tạo môi trường lưu vực Nhiêu Lộc-Thị Nghè, rạch Hàng Bàng, cải thiện môi trường nước và nạo vét kênh Tân Hóa – Lò Gốm) là xóa ngập được toàn TP.
Theo ông Phượng, khi 4 dự án này hoàn thành thì chỉ mới cải thiện được tình trạng ngập nước cho khu vực nội thành cũ với chu vi 140 km2 (gồm các quận 1,3,5,6,11, Tân Phú, Tân Bình, Bình Thạnh và một phần Bình Tân). Hiện Sở GTCC tiếp tục hoàn chỉnh quy hoạch thoát nước cho gần 500 km2 giáp ranh với khu nội thành cũ và còn lại hơn 1.400 km2 cần được xem xét quy hoạch thoát nước cho phù hợp với việc điều chỉnh tổng mặt bằng TP. Sắp tới, khi thành lập Trung tâm nghiên cứu thoát nước TP, đơn vị này sẽ quản lý việc thoát nước sinh hoạt, nước mưa, giải quyết nước triều và như vậy, mới hy vọng vào năm 2020, TP mới giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước.
ĐB Võ Văn Sen không đồng tình: “Cũng tại hội trường này, năm 2004, Sở GTCC hứa với chúng tôi là năm 2010 hết ngập mà lúc đó tôi nhớ chỉ có trên 50 điểm ngập, còn bây giờ trên 80 điểm. Chẳng lẽ đến năm 2020 cả nước cơ bản trở thành một nước công nghiệp, còn TP là năm 2015, mà tới năm 2020 mới cơ bản thoát khỏi tình trạng ngập nước, vậy TP này đi trước cái gì, đi trước ai?”.
ĐB Nguyễn Văn Bạch đặt vấn đề tại sao lại để các đơn vị lấn chiếm, khai tử sông rạch, làm tắt đường thoát nước, bây giờ Sở GTCC lại bỏ tiền làm hồ chứa nước? Ông Phượng thẳng thắn: UBND TP đã có chỉ thị nói rõ chủ tịch UBND các quận huyện phải chịu trách nhiệm chính về việc lấn chiếm sông rạch trên địa bàn mình phụ trách. Muốn có một hệ thống thoát nước hoàn chỉnh cần 4 yếu tố: hệ thống cống; kênh rạch; vùng đệm cây xanh và hồ điều tiết.
Kết thúc phần trả lời chất vấn GĐ Sở GTCC, Chủ tịch HĐND TP Phạm Phương Thảo lưu ý: Dù sở đã có nhiều cố gắng nhưng cả đại biểu và người dân chưa thể hài lòng. Phải chăng tầm trách nhiệm có vượt quá quyền hạn xử lý của sở không? Nếu vượt phải đề xuất UBND TP xử lý, không nên để tồn đọng quá nhiều vấn đề gây bức xúc trong dân. Vốn duy tu hệ thống giao thông TP giao cho sở còn quá “hẻo”, cần sớm trình UBND TP quyết, nếu UBND TP cũng thấy khó, thì trình HĐND quyết.
T. Sơn - Tr.Toàn - H.Hiệp
“Cánh đồng bất tận”
Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Minh Dũng
Mở đầu phiên chất vấn buổi chiều, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Minh Dũng giải trình chậm rãi và tỏ ra lạc quan: trước phiên họp HĐND TP, tiến độ bố trí tái định cư đạt 91%, nhưng đến nay, đạt 93%. Hiện chỉ còn 166 hộ chưa tái định cư được do chung cư của Công ty Nguyễn Ngọc Phương (quận Bình Thạnh) và chung cư của Công ty Him Lam (quận 7) chưa làm xong.
Như vậy, việc tái định cư các hộ còn lại sẽ lùi 2 tháng nữa. Ngay sau phần trình bày có phần “nêu bật thành tích” của Giám đốc Sở Xây dựng, ĐB Nguyễn Văn Bạch đã nhận xét như vậy và lưu ý: con số đưa ra chưa làm chúng tôi an tâm vì chưa sát thực tế. Trong 16 quận-huyện phải lo nhà tái định cư cho dân thì hiện còn 6 quận-huyện chưa tổ chức “bốc thăm” nhà tái định cư cho dân, như thế là còn khá lớn người dân chưa tái định cư.
Như để làm sáng tỏ ý kiến trên của ông Bạch, ĐB Đặng Văn Khoa minh họa bằng một loạt bức ảnh chụp vào sáng 1-7. Giơ cao tấm ảnh chụp cảnh “cánh đồng bất tận”, ông Khoa nói: “15 hộ dân trong diện tái định cư ở khu Bình Hòa (quận Bình Thạnh) dẫn tôi đi thăm khu đất này, không đường điện, đường nước và không đường đi lối lại.
Vậy mà bảo 15 hộ này đã tái định cư rồi sao? Ông bảo là đã kiểm tra hết các khu tái định cư, liệu đúng không? Tôi thấy chúng ta hơi thiếu lương tâm!”. Ông Dũng xin hỏi cắt ngang: “Xin ĐB Khoa cho biết tên công ty đó?”. Ông Khoa nói: “Công ty TNHH một thành viên Tân Thuận”. Ông Dũng đáp lời: “Chắc là để cho tôi nghiên cứu lại dự án này xem sao!”. Khi nghe người dân ở phường 7 (quận 10) điện thoại tới thắc mắc muốn biết trong 85 chung cư ở quận 10, chung cư nào được mua và từ nay đến cuối năm còn 6 tháng nữa làm sao sửa chữa kịp để bán cho dân theo Nghị định 61/CP của Chính phủ, ông Dũng khẳng định là đã công bố hết ở phường rồi!
ĐB Phạm Hiếu Nghĩa phản ánh, ở quận 11, còn 70% nhà có diện tích dưới 40m2 nhưng không được phép xây dựng nhà cao tầng. Vì quy định này mà làm cho bà con tiếp tục sống trong căn nhà chật hẹp, tối tăm. Vậy đâu là hướng mở? Ông Dũng đưa ra 2 giải pháp: hợp khối các nhà để nâng tầng và “khoét lõm” để xây chung cư, trong đó giải pháp “khoét lõm” căn cơ hơn. Còn cho phép xây cao tầng đối với nhà dưới 40m2 sẽ gây ra phức tạp, phá vỡ kiến trúc quy hoạch, cảnh quan.
Ngay lúc đó, ĐB Đặng Văn Khoa liền cầm tấm hình mới chụp, giải thích: “Ông Dũng nói không đúng rồi, đây là 2 căn nhà, mỗi căn có 17m2 ở Cầu Kiệu, nằm trong diện giải tỏa, vừa được xây cao tới 3 tầng, vậy ai cho phép?”. ĐB Nguyễn Thanh Chín cũng thắc mắc: “Người dân ở chung cư 192 Nam Kỳ Khởi Nghĩa kêu ca về tình trạng xuống cấp và nghe nói là giao cho Công ty Địa ốc 5 làm chủ đầu tư sửa chữa. Tôi nghe chuyện này từ cách đây 20 năm, lúc đó tôi còn làm bí thư phường! Vậy bao giờ giải quyết xong?”. Như để “đỡ” cho vị đồng nghiệp, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Địa ốc Nguyễn An Bình xin nhận: “Vướng là do giá cả đền bù quá cao, công ty không chịu nổi!”
Sở TN-MT: Sự quan tâm của nhiều cử tri
Giám đốc Sở Tài nguyên- Môi trường Trần Thế Ngọc
Phần trả lời chất vấn của Giám đốc Sở TN-MT Trần Thế Ngọc nhận được nhiều quan tâm của cử tri và ĐB. 25 ý kiến của ĐB và cử tri hầu hết xoáy vào các nội dung: giải quyết tình trạng ô nhiễm tại kênh Ba Bò (quận Thủ Đức), thời điểm chính xác di dời 141 cơ sở gây ô nhiễm còn lại trên địa bàn TP, biện pháp chế tài và trách nhiệm của Sở TN-MT nếu các đơn vị này tiếp tục chậm trễ, tình trạng ô nhiễm tại bãi rác Gò Cát…
Trả lời chất vấn, ông Trần Thế Ngọc khẳng định: dự án kênh Ba Bò vẫn tiếp tục được triển khai, tuy nhiên còn nhiều vấn đề liên quan đến việc phối hợp giữa hai địa phương nên tiến độ vẫn còn chậm. Các đơn vị chưa chịu di dời do còn nhiều khó khăn.
Riêng vấn đề về nước thải tại các bệnh viện thì hiện toàn TP có 105 bệnh viện, trung tâm y tế nhưng chỉ có 36 đơn vị đạt tiêu chuẩn, còn lại hầu hết không đạt, trong đó có 35 đơn vị chưa có hệ thống. Ông Ngọc cũng cho biết, cần xã hội hóa hệ thống xử lý nước thải y tế, buộc 50 đơn vị phải khởi công xây dựng và hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải ngay trong năm 2007, kiến nghị UBND TP xử lý 3 chủ đầu tư và đình chỉ sản xuất các doanh nghiệp này, xử lý kỷ luật 3 giám đốc của các đơn vị trên…
Sau trả lời của giám đốc Sở TN-MT, ĐB Nguyễn Minh Quang chất vấn cho rằng dự án kênh Ba Bò trị giá 307 tỷ đồng mà chỉ mới ở công đoạn “trình ra” thôi thì không chấp nhận được. ĐB Đặng Văn Nghĩa đưa ra con số giật mình: mỗi ngày có 47 tấn chất thải y tế đổ xuống tất cả các kênh rạch trên địa bàn TP, theo tiêu chuẩn thì sớm muộn cũng không còn diện tích nào trồng rau sạch được. Còn việc xử lý 81.719 lít nước tương “đen” thì Sở TN-MT sử dụng biện pháp đốt và cần tới 350 triệu đồng hỗ trợ là quá… lãng phí! Ông đề xuất giao cho ông và các nhà khoa học xử lý bằng cách chuyển sang làm phân bón cho nông nghiệp và chỉ cần một nửa số tiền hỗ trợ trên của UBND TP là được!
Giao đất cho nhà đầu tư “yếu” là “treo” quyền lợi của dân
Giám đốc Sở QH-KT Nguyễn Trọng Hòa
Nghe Giám đốc Sở QH-KT trình bày dự án quy hoạch khu bán đảo Bình Quới – Thanh Đa, ai cũng thấy đẹp, nhưng ĐB Đặng Văn Khoa khuyên Giám đốc Sở QH-KT Nguyễn Trọng Hòa nên nghe tâm tư của 2.000 hộ dân đang sinh sống nơi đây.
Hơn 10 năm nay họ đã mất quyền sở hữu trên tài sản của mình, nhà hư không được sửa, nhà hợp pháp không được cấp giấy tờ… Người dân không phản đối chuyện quy hoạch, nhưng tại sao lại giao đất cho một nhà đầu tư không đủ năng lực tài chính, rồi “treo” quyền lợi chính đáng của dân?
Ông Nguyễn Trọng Hòa giải trình: TP rất lo lắng về dự án này và đang lựa chọn nhà đầu tư đủ tầm, đủ tiền. Đồng thời cũng đưa ra “tối hậu thư” hoàn thành trong 5 năm. Quan điểm của Sở QH-KT là khi đã giao đất mà thời hạn không triển khai được thì phải thu hồi để tránh lãng phí. Nhiều ĐB đặt vấn đề với Sở QH-KT là lãnh đạo TP hứa đến tháng 6-2007 sẽ xóa quy hoạch không khả thi, dự án treo, lúc đó có phải dựa trên tham mưu của Sở QH-KT không mà đến nay vẫn chưa thấy thực hiện lời hứa? Ông Nguyễn Trọng Hòa thừa nhận: lời hứa đó là dựa trên tham mưu của Sở QH-KT. Về lý thuyết, hiện nay Sở QH-KT đã thống nhất nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch với các địa phương rồi. Nhưng để công bố xóa quy hoạch nào, dự án nào thì chậm nhất đến tháng 12-2007 mới công khai cho toàn dân biết.
“Ngâm” công khai vụ nước tương “đen” là do “tôi thiếu thông tin”
Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Thế Dũng
Sau khi nghe phần giải trình bằng văn bản của Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Thế Dũng về vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), trong đó có vụ nước tương “đen”, ĐB Lê Thượng Mãn nhận xét: đó là bản báo cáo thành tích, trong khi đó, những giải pháp đưa ra để khắc phục còn sơ sài.
Ông Mãn đặt vấn đề về năng lực của ngành y tế dự phòng khi nêu ra con số: trong số 200 người của ngành y tế dự phòng chỉ 40% người có chuyên môn. Đây là một trong những lý do việc phát hiện “nước tương đen” không phải do các nhà khoa học phát hiện ra mà do nhân dân và báo chí khui ra.
Cùng chung quan điểm, ĐB Nguyễn Đăng Nghĩa cho rằng Giám đốc Nguyễn Thế Dũng nói: “Không thể đơn giản ông nhận lỗi là xong, vấn đề là giải pháp đặt ra cho VSATTP đối với các loại thực phẩm khác trong đó có nước giải khát, rau quả, nước uống đóng chai, nước tinh khiết…”.
Ông Nghĩa đề xuất, TP nên thành lập bộ phận phản ứng nhanh, bộ này được phép phát hiện và công bố rộng rãi những loại thực phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân. Hưởng ứng cách đặt vấn đề “thành lập một cơ quan độc lập về VSATTP”, ông Võ Văn Sen nhìn nhận việc kiểm tra VSATTP mang tính phối hợp liên ngành hiện nay rõ ràng là không mang lại hiệu quả cao vì nó mang tính chất phong trào, không rõ trách nhiệm của ai, của đơn vị nào.
Cả buổi thảo luận tổ hôm trước và sáng hôm sau, nhiều ĐB thắc mắc là tại sao Sở Y tế trong nhiều năm liền “ngâm” công bố những cơ sở sản xuất và các chai nước nước tương chứa hàm lượng 3-MCPD vượt mức quy định cho dân chúng biết. Giải thích một hồi, Giám đốc Nguyễn Thế Dũng đúc kết lại: “Vì tôi thiếu thông tin!”.
Bà Phạm Phương Thảo, Chủ tịch HĐND TPHCM: |
