Để đối phó với các vụ kiện chống bán phá giá

Nếu năm 1995, trên thế giới chỉ xảy khoảng hơn 100 vụ kiện chống bán phá giá (CBPG), thì đến năm 2004 con số này đã tăng lên tới 1.000 vụ. Đối với hàng xuất khẩu của VN, riêng năm 2004 đã có tới 6 vụ (trong tổng số 20 vụ kiện CBPG từ trước đến nay). Cục Quản lý cạnh tranh cảnh báo, số lượng các vụ kiện CBPG đối với hàng hóa VN sẽ tăng cao trong 5 năm tới.

  • Mặt hàng nào đang nằm trong “tầm ngắm”?  

Theo TS Adam McCarty, chuyên viên Quỹ xây dựng năng lực quản lý Quốc gia có hiệu quả VN-Australia, có rất nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ CBPG như sức ép tự do hóa thương mại, sức ép cán cân thương mại, mức tăng trưởng nhập khẩu, lợi thế xuất khẩu và mức độ tập trung của các ngành sản xuất trong nước, tốc độ tăng trưởng kinh tế… Và một trong những yếu tố quan trọng nữa đó là động cơ trả đũa về chính trị.

Cá basa Việt Nam đã bị kiện chống phá giá.

Nhìn lại 20 vụ kiện CBPG đối với hàng VN, thì vụ kiện về cá da trơn (cá basa) và tôm là 2 vụ có quy mô và phức tạp nhất. Khởi kiện nhiều nhất là EU (9 vụ), tiếp đến là Hoa Kỳ (2 vụ), Canada (2 vụ) còn lại là Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Peru…

Những mặt hàng bị kiện chủ yếu là thủy hải sản (2 vụ), nông sản thực phẩm, các mặt hàng liên quan đến kim loại (vòng khuyên kim loại, oxýt kẽm, xe đạp, ống thép, then chốt cửa bằng inox), bật lửa, đèn huỳnh quang, ván lướt sóng.

Ngoài những sản phẩm kể trên, còn những mặt hàng nào đang trong “tầm ngắm” của đối tác? Theo một quan chức ở Cục Quản lý cạnh tranh thuộc Bộ Thương mại, hiện Hoa Kỳ đang thu thập thông tin về ngành dệt may VN. EU và Canada trước đây đã từng điều tra hàng da giày của ta nhưng chưa áp đặt thuế CBPG.

Gần đây, EU cũng đã tiến hành điều tra nhiều mặt hàng liên quan đến điện tử và kim loại. Một số mặt hàng nông sản như tỏi, bột mì cũng đã và đang bị điều tra. Riêng mặt hàng thủ công mỹ nghệ, nếu các doanh nghiệp Việt Nam không chấm dứt nạn tranh mua, tranh bán bằng cách liên tục hạ giá bán thấp nhất để giành khách hàng thì trước sau gì cũng bị điều tra CBPG…

Tại cuộc gặp với các DN TPHCM vừa qua, Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển cũng cảnh báo các DN trong ngành gỗ, dệt may hãy thận trọng khi chọn đối tác để hợp tác làm ăn, đồng thời phải chuẩn bị cả vật chất và tinh thần để sẵn sàng đối phó với các vụ kiện CBPG.

Theo bộ trưởng, ở một nước đang phát triển như VN, thì việc một ngành hàng có tốc độ tăng trưởng nhanh, rất dễ bị các đối tác nhòm ngó. Các chuyên gia thuộc dự án “Nâng cao năng lực cạnh tranh của VN” cũng lưu ý, ngoài Hoa Kỳ, EU sẽ còn rất nhiều nước có thể kiện CBPG đối với VN khi VN đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Do vậy, các DN cần cảnh giác với các thị trường Đông Á, Ấn Độ…

  • Xây dựng hệ thống dữ liệu thông tin

Trước hết, để kịp thời xác định nguy cơ, theo kinh nghiệm của TS Adam McCarty, mỗi hiệp hội ngành hàng cần đánh giá năng lực và lợi thế cạnh tranh của sản xuất trong nước với cùng ngành hàng tại thị trường nước nhập khẩu. Muốn thực hiện được điều này, mỗi ngành cần xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin, phải phân tích từng sản phẩm ứng với từng thị trường xuất khẩu. Đây là công việc đòi hỏi nỗ lực và sự tham gia của nhiều bên như hiệp hội sản xuất và tiêu dùng, thống kê, hải quan, đại diện thương mại VN ở nước ngoài.

Khi vụ kiện xảy ra, cách đối phó hiệu quả nhất, theo ông Trần Anh Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh, phải chuẩn bị sổ sách, tài liệu, kiểm toán hạch toán một cách đầy đủ và minh bạch. Các DN cần phối hợp thuê chung luật sư để bớt đi gánh nặng chi phí, đồng thời thống nhất trong việc trả lời để vượt qua những cái bẫy được đặt sẵn trong các bảng câu hỏi.

Phải có sự phối hợp tốt giữa các bên liên quan như hiệp hội tiêu dùng và các nhóm lợi ích ở nước nhập khẩu, tích cực vận động hành lang và cung cấp thông tin kịp thời cho bên điều tra. “DN khi bị kiện cũng đừng nghĩ đến chuyện thắng kiện mà cần tuân thủ những vấn đề nêu trên để có được mức thuế CBPG thấp nhất” – ông Sơn lưu ý.

  • Bài học từ vụ kiện CBPG cá basa và tôm

Vụ cá basa bị khởi kiện vào tháng 6-2002, kết thúc vào tháng 6-2003, bị áp mức thuế CBPG từ 36,84% tới 63,88% lên doanh nghiệp Việt Nam. Vụ kiện tôm bắt đầu từ tháng 12-2003, kết thúc tháng 11-2004, với mức thuế từ 4,13% tới 25,76% lên doanh nghiệp Việt Nam.

Theo phân tích của ông Andrew Hudson thuộc dự án: “VN hội nhập kinh tế thế giới, nâng cao năng lực CBPG”, sở dĩ vụ kiện tôm mang lại kết quả tốt hơn, bị áp mức thuế thấp hơn là vì VASEP đã dự đoán trước và có thời gian chuẩn bị khoảng 2 năm (trong khi vụ kiện cá basa chỉ có hơn 1 tháng chuẩn bị). Hơn 10 cuộc tập huấn về CBPG cho các DN xuất khẩu tôm được tổ chức, do vậy việc trả lời các bảng câu hỏi khá tốt.

Ngoài việc thuê luật sư giỏi chuyên ngành, vụ kiện tôm còn tranh thủ được sự ủng hộ của các tổ chức phi chính phủ VN và nước ngoài như liên đoàn hành động người tiêu dùng, hiệp hội các nhà phân phối thủy sản Hoa Kỳ, nhóm đặc trách tôm.

Các doanh nghiệp Việt Nam còn phối hợp với các bị đơn khác là Thái Lan để trao đổi thông tin trong quá trình diễn ra vụ kiện. Cần biết sử dụng nhiều kênh để tiến hành lobby (vận động hành lang), có chiến lược và kế hoạch rõ ràng, chủ động và tích cực trong mọi giai đoạn trước, trong và sau vụ kiện.

CBPG được xem như một cái “van an toàn” để điều tiết hàng hóa của từng quốc gia trong nền kinh tế mở. Đối phó với những vụ kiện CBPG rất tốn thời gian, tiền của và công sức.

Do vậy, mỗi DN cần phải đa dạng hóa sản phẩm, tìm kiếm nhiều thị trường hơn, có chiến lược xây dựng thương hiệu một cách bài bản để đủ sức đương đầu với những thương hiệu mạnh và xa hơn là đối phó với những vụ kiện CBPG có thể xảy ra.

THÚY HẢI

 

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cá hố bị trả về Cảnh Dương,  bán lại với giá chỉ 5.000 đồng/kg

Giá còn 5.000 đồng/kg, cá hố làm thức ăn chăn nuôi

Chủ tịch UBND xã Cảnh Dương (huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình) Đồng Quang Vinh cho biết, làng nghề xuất khẩu cá hố đặc sản của địa phương đang gặp khó khăn do đối tác Trung Quốc ngừng thu mua, khiến các chuyến hàng phải gửi trả lại hàng loạt.

Ngân hàng - Chứng khoán

Nhiều gói lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp

Ngân hàng Nhà nuớc (NHNN) chi nhánh TPHCM vừa yêu cầu các tổ chức tín dụng trên địa bàn TPHCM tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 theo quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, cho vay mới theo Thông tư 01/2020 và Thông tư 03/2021 của NHNN.

Thị trường

Sẵn sàng cung ứng hàng hóa thiết yếu cho TPHCM

Nhằm ứng phó với nguy cơ dịch Covid-19 có thể kéo dài, nhiều doanh nghiệp (DN) sản xuất lương thực thực phẩm đã “bắt tay” cùng hệ thống phân phối hàng hóa sẵn sàng phương án cung ứng đủ hàng hóa thiết yếu cho TPHCM và các tỉnh thành trên cả nước. DN quyết tâm không để người dân, nhất là người dân khu vực cách ly bị “đứt gãy” nguồn cung ứng hàng hóa thiết yếu. 

Địa ốc

Aqua City chuyển động từng ngày thổi bừng sức sống cho phía Đông TPHCM

Thời điểm đón những cư dân đầu tiên không còn xa, Aqua City đang chuyển mình mạnh mẽ với hàng loạt hạng mục lớn đã và chuẩn bị hoàn thành. Tháng 7 này, Tổ hợp quảng trường - bến du thuyền Aqua Marina khai trương là dấu mốc quan trọng trong hành trình kiến tạo không gian sống cao cấp tiêu chuẩn mới.

Nông nghiệp

Tổng kết, xây dựng chính sách mới về đất đai và “tam nông”

Việc triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW cũng đã mang lại cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta diện mạo và sức sống mới, tạo niềm tin lớn của bà con vào đường lối, sự lãnh đạo của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.

Đầu tư

Hơn 41.000 tỷ đồng đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, kế hoạch thi công dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I tại tỉnh Quảng Bình sẽ diễn ra vào quý III-2021, có tổng mức đầu tư là 41.130 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2025. Trong đó gói thầu số 15 để thi công 2 tổ máy có trị giá 30.236 tỷ đồng đã được các bên ký kết chiều nay 17-6.

Du lịch

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế